اقتصاد۲۴- به دنبال اعتراضات ۱۴۰۴، افزایش نااطمینانیهای سیاسی و تشدید ریسکهای ژئوپلیتیک، اقتصاد ایران در وضعیتی قرار گرفته که بررسی مسیر انتقال این ریسکها و پیامدهای ادامهدار آن برای اقتصاد اهمیت ویژهای دارد.
وی گفت: به طور کلی، هرجا «نااطمینانی» وارد شود، عملاً امکان برنامهریزی بلندمدت را از بین میبرد و فعالیتهای اقتصادی را مختل میکند. این نااطمینانی اکنون با محدودیتهایی در فضای اینترنت هم همراه شده است؛ صرف نظر از منشأ آن، در هر صورت فرصتها و انگیزههای اقتصادی به شدت کاهش یافتهاند. به همین دلیل، سیاستگذار باید با سرعت عمل کند و تلاش نماید میزان نااطمینانی را کاهش دهد.
این اقتصاددان گفت: مسئله امروز دیگر فقط سرمایهگذاری بلندمدت نیست؛ حتی صاحبان کسبوکار برای برنامهریزیهای کوتاهمدت-از این هفته برای هفته آینده یا از این ماه برای ماه آینده-با مشکل مواجه هستند. این شرایط، فضای کسبوکار و فعالیتهای اقتصادی را به شدت دشوار کرده است.
فاطمی افزود: حتی در چنین شرایطی که معمولاً تمرکز ما بر کسبوکار است، اما خانوادهها نیز در اتخاذ تصمیمهای ساده روزمره با دشواری مواجه میشوند و در تصمیمهایی مثل خرید مایحتاج غیرضروری یا تصمیمهای بلندمدتتر، مانند خرید خودرو و مسکن، با چالش مواجه میشوند؛ از این منظر، نااطمینانی و ریسک، لطمه بزرگی به اقتصاد وارد میکنند.
بیشتر بخوانید:بازار سیاه VPN فروشی در روزهای قطعی اینترنت / فیلترشکنهای ۱۲میلیونی و افسانه دیش استارلینک
وی در پاسخ به سوالی درباره تابآوری اقتصاد ایران گفت: واقعیت این است که وضعیت اقتصادی کشور بدتر از قبل شده است. به دلیل جهش نرخ ارز یک سری نااطمینانی وارد شد و نرخ سرمایهگذاری طی تقریباً یک دهه گذشته منفی بوده و شاخصهای رفاهی خانوار هم وضعیت مطلوبی ندارند.
این اقتصاددان گفت: تصور کنید کسبوکارهای اینترنتی که زندگی متوسط بسیاری از افراد به آنها وابسته است به دلیل قطعی اینترنت-مانند فعالیت در اینستاگرام یا تلگرام-برای دو تا سه هفته دسترسی به منبع درآمد خود را از دست دادهاند. این گروهها خیلی سریع ممکن است به زیر خط فقر سقوط کنند. هرچند برای کسبوکارهای بزرگ هم نگرانی وجود دارد، اما نگرانی اصلی برای افرادی است که درآمد ثابت ندارند و درآمدهای موقتشان دچار اختلال شده است؛ این افراد ممکن است به سرعت به زیر خط فقر سقوط کنند.
وی خاطرنشان کرد: به همین دلیل، کسبوکارهای کوچک و کارگران روزمزد که به دلیل رکود یا نااطمینانی که وجود دارد ممکن است شغلشان از بین رفته باشد، در معرض آسیب بیشتری قرار دارند و آسیبی که میبینند از جنس حیات و ممات و از جنس قرار گرفتن در نقطه فقر است، بسیار آزاردهنده خواهد بود.
عضو هیاتعلمی دانشکده مدیریت و اقتصاد شریف میگوید: دولت باید به یک بسته جامع فکر کند که فراتر از حوزه اقتصادی باشد و برنامههای سیاسی و اجتماعی نیز در آن دخیل باشند. کلیدواژهای که میتوان به آن در تمام موارد اشاره کرد کاهش «نااطمینانی» است، اما راهحلهای سیاسی و اجتماعی متفاوت از راهحلهای اقتصادی هستند، هرچند همگی به یکدیگر کمک میکنند. در واقع، راهحل اصلی در فضای اقتصاد نیست؛ بیشتر آن در حوزههای سیاسی و اجتماعی است که باید به حرکت اقتصاد کمک کنند.