اقتصاد۲۴- دور اول مذاکرات در عمان در حالی به پایان رسید که هنوز هیچ نتیجه ملموسی به دست نیامده است و دو طرف توافق کردند مذاکرات ادامه یابد، با این حال، بازار سرمایه ایران در دو روز ابتدای هفته رشدی نسبی را تجربه کرد و دوباره به کانال بیش از ۴ میلیون واحد بازگشت. بورس تهران روز یکشنبه را با شاخص ۴ میلیون و ۱۷۴ هزار واحدی به پایان رساند، در حالی که پیش از این در روز ۱۲ بهمن به کانال پایینتر سقوط کرده و تا ۳ میلیون و ۹۲۴ هزار واحد کاهش یافته بود؛ موضوعی که نشان میدهد بازار سرمایه انتظارات سختگیرانهتری از مذاکرات داشت. در بازار ارز و طلا نیز ثبات نسبی حاکم شد و مشاهده میشود که بازارها تا حد زیادی خود را برای پایان مذاکرات آماده کرده بودند، اما نشانههای نسبتاً امیدوارکننده در سخنان سیاستمداران ایرانی و آمریکایی تا حدی این تصویر را تغییر داد.
در این رابطه مصطفی صفاری، تحلیلگر بازارها گفت بازار در ابتدا انتظارات منفیتری از مذاکرات داشت و به همین دلیل در هفته گذشته اغلب با روندی کاهشی مواجه بود. به گفته او، شاخص بورس بهعنوان یکی از دماسنجهای اقتصاد، به هر شوک سیاسی یا اقتصادی حساسیت بالایی دارد و این ویژگی صرفاً مختص بورس ایران نیست و در بازارهای جهانی نیز دیده میشود. صفاری توضیح داد حتی یک تغییر در فدرال رزرو آمریکا یا همان بانک مرکزی آمریکا میتواند به سرعت بازار سرمایه را تحت تأثیر قرار دهد، زیرا فعالان بازار با احتمال اجرای سیاستهای انقباضی، دست به فروش میزنند و حتی بازار سهام جهانی و رمزارزها نیز دچار نوسان میشوند. به گفته این کارشناس، در ایران علاوه بر این شوکهای مرسوم، مجموعهای از شوکهای سیاسی و منطقهای وجود دارد که باعث شده نوسانات بورس ایران شدیدتر از بسیاری از کشورها باشد.
او درباره سبز شدن بورس در دو روز پس از دور اول مذاکرات عمان توضیح داد:انتظار میرفت بازار با صفهای خرید مواجه شود، اما هرچند بورس سبز شد، اظهارات مقامات دو کشور همچنان ترکیبی از پیامهای مثبت و منفی بود؛ از یکسو دونالد ترامپ از خوب بودن مذاکرات سخن گفت و از سوی دیگر بر قدرت نظامی تأکید کرد و همزمان عباس عراقچی نیز ضمن مثبت ارزیابی کردن مذاکرات، از آمادگی برای سناریوهای سخت سخن گفت.
بیشتر بخوانید:آیا بورس تهران به مذاکرات بدبین است یا خوشبین؟
بورس ایران در ماههای اخیر رکورد بیشترین مقدار شاخص خود را ثبت کرده و در نیمه دی به شاخص کل به ۴ میلیون و ۳۶۰ هزار واحد رسید. به گفته صفاری، بورس در سالهای اخیر یکی از برندگان اصلی حذف ارز ترجیحی، افزایش قیمت دلار و تضعیف پول ملی بوده است. او تأکید کرد تکنرخی شدن ارز دستکم به نفع بازار سرمایه تمام شد، اما در شرایطی که تنشهای سیاسی و فضای بیثبات منطقهای بر کشور سایه انداخته، نمیتوان انتظار داشت یک بخش از اقتصاد مسیر خود را بیتوجه به این تحولات ادامه دهد و همین فضا به سرعت سرمایهگذاران را از بازار فراری داده است. به گفته این کارشناس، اگر تنشهای سیاسی موجود وجود نداشت، وضعیت فعلی بورس تهران میتوانست به مراتب بهتر از این باشد و حتی امروز شاخص کل بورس بهطور قطع از ۵ میلیون واحد عبور کرده بود؛ امری که بیش از هر چیز ناشی از تکنرخی شدن نرخ ارز ارزیابی میشود، هرچند بازار ارز و طلا در همین شرایط نیز با جهشهای پیدرپی در وضعیتی نابسامان قرار گرفتهاند.
صفاری با اشاره به تعطیلات آخر هفته گفت انتظار میرود در کوتاهمدت رونق قابلتوجهی در بورس دیده نشود و به احتمال زیاد بخشی از تقاضای خرید سهام به هفته آینده موکول میشود؛ هرچند زمانبندی دور دوم مذاکرات با آمریکا نیز میتواند نقش تعیینکنندهای در جهتگیری بازار سرمایه داشته باشد. او درباره دیگر بازارها گفت تقریباً تمام اقتصاد ایران تحت تأثیر مذاکرات و تنشهای منطقهای قرار گرفته و حتی در بازار ارز نیز طی هفتههای اخیر شاهد نوسان قیمت دلار بودهایم؛ بهطوری که قیمت هر دلار آمریکا از حدود ۱۴۰ هزار تومان به بیش از ۱۶۰ هزار تومان افزایش یافته است و این نوسانات نشان میدهد تنها بورس تهران نیست که به تحولات سیاسی واکنش نشان میدهد.
به گفته این کارشناس، بازار طلا در کوتاهمدت بیش از هر چیز از نرخهای جهانی طلا تأثیر میپذیرد و هرچند در برخی روزها به دلیل تعطیلی بازارهای جهانی معاملهای انجام نمیشود، اما در ادامه، قیمت طلای داخلی در مسیر روند جهانی طلا حرکت خواهد کرد؛ بازاری که در ماههای گذشته نیز بهشدت تحت تأثیر تحولات سیاسی بینالمللی بوده و در صورت تشدید تنشها، احتمال جهش دوباره قیمت طلا وجود دارد. صفاری در پیشبینی روند آتی بازارها سه سناریو را مطرح کرد و گفت اگر تنشها از مسیر مذاکره حل شود و به تعبیر او دیپلماسی موفق شود، به سرعت نرخ دلار به کانال ۱۴۰ هزار تومانی بازخواهد گشت، اما اگر تنشها در همین سطح باقی بماند، تا شب عید نوسان حدود ۵ درصدی نرخ دلار محتمل است.