اقتصاد۲۴- شاید مهمترین رویداد کنفرانس امنیتی مونیخ را باید عدم دعوت از ایران برای حضور در این کنفرانس امنیتی دانست؛ درحالیکه رضا پهلوی، پسر شاه پیشین ایران در این کنفرانس حضور یافته است. این شاید نمودی است از اینکه ایران تا چه حد در مجامع بینالمللی کم اعتبار شده است.
تا چند سال پیش، حضور مقامهای جمهوری اسلامی در کنفرانس امنیتی مونیخ تقریباً عادی بود. از حداقل سال ۲۰۰۹ به بعد نمایندگان بلندپایه ایران بهطور مرتب شرکت میکردند. اما از سال ۲۰۲۳ تا کنون ایران در هیچ یک از سالها به کنفرانس دعوت نشد و علت این عدم دعوت از سوی برگزارکنندگان «سرکوب اعتراضات داخلی» و «وضعیت حقوق بشر» عنوان شد.
اما امسال تغییر دیگری نیز در برگزاری کنفرانس امنیتی مونیخ مشهود است و آن حضور رضا پهلوی چهره اپوزوسیون است. وی همچنین در جریان این کنفرانس سخنرانی کرد.
از دیگر رویدادهای مربوط به ایران در این کنفرانس نقش بستن شعار «زن، زندگی، آزادی» بر دروازه براندنبورگ در برلین بوده است. این دروازه از نمادهای اصلی شهر برلین به شمار میآید.
درحالیکه مذاکرات ایران و آمریکا در سایه تهدید جنگ همچنان ادامه دارد و دو طرف منتظر برگزاری دومین نشست در مسقط هستند، این بار در کنفرانس امنیتی مونیخ مسائلی در خصوص نحوه مواجهه با ایران مطرح شد.
نانسی پلوسی، رئیس سابق مجلس نمایندگان آمریکا در این کنفرانس در مواجهه با ایران روشهایی غیر از گزینه نظامی را پیشنهاد کرد و مدعی شد که «از نیروی اقتصادی استفاده کنید.»
در سوی دیگر لیندسی گراهام نظری کاملاً مخالف این موضع ارائه داده و حتی کشورهای منطقه را ترغیب به حمایت از حمله آمریکا به ایران کرده است. این سناتور مدعی شده: «اگر اگر اجازه دهیم رژیم ایران زنده بماند، فاجعه خواهد شد.»
رویداد دیگر ایمانوئل مکرون بود که به طر عجیبی تاکید داشت که درباره ایران اظهارنظر نمیکند، حتی اگر پرسشی در اینباره از وی پرسیده شود.
طی سالهای گذشته شاید هیچگاه روابط اروپا و آمریکا تا این حد طوفانی نبوده است. وقایع سال ۲۰۲۵، از جمله وضع تعرفههای سنگین بر کالاهای اروپایی، فشار برای پایان دادن به جنگ اوکراین با شرایطی به نفع پوتین و تهدید به الحاق «گرینلند»، رهبران اروپا را به شدت ناراضی کرده است و آنها را به سرکشی نسبت به ایالات متحده سوق داده است. به گزارش نیویورکتایمز، این وضعیت نشاندهنده «فروپاشی سریع دوستیای است که از زمان جنگ جهانی دوم غرب را متحد نگه داشته بود.»
گزارش کنفرانس امنیتی مونیخ ۲۰۲۶ هشدار میدهد، سیاستهای ترامپ نظم بینالمللی پس از جنگ جهانی دوم را تضعیف کرده و نگرانی اروپا درباره ناتو، اوکراین و «رهبری جهانی» آمریکا را افزایش داده است. راساس گزارش نیویورکتایمز، نویسندگان نوشتند: «از قضا، رئیسجمهور ایالات متحده - کشوری که بیش از هر کشور دیگری در شکلدهی به نظم بینالمللی پس از ۱۹۴۵ نقش داشت - اکنون برجستهترین مرد تخریبگر است. در نتیجه، بیش از ۸۰ سال پس از شروع ساخت و ساز، نظم بینالمللی پس از جنگ اکنون در حال نابودی است.»
سخنان فریدریش مرتس، صدراعظم جدید آلمان در روز جمعه، اما نقطه عطفی درباره این وضعیت بود.
او با اشاره به شکاف عمیق میان جاهطلبیهای اروپا و واقعیتهای موجود گفت: «یک مثال بارز این است که تولید ناخالص داخلی روسیه در حال حاضر حدود ۲ تریلیون یورو است؛ در حالی که این رقم برای اتحادیه اروپا تقریباً ۱۰ برابر است. با این حال، اروپا امروز ۱۰ برابر قویتر از روسیه نیست. پتانسیل ما عظیم است، اما برای مدتی طولانی از آن بهرهبرداری نکردهایم. مهمترین کار اکنون، زدن کلید در ذهنهایمان است.»
مرتس در حالی که وعده داد ارتش آلمان را به «قویترین ارتش متعارف در اروپا» تبدیل کند، مستقیماً خطاب به واشینگتن هشدار داد: «در عصر رقابت قدرتهای بزرگ، حتی ایالات متحده نیز آنقدر قدرتمند نخواهد بود که به تنهایی پیش برود.»
با این حال، او برخلاف برخی تندروهای اروپایی، حذف کامل آمریکا از معادلات امنیتی را «غیرواقعبینانه» خواند و تأکید کرد: «کسانی که خواستار خط کشیدن دور آمریکا هستند، واقعیتهای سخت ژئوپلیتیک را نادیده میگیرند. رهبری در شراکت، بله؛ اما توهمات هژمونیک، خیر.»
لازم به ذکر است که کنفرانس امنیتی مونیخ که به عنوان «داووسِ دفاعی» شناخته میشود، مهمترین مجمع غیررسمی جهان برای بحث درباره سیاستهای امنیتی بینالمللی است. کنفرانس امنیتی مونیخ ۲۰۲۶، در حالی از روز جمعه ۱۳ فوریه (۲۴ بهمن ۱۴۰۴) آغاز شده و تا یکشنبه ۱۵ فوریه ادامه دارد که سایه سنگین بیاعتمادی و تغییرات بنیادین در نظم جهانی بر هتل «بایریشر هوف» سنگینی میکند.