اقتصاد۲۴- دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در تازهترین اظهارات خود مدعی شد که ظرف ۱۰ روز آینده مشخص خواهد شد آیا واشنگتن و تهران به توافق سازندهای دست پیدا خواهند کرد یا مسیر منطقه به سمت رویارویی تاریخی پیش خواهد رفت.
ترامپ ضمن هشدار به خطرات احتمالی، تأکید کرد که روابط ایران و اسرائیل و توان نظامی منطقه، محور تصمیمگیریهای آمریکا است و توانمندیهای هستهای ایران نیز در محاسبات واشنگتن لحاظ شده است.
او با اشاره به بمبافکنهای بی-۲ و تواناییهای عملیاتی آنها، نشان داد که ارزیابی آمریکا از توان ایران تنها محدود به مذاکره نیست، بلکه آمادگی برای استفاده از ابزارهای نظامی گسترده هم در دستور کار قرار دارد.
این سخنان ترامپ را میتوان هم هشدار و هم پیام استراتژیک به تهران و متحدان منطقهای واشنگتن به حساب آورد. از یک سو، او مذاکره را فرصتی برای حل بحران عنوان میکند و از سوی دیگر، با تأکید بر توانایی نظامی، صحنهای آماده برای رویارویی احتمالی ترسیم میکند. این اظهارات، بازتابی از پیچیدگی معادلات قدرت در خاورمیانه است؛ جایی که تصمیمها نه تنها متکی به مذاکره، بلکه به نمایش توان بازدارندگی و ظرفیتهای پاسخگویی متقابل نیز بستگی دارد.
ابعاد احتمالی یک جنگ یا درگیری گسترده از هم اکنون قابل مشاهده است. ایران با تجربه جنگ ۱۲ روزه، ظرفیتهای دریایی و زمینی خود را در مرحله آمادهباش قرار داده و حتی در حوزه اقتصادی و سایبری نیز برنامهریزیهایی برای ایجاد بازدارندگی انجام شده است. از سوی دیگر، آمریکا با تمرکز نیروهای هوایی و دریایی، حضور ناوهای هواپیمابر و بمبافکنهای راهبردی، عملاً مسیر بازدارندگی عملیاتی را دنبال میکند. این تقابل، فراتر از یک جنگ سنتی زمینی یا هوایی است و شامل نبرد شناختی و سایبری میشود، جایی که شبکههای اجتماعی و فضای مجازی به ابزاری حیاتی در شکلدهی افکار عمومی و هدایت واکنشهای داخلی تبدیل شدهاند.
تحلیلگران تاکید میکنند که پیام ترامپ نشاندهنده یک استراتژی ترکیبی است: فشار دیپلماتیک در قالب مذاکره، تهدید نظامی و نمایش قدرت منطقهای. در مقابل، ایران نیز با رویکرد «عزت، مصلحت و حکمت» در مذاکرات شرکت کرده و آمادگی دارد تا هرگونه تهدید به حاکمیت و موجودیت خود را با تمام توان پاسخ دهد. جامعه ایران، طبق تحلیلهای مشاوران سیاسی و امنیتی، خواهان تعیین تکلیف سریع وضعیت موجود است و اکنون، فشار برای یک تصمیم نهایی چه در قالب توافق و چه در قالب رویارویی، بیش از هر زمان دیگری محسوس است.
نکته مهم دیگر، انسجام داخلی ایران است؛ مشاوران سیاسی و امنیتی تاکید دارند که اکنون در کشور شکاف سیاسی یا اجتماعی عمدهای وجود ندارد و جامعه انتظار دارد مسیر تصمیمگیری روشن شود. این بدان معناست که هر اقدام ایران، چه دیپلماتیک و چه نظامی، با حمایت نسبی مردم و نیروهای مسلح همراه خواهد بود، شرایطی که در تاریخ معاصر منطقه کمسابقه است.
به عبارت دیگر، این ۱۰ روز، لحظهای است که معادله موجودیت ایران در منطقه و موازنه قدرت جهانی را تعریف میکند. مسیر آینده میتواند به توافق محتاطانه، بازدارندگی عملیاتی یا مواجهه مستقیم و تاریخی منجر شود و هر تصمیم، اثرات عمیق و بلندمدت بر سیاست خارجی، اقتصاد و امنیت ملی ایران خواهد گذاشت. برای تهران، پیام روشن است: توافق معقول پذیرفته میشود، اما اجبار به تسلیم هیچگاه قابل قبول نیست و در صورت تهدید موجودیت، ایران از تمام توان خود برای دفاع استفاده خواهد کرد.