اقتصاد۲۴- موسسه نفتی کپلر با انتشار گزارشی در ۱۲ فوریه تحلیل کرده است که بازار نفت در بسیاری از مناطق تحت فشار عرضه است. به ویژه به دلیل آن که عربستان قصد افزایش صادرات نفت به چین در ماه مارس را دارد و کاهش قیمتهای رسمی فروش باعث شده نفت عربستان در مقایسه با سایر عرضهکنندگان رقابتیتر شود.
از سوی دیگر، روسیه برای فروش نفت خود در آسیا، بهخصوص نفت خام اورال، ناچار به ارائه تخفیفهای بیشتر است. دلیل این روند، عقبنشینی هند از خرید نفت روسیه است و چین نیز ظرفیت جذب نامحدود ندارد. در همین زمینه، ایران و روسیه در چین رقیب مستقیم یکدیگرند و بدون تخفیف قیمتی قابل توجه، جابهجایی سهم بازار سخت است.
کپلر در این گزارش به موضوع جالبی اشاره کرده است. نفت ایران حدود ۱۰.۵ دلار کمتر از قیمت نفت برنت فروخته میشود.
قیمت نفت اورال روسیه در بازار آسیا بیش از پیش تضعیف شده، زیرا گزارشها حاکی از آن است که هند خرید محمولههای تحویلی در ماه آوریل را کند کرده و حتی شاید بهطور کامل متوقف کرده باشد. تاکنون هیچ تایید رسمی یا دستورالعمل علنی از سوی دولت هند به پالایشگاهها صادر نشده که نشان دهد این کشور پس از توافق تجاری با آمریکا برای کاهش تعرفهها، قصد فاصله گرفتن از تجارت انرژی با روسیه را دارد.
با این حال، نایارا انرژی که تحت تحریم قرار دارد، قرار است پالایشگاه وادینار خود با ظرفیت ۴۰۰ هزار بشکه در روز را در ماه آوریل برای تعمیرات از مدار خارج کند. یعنی یکی از بزرگترین مصرفکنندگان نفت روسیه در هند به طور موقت خریدش را قطع یا خیلی کم میکند. اقدامی که بهطور محسوسی تقاضای هند برای نفت روسیه را کاهش خواهد داد.
در چنین شرایطی، طبق دادههای آرگوس مدیا، تخفیف نفت اورال نسبت به نفت برنت در مبنای تحویل هند، از حدود ۱۱ دلار در هفته گذشته به ۱۱.۹ دلار در هر بشکه افزایش یافته که ضعیفترین سطح از ژوئن ۲۰۲۳ محسوب میشود.
انتظار میرود پیشنهادهای فروش اورال در چین نیز بیشتر تضعیف شود، زیرا فروشندگان فقط میتوانند روی پالایشگاههای مستقل برای جذب محمولههایی حساب کنند که از سوی هند کنار گذاشته شدهاند. نفت اورال با تحویل ماه مارس در حال حاضر حدود ۱۱ دلار زیر قیمت برنت معامله میشود که به طور تقریبی همسطح با نفت سبک ایران در حدود ۱۰.۵ دلار زیر برنت است.
بیشتر بخوانید:بازار نفت عقبنشینی کرد
این در حالی است که واردات دریایی نفت روسیه به چین در ماه ژانویه حتی بدون مشارکت پالایشگاههای دولتی به رکورد ۱.۷۲ میلیون بشکه در روز رسیده، موضوعی که نشان میدهد ظرفیت تقاضای اضافی احتمالا محدود است. با این حال، تا زمانی که قیمت اورال بهطور معناداری پایینتر از نفت ایران نیاید، بعید است پالایشگاههای مستقل چین خرید خود از نفت روسیه را به شکل قابل توجهی افزایش دهند. بسته به اینکه عقبنشینی هند از خرید نفت روسیه یک اتفاق مقطعی باشد یا به یک تغییر ساختاری در سیاستها تبدیل شود، این وضعیت میتواند در کوتاهمدت به انباشت ذخایر شناور نفت روسیه منجر شود و در بلندمدت حتی مسکو را وادار به کاهش تولید نفت کند.
موضوعی که در گزارش کپلر حائز اهمیت است، میزان تخفیف نفتی ایران است. آنطور که کپلر مدعی شده، میزان تخفیف نفتی ایران به چین حدود ۱۰.۵ دلار به ازای هر بشکه نسبت به نفت برنت است.
این بهآن معناست که ایران برای فروش نفت تحریمی خود، بیش از ۱۰ دلار تخفیف به ازای هر بشکه به چین میدهد. یعنی حتی اگر میزان صادرات نفت ایران یک میلیون بشکه در روز در نظر گرفته شود، روزانه ۱۰ میلیون و ۵۰۰ هزار دلار تخفیف نفتی داده میشود تا نفت ایران به فروش برسد.
در شرایطی که اقتصاد ایران به درآمدهای نفتی وابسته است، ارائه تخفیفهای بالا برای به فروش رساندن نفت تحریمی، وضعیت را اسفناکتر از همیشه میکند. با این که گفته میشود چارهای جز ارائه تخفیفهای نفتی برای فروش نفت تحریمی ایران وجود ندارد، کاهش درآمدهای نفتی به وضوح در کشور مشخص است.