اقتصاد ۲۴ - در شرایطی که تورم مزمن، نوسانات ارزی و کاهش قدرت خرید، گزینههای سرمایه گذاری خرد را محدود کرده، نقره بار دیگر به عنوان فلزی در دسترستر از طلا مورد توجه سرمایهگذاران ایرانی قرار گرفته است. کاهش توان خرید طلا باعث شده بخشی از تقاضای سرمایهای به سمت نقره حرکت کند، فلزی که هم کارکرد زینتی دارد و هم جایگاه دارایی امن.
با این حال، همه انواع نقره برای سرمایه گذاری مناسب نیستند و انتخاب نوع نادرست میتواند سود بالقوه را به زیان تبدیل کند.
در سالهای اخیر، رشد شدید قیمت طلا باعث شده نقره برای سرمایهگذاران خرد جذابتر شود. فاصله قیمتی زیاد میان طلا و نقره باعث شده افراد با سرمایه کمتر بتوانند وارد بازار فلزات گرانبها شوند. از سوی دیگر، نقره علاوه بر نقش سرمایهای، یک فلز صنعتی مهم است و همین موضوع به آن ماهیتی دوگانه داده است، هم وابسته به تورم و هم متاثر از رونق یا رکود اقتصادی. بیش از نیمی از تقاضای جهانی نقره از صنایع مختلف تأمین میشود و همین امر باعث نوسانات قیمتی متفاوت آن نسبت به طلا شده است.
در بازار ایران نیز، نبود مالیات بر ارزش افزوده برای برخی مصنوعات نقره و قیمت پایینتر آن نسبت به طلا، موجب شده این فلز برای سرمایههای کوچک جذابتر باشد.
برای تحلیل دقیقتر، بازار نقره ایران را میتوان به چهار دسته اصلی شمش نقره، ساچمه یا نقره خام، سکه و مدال نقره و زیورآلات و مصنوعات نقره تقسیم کرد. اما آیا همه این گزینهها ارزش سرمایه گذاری دارند؟
بیشتر کارشناسان بازار فلزات گرانبها، شمش نقره را بهترین گزینه سرمایه گذاری در ایران میدانند. دلیل اصلی این موضوع شفافیت قیمتگذاری است؛ شمشها معمولاً با عیار استاندارد (۹۹۹) عرضه میشوند و اجرت ساخت بسیار کمی دارند.
مزایای شمش نقره را میتوان در مواردی همچون کمترین حباب قیمتی، نقدشوندگی بالا، امکان خرید در وزنهای مختلف و شفافیت در عیار و اصالت عنوان کرد. البته این گزینه نیز چالشهایی را به همراه دارد از جمله ریسک تقلب در بازار غیررسمی و نیاز به خرید از فروشنده معتبر.
بیشتر بخوانید: معایب سرمایه گذاری در نقره
با توجه به ساختار بازار ایران، شمش نقره بیشتر برای سرمایه گذاری میانمدت و بلندمدت توصیه میشود، جایی که حذف هزینههای جانبی اهمیت زیادی دارد.
ساچمه یا نقره آبشده یکی از گزینههای رایج در بازار ایران است، بهخصوص در میان فعالان صنفی یا سرمایهگذاران آشنا با بازار. علت محبوبیت ساچمه را میتوان در قیمت نزدیک به نرخ جهانی، اجرت تقریباً صفر و قابلیت تبدیل به شمش یا مصنوعات جستوجو کرد.
اما ساچمه نقره برخلاف شمش، استاندارد یکسانی ندارد و تشخیص عیار آن برای افراد غیرحرفهای دشوار است. به همین دلیل، ریسک تقلب یا ناخالصی در این نوع سرمایه گذاری بالاتر است؛ بنابراین ساچمه نقره بیشتر مناسب فعالان حرفهای بازار است، نه سرمایهگذاران خرد.
سکههای نقرهای در ایران بیشتر جنبه یادبود یا کلکسیونی دارند. برخلاف طلا، بازار سکه نقره عمق زیادی ندارد و همین موضوع باعث کاهش نقدشوندگی میشود.
از جمله مزایای سکه نقره میتوان به مناسب بودن برای سرمایه گذاری خاص یا کلکسیونی و ارزش افزوده تاریخی آن اشاره کرد. اما در عین حال معایبی هم به همراه دارد از جمله اینکه بازار محدودی برای خرید و فروش دارد، دارای حباب قیمتی بالاست و فروش آن به تقاضای کلکسیونی وابستگی دارد. به همین دلیل، سکه نقره بیشتر برای علاقهمندان کلکسیون مناسب است تا سرمایهگذاران محافظهکار.
بخش بزرگی از تقاضای نقره در ایران مربوط به زیورآلات است. اما از نگاه سرمایه گذاری، این گزینه معمولاً کمسودترین انتخاب محسوب میشود چرا که اجرت ساخت بالایی دارد، دارای افت قیمت هنگام فروش است و به مد و سلیقه بستگی دارد. در واقع، نقره زینتی بیشتر کالای مصرفی است تا دارایی سرمایهای.
برای انتخاب بهترین نوع نقره در بازار ایران، چند معیار کلیدی وجود دارد. اول، اجرت و هزینه جانبی آن است.
هرچه فاصله قیمت خرید از ارزش ذاتی فلز کمتر باشد، سرمایه گذاری منطقیتر است. از این نظر، شمش و ساچمه برندهاند.
دوم نقدشوندگی آن است. در شرایط اقتصادی ایران، نقدشوندگی اهمیت بالایی دارد. شمش استاندارد معمولاً سریعتر از سایر انواع فروخته میشود.
سوم اصالت و عیار است. بازار نقره ایران هنوز شفافیت کامل ندارد، لذا خرید از برند معتبر یا فروشنده شناختهشده اهمیت حیاتی دارد.
چهارم نیز افق سرمایه گذاری است که در سه بازه کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت و مصرفی تقسیم بندیمی شود. در کوتاه مدت بهترین سرمایه گذاری، سرمایه گذاری بر روی ساچمه نقره است که این کار را بیشتر حرفهایها انجام میدهند. برای بازه میان مدت و بلند مدت هم توصیه میشود شمس خریداری کنید. زیورآلات نیز برای بخش مصرفی مناسب است.
با در نظر گرفتن شرایط واقعی بازار ایران باید بگوییم بهترین گزینه برای عموم، شمش نقره استاندارد و بهترین گزینه برای حرفهایها، ساچمه نقره است. گزینه خاص سرمایه گذاری در نقره نیز مربوط به سکههای کلکسیونی و ضعیفترین گزینه سرمایهای نیز مربوط به زیورآلات نقره است.
نقره میتواند ابزار مناسبی برای تنوعبخشی به سبد دارایی باشد، اما موفقیت در آن بیش از هر چیز به انتخاب نوع صحیح و خرید از بازار معتبر وابسته است. در اقتصادی که نااطمینانی مزمن دارد، حتی فلزی ارزانتر از طلا هم میتواند به دارایی استراتژیک تبدیل شود؛ به شرط آنکه نوع درست نقره انتخاب شود.