اقتصاد۲۴-دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اخیراً با اظهارات تند و مداخلهجویانه خود درباره ایران، موجی از واکنشها را برانگیخته است. او در تازهترین سخنان خود، ضمن تأکید بر آنچه موفقیتهای ارتش آمریکا در منطقه خوانده، نیروهای مسلح ایران را به زمین گذاشتن سلاح و تسلیم شدن فراخوانده و دیپلماتهای ایرانی را به درخواست پناهندگی تشویق کرده است. ترامپ با لحنی تهدیدآمیز گفته است: «بار دیگر از همه اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش و نیروهای پلیس ایران میخواهم سلاحهای خود را زمین بگذارند. در غیر این صورت تنها چیزی که نصیب شان خواهد شد مرگ است.» او همچنین پیشنهاد «مصونیت کامل» را در ازای تسلیم شدن مطرح کرده و از دیپلماتهای ایرانی خواسته با درخواست پناهندگی، به «ساختن ایرانی جدید و بهتر» کمک کنند. این درحالیست که او پیشتر در اظهاراتی مداخله جویانه درباره احتمال رهبری فرزند انقلاب، وی را غیرقابل قبول خوانده است. ترامپ پیشتر تهدید کرده بود آمریکا دست به ترور جانشینان رهبری نیز خواهد زد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که مقامات آمریکایی، از جمله پیت هگست، وزیر جنگ وقت، ادعا کردهاند که ذخایر تسلیحات دفاعی و تهاجمی آمریکا به اندازهای است که بتوانند «کارزار را تا زمانی که میخواهند حفظ کنند» و گزارشهای مبنی بر ساقط شدن جنگنده F ۱۵ را رد کردهاند. همچنین، وزیر جنگ آمریکا به صراحت مدعی شده است که دونالد ترامپ در تعیین آینده ایران نقش خواهد داشت.
در مقابل این سخنان، سید عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در واکنشی قاطع در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «طرح «الف» برای دستیابی به یک پیروزی نظامی سریع و بیدردسر شکست خورد، آقای رئیسجمهور. طرح «ب» شما حتی شکست بزرگتری خواهد بود.» وی با اشاره به فرصت از دست رفته برای توافق، بیان داشت که باند «آخر آمریکا» پیشرفتهای حاصل شده در مذاکرات را پنهان کرده و افزود: «اول اسرائیل» همیشه به معنای «آخر آمریکا» است.
نکته قابل توجه در سخنان ترامپ، مداخله آشکار او در امور داخلی ایران و اشاره به «رهبر آینده ایران» است. او مدعی شده که ایالات متحده تضمین خواهد کرد «هر کسی که در آینده رهبری ایران را به دست بگیرد، آمریکا یا همسایگانش، از جمله اسرائیل، یا کشور دیگری را تهدید نکند.» به نظر میرسد که این هدفی است که رئیس جمهور آمریکا از حمله به ایران دارد. او پیشتر از سه گزینه میانهرو مدنظرش برای رهبری آتی ایران سخن گفته بود. این اظهارات، پرسشهای جدی را درباره اهداف پشت پرده آمریکا و میزان تمایل واشنگتن به دخالت در سرنوشت سیاسی ایران مطرح میکند.
آیا ترامپ با این اظهارات صرفاً به دنبال ایجاد فشار روانی و تضعیف روحیه مردم و مسئولان ایران است، یا در پشت این سخنان، طرح و برنامهای جدیتر برای تأثیرگذاری بر آینده سیاسی ایران وجود دارد؟ با توجه به سابقه سیاست خارجی آمریکا و رویکرد دوران ریاستجمهوری ترامپ، نمیتوان این گونه اظهارات را نادیده گرفت. با این حال، تجربه نشان داده است که ملت ایران در برابر فشارهای خارجی مقاومت کرده و سرنوشت خود را خود رقم زده است. هنوز مشخص نیست آمریکا برای ادعای دخالت در رهبری آینده ایران، در حالی که دست به چه اقداماتی خواهد زد، اما به هر حال از همین اکنون میتوان توقع داشت که تنشها روز به روز افزایش یابد.