اقتصاد۲۴ ـ حسامالدین آشنا، مشاور رئیس جمهور پیشین جمهوری اسلامی ایران در در خصوص مقاله اخیر محمد جواد ظریف در فارنافرز نوشت: مهمترین ویژگی مقاله این است که از موضع «ادامه جنگ تا تنبیه کامل طرف مقابل / جنگ جنگ تا پیروزی / جنگ جنگ تا رفع فتنه از کل عالم» فاصله میگیرد و میگوید «اکنون که ایران دست بالا دارد، باید آن را به توافقی پایدار تبدیل کند، نه به جنگی فرسایشی». مقاله به روشنی اولویت را بر «پایان دادن به جنگ» بهجای «ادامه پیروزی نمادین» مینهد. ظریف هزینههای تداوم درگیری (تلفات انسانی، تخریب زیرساخت، تبدیل جنگ منطقهای به جهانی) را بیشتر از دستاوردهای احتمالی مقاومت در نابودی دشمن میداند. این مقاله با راهبردی همسو است که تحققِ منافع ملی بلندمدت ایران را منوط به بازسازی اقتصادی، جذب سرمایه و کاهش انزوای جهانی میداند، در این مقاله تهدید اصلی نه «موجودیت نظام جمهوری اسلامی» که «فرسایش منابع در جنگی طولانی» تعریفشده. فرصت نیز «دست بالا»ی ایران در میدان نبرد است که میتواند به توافقی پایدار (نه صرفاً آتشبس) تبدیل شود. این صورتبندی، واقعبینانه و هزینهفایدهمحور است.
این ایده از منظر منافع ملی ایران، جنگ طولانی را حتی اگر با تابآوری همراه باشد، موجب فرسایش سرمایه انسانی، زیرساختی، مالی و اجتماعی کشور میداند و تبدیل «تابآوری» به «امتیاز سیاسی و اقتصادی» را بسیار عقلانیتر از تبدیل آن به صرفاً «غرور نمادین» فرض میکند.
در متن ظریف، «پیروزی» بیشتر به معنای جلوگیری از فروپاشی و حفظ خط مقدم تعریف شده، نه پیروزی نظامی مطلق. در جنگ نامتقارن، همین که مهاجم به هیچ یک از اهداف اعلامی خود نرسیده و خود در باتلاق افتاده، از نظر بسیاری از نظریهپردازان «پیروزی» برای مدافع محسوب میشود. البته مقاله بهدرستی تأکید میکند که پیروزی واقعی برای ایران، فقط بقا نیست؛ بلکه رفع فشار ساختاری، کاهش تهدید، باز شدن مسیر اقتصاد، و بازیابی ظرفیت حکمرانی داخلی است.