رقابت تسلیحات دریایی با تأیید ساخت اولین ناو هواپیمابر هستهای چین وارد فاز جدیدی شد. این ناو عظیم با قابلیت حمل بیش از ۱۰۰ جنگنده، قدرت نظامی پکن را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
بر اساس گزارش جدید پنتاگون، چین قصد دارد در یک دهه آینده ناوگان دریایی خود را به میزان بیسابقهای گسترش دهد. این کشور با ساخت ناوهای هواپیمابر پیشرفته، بهدنبال تثبیت جایگاه خود بهعنوان یک قدرت دریایی برجسته در منطقه هند و اقیانوس آرام است.
چین با سرعت چشمگیری در حال ساخت کشتیهای جنگی است و بر اساس پیشبینیها، تا اواسط دهه ۲۰۳۰ میلادی شش ناو هواپیمابر دیگر به ناوگان خود اضافه خواهد کرد. گزارش جدید پنتاگون نشان میدهد که نیروی دریایی ارتش آزادیبخش خلق چین (PLAN) قصد دارد تا سال ۲۰۳۵ میلادی تعداد ناوهای هواپیمابر خود را از سه فروند فعلی (لیائونینگ، شاندونگ و فوجیان) به ۹ فروند برساند. این گسترش که بهطور متوسط ساخت یک ناو جدید را هر ۲۰ ماه شامل میشود، منعکسکننده تلاش عظیم چین برای مدرنسازی و تأمین کنترل دریایی است.
چهارمین ناو هواپیمابر چین، که بهطور گسترده تایپ ۰۰۴ (Type 004) نامیده میشود، هماکنون در کارخانه کشتیسازی دالیان در دست ساخت است. این ناو که اولین ناو هواپیمابر هستهای چین خواهد بود، طبق گزارش جینز (Jane’s)، مجهز به دو راکتور هستهای است. انتظار میرود این ابرناو عظیم با جابجایی ۱۱۰۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰۰ تن، بزرگتر از ناو هواپیمابر جرالد آر فورد (USS Gerald R. Ford) آمریکا باشد.
تایپ ۰۰۴ (Type 004) دارای کاتاپولتهای الکترومغناطیسی (EMALS) برای پرتاب هواپیماهایی مانند جی-۳۵ (J-35) و کیجی-۶۰۰ (KJ-600) خواهد بود. این ناو قادر به حمل بیش از ۱۰۰ فروند هواپیما است که این رقم از ظرفیت ۹۰ هواپیمای ناو هواپیمابر جرالد آر فورد (USS Gerald R. Ford) بیشتر است و نشاندهنده جهشی قابل توجه در تواناییهای دریایی چین است.
در حال حاضر، چین سه ناو هواپیمابر با سوخت متعارف دارد. دو مدل قدیمیتر شامل لیائونینگ (Liaoning) که یک ناو بازسازیشده شوروی سابق است و ۲۴ جنگنده حمل میکند، و شاندونگ (Shandong) که بومیساز بوده و کمی بزرگتر است. سومین ناو، فوجیان (Fujian)، بسیار مدرنتر است و با عرشه پرواز صاف و کاتاپولتهای الکترومغناطیسی مشابه کلاس فورد عمل میکند. این ناو بزرگترین کشتی جنگی غیرهستهای در جهان و اولین ناو چینی است که از سیستم CATOBAR (پرتاب با کاتاپولت و بازیابی با سیم مهار) استفاده میکند.
با این حال، ناو فوجیان (Fujian) چالشهایی در چیدمان عرشه پرواز و موقعیت «جزیره» خود دارد که منجر به تراکم هواپیماها و کاهش نرخ پرواز میشود. این نقص طراحی، قابلیت عملیاتی آن را به حدود ۶۰ درصد کلاس نیمیتز (Nimitz) کاهش میدهد. همچنین، ناوگان هوایی چین با کمبود جنگندههای نسل پنجم روبروست؛ جنگنده پنهانکار جی-۲۰ (J-20) برای عملیات ناو هواپیمابر بسیار بزرگ است، و از جنگنده پنهانکار جی-۳۵ (J-35) که اکنون در حال تولید است، تنها حدود ۵۷ فروند در اختیار PLAN قرار دارد. هدف، تولید ۲۰۰ تا ۳۰۰ فروند جی-۳۵ (J-35) تا سال ۲۰۳۰ است.
ناوهای هواپیمابر چین (PLAN) همچنان با نیروی دریایی ایالات متحده فاصله زیادی دارند، عمدتاً به دلیل شکاف قابل توجه در تجربه عملیاتی، آموزش خدمه و دکترین نظامی. در حالی که چین به سرعت از نظر فناوری پیشرفت میکند، با چالشهای مهمی در زمینههایی مانند عملیات هوایی ۲۴ ساعته پایدار، جنگ ضد زیردریایی و لجستیک دریایی مستقر در دریا روبهرو است که فقط با گذشت زمان و کسب تجربه توسعه مییابند.
با این وجود، پیشرفتهای عظیمی که نیروی دریایی ارتش آزادیبخش خلق چین (PLAN) در دهه گذشته داشته، بسیار چشمگیر است. این امر با استقرار ناو فوجیان (Fujian) در سالهای ۲۰۲۵ یا ۲۰۲۶ برجسته خواهد شد. به عنوان اولین ناو با طراحی کاملاً مستقل و ساخت داخلی چین، فوجیان (Fujian) سیستم پرتاب هواپیمای الکترومغناطیسی (EMALS) را بهکار گرفته و به کلی از کاتاپولتهای بخار صرفنظر کرده است. این فناوری جهشی بزرگ، امکان پرتاب هواپیماهای سنگینتر مانند جنگنده پنهانکار جی-۳۵ (J-35) و هواپیماهای هشداردهنده زودهنگام کیجی-۶۰۰ (KJ-600) را فراهم میکند که توانایی رزمی و برد عملیاتی آن را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد.