اقتصاد۲۴- تحلیلهای تازه مؤسسات بزرگ سرمایهگذاری و رتبهبندی اعتباری نشان میدهد که پیامدهای هر گونه تنش در منطقه، هرگز در مرزهای جغرافیایی محصور نمیماند. از کانال نفت و گاز، خود را به قلب اقتصاد اروپا و آمریکا میرساند.
جالب اینجاست که این بار، بازار املاک و مستغلات غرب به عنوان حساسترین بخش سرمایهگذاری بلندمدت، در خط آتش قرار گرفته است.
شرکت بینالمللی «لاسال» که در ۱۳ کشور جهان فعال است، صراحتاً اذعان میکند که کانال اصلی انتقال اثرات منطقه به بازار مسکن، انرژی است. هر اختلالی در عرضه نفت، تورم را زنده میکند و برنامه کاهش نرخ بهره را به تأخیر میاندازد. این یعنی بازدهی مورد انتظار از داراییهای بلندمدت مانند املاک بالا میرود و ارزشگذاریها زیر فشار میروند.
دادههای «کپیتال اکونومیکس» نشان میدهد صِرف افزایش ۱۰ تا ۱۵ درصدی قیمت نفت، حدود ۰.۲ تا ۰.۳ درصد به نرخ تورم در اقتصادهای پیشرفته اضافه میکند. همین رقم کوچک برای بازار مسکن کافی است تا وامگیران را زمینگیر کند.
در خود آمریکا که مدعی خودکفایی انرژی است اوضاع جالب است. نرخ بهره وام مسکن سی ساله (فردی مک) که در اواخر فوریه ۲۰۲۶ به ۵.۹۸ درصد رسیده بود، در میانه آوریل ۲۰۲۶ به ۶.۳۰ درصد بازگشت. فروش خانههای موجود نیز ۳.۶ درصد پایین آمد. این یعنی اگر ثبات منطقه به خطر بیفتد، اولین سیلی به جیب شهروند نیویورکی و کالیفرنیایی میخورد.
آژانس بینالمللی انرژی رسماً اعلام کرده که حدود ۳۴ درصد تجارت جهانی نفت خام (حدود ۱۵ میلیون بشکه در روز) در سال ۲۰۲۵ از تنگه هرمز عبور کرده است. بخش اعظم این نفت به مقصد آسیا به ویژه ژاپن و کره جنوبی حرکت میکند. این یعنی اقتصادهای شرق آسیا بدون هیچ واسطهای از نوسانات منطقه تأثیر میپذیرند.
در اروپا نیز شاخص اعتماد سرمایهگذاران «زد ای دبلیو» آلمان در آوریل به پایینترین سطح سه ساله سقوط کرد. کارشناسان میگویند رکود اعتماد، دیر یا زود به توقف معاملات املاک تجاری و اداری در لندن و پاریس تبدیل میشود.
اما جذابترین بخش گزارش به همسایگان جنوبی خلیج فارس برمیگردد. خبرگزاری رویترز رسماً نوشته که بازار املاک امارات متحده عربی برای اولین بار پس از سالها رشد سریع، آزمونی سخت پیش رو دارد.
وابستگی شدید دبی و ابوظبی به سرمایه خارجی و تأکید گزارش «فیتچ» بر اینکه ۱۳ درصد از کل وامهای بانکی امارات تا پایان ۲۰۲۵ به بخش املاک تجاری اختصاص داشته، نشان میدهد که شکنندگی اقتصادهای منطقه، بیش از هر چیز ناشی از اتکا به سرمایههای سرگردان خارجی است.
به تعبیر صریح تحلیلگران غربی، اقتصادهای اروپایی و آسیایی «بیشتر در معرض شوک انرژی» هستند؛ چون به واردات وابستهاند. اما ایران با قرار گرفتن در مرکز معادلات انرژی جهان، عملاً برگ برندهای در اختیار دارد که هر محاسبهای نادیده گرفتن آن را بیهوده میسازد.
پروفسور «کمیل الساری» استاد اقتصاد و روابط بینالملل در گفتوگو با الجزیره خاطرنشان میکند: «پیامدهای هر گونه جنگ بر املاک جهانی از منطقهای به منطقه دیگر متفاوت است، اما حلقه اتصال اصلی همان نرخ بهره، انرژی و رشد اقتصادی است.» او تصریح میکند کشورهای غیرنفتی جهان عرب از کانال کاهش قدرت خرید و بدهی دولت با بحران مسکن مواجه میشوند.
اما نکته مهم اینجاست: آنچه امروز رسانههای بزرگ جهان از آن به عنوان «تست اولین شوک واقعی برای املاک دبی» یاد میکنند، در واقع اذعان به یک حقیقت کلیدی است.
مرکز ثقل ثبات یا بیثباتی اقتصاد جهانی، بیش از آنکه به نیویورک یا لندن گره خورده باشد، به قلب خلیج فارس و تنگه هرمز وابسته است.