اقتصاد۲۴- یک دهه اخیر برای بازارهای مالی ایران، سالهای پرالتهابی بوده است؛ از شوکهای ارزی و تورم افسار گسیخته گرفته تا تنشهای سیاسی منطقهای و تحریمهای بینالمللی. در این میان، سکه امامی، بهعنوان متر حرکت بازار فلز زرد، به طور پیوسته مسیری صعودی را طی کرده و رشد چشمگیری داشته است.
بررسیها نشان میدهد قیمت این قطعه، از یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان در سال ۱۳۹۵، به رقم ۱۹۳ میلیون تومان در پایان سال ۱۴۰۴ رسیده و رشدی بالغ بر ۱۹۱ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان در طول یک دهه اخیر داشته است.
قیمت سکه امامی در سال ۱۳۹۵، به طور میانگین با رقم ۹۸۰ هزار تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان معامله میشد و تغییرات چندانی را در آن سال تجربه نکرد. اما از سال ۱۳۹۶ به بعد، روند صعودی این قطعه بهطور پیوسته آغاز شد. به طوری که در ۱۰ سال اخیر سکه بازدهی ۱۷ هزار و ۴۴۵ درصدی و رشد قیمت ۱۹۱ میلیون و ۹۰۰ هزار تومانی داشته است.
این افزایش ارزش تحت تاثیر عوامل متعددی از جمله تورم همواره صعودی، بیثباتی اقتصادی، تشدید تحریمها، تنشهای منطقهای و جهانی و مهمتر از همه رشد قیمت جهانی طلا و صعود دلار در داخل، شدت گرفت.
نکته قابل توجه در یک دهه اخیر، میزان درصد تغییرات قیمت سکه است. بیشترین درصد جهش قیمت سکه در این دوره، مربوط به سال ۱۳۹۹ و نخستین سال از همهگیری کروناست؛ همزمان با آغاز همهگیری ویروس کرونا و تشدید تحریمها، قیمت سکه امامی شاهد رشد ۱۴۰ درصدی بوده است. این اتفاق نشان داد که در شرایط بحرانی و نبود اطمینان، سکه بهعنوان یک دارایی امن، میتواند مورد توجه ویژه سرمایهگذاران قرار گیرد.
پس از آن بیشترین جهش قیمت سکه مربوط به سال ۱۴۰۴ با ۱۲۹ درصد بوده است. در رتبه بعدی نیز سال ۱۴۰۳ قرار دارد که سکه رشد ۱۰۰ درصدی را در این سال تجربه کرده است. سالهایی که با وقوع تنشهای سیاسی و نظامی در منطقه، ترور مقامات ایرانی و همپیمانان ایران توسط رژیم صهیونیستی، فوت رئیس دولت سیزدهم و حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران همراه بوده است.
گفتنی است با شروع سال ۱۴۰۵ روند کاهشی قیمت طلا و سکه رقم خورد و با گذشت بیش از یک ماه از شروع سال جدید قیمت این قطعه به سطح سال گذشته نرسیده است.
ایران در حال حاضر در دوران آتشبس با آمریکا قرار دارد؛ فضایی که اگرچه تنشهای نظامی مستقیم را کاهش داده، اما بازارهای مالی را در بلاتکلیفی عمیقی فرو برده است. قیمت سکه که اکنون در محدوده ۱۷۵ میلیون تا ۱۸۰ میلیون تومان معامله میشود، به شدت تحت تاثیر نبود قطعیت سیاسی و اقتصادی است. باید توجه داشت عوامل اقتصادی به تنهایی قادر به مهار رشد قیمت دلار بهعنوان لیدر اصلی تعیین قیمت بازار طلا نیستند و این بار، متغیرهای سیاسی نقشی کلیدی ایفا خواهند کرد.
در این بین نباید از کاهش قدرت سمت خرید در بازار طلا و سکه نیز غافل شد که ترجیح میدهد، نقدینگی ریالی را برای تامین زندگی روزمره حفظ کند. به این ترتیب، فضای سرمایهگذاری در بازار طلا و سکه تضعیف خواهد شد که نتیجه آن، رکود در این بازار و از دست رفتن روندهای قیمتی است. به این ترتیب، حتی اگر به صورت اسمی قیمتها افزایشی شوند، به دلیل ضعف تقاضا، رونقی در بازار طلا و سکه مشاهده نخواهد شد.