اقتصاد۲۴ ، مریم وحیدیان: بازار سرمایه پس از هفتهها بلاتکلیفی و تعلیق ناشی از تنشهای ژئوپلیتیکی(توقف ۸۰ روزه نمادها)، سرانجام با مجموعهای از اقدامات حمایتیِ طراحی شده برای حفظ ثبات، از حالت تعلیق خارج میشود. نکته کلیدی در این بازگشایی، تداوم بخشی از قواعد پیشین معاملاتی از جمله دامنه نوسان قیمت و حجم مبنا در تمام بورسها و بازارها بدون تغییر و مشابه دوره قبل از آغاز بحران است. افزون بر این، بازارگردانها تا تاریخ ۱۵ خردادماه مجاز به ارسال سفارش در سمت فروش نیستند که خود اقدامی بیسابقه در جهت مدیریت فشار عرضه محسوب میشود.
در سطح حاکمیتی نیز تمهیداتی اندیشیده شده تا شرکتهای دولتی و زیرمجموعههای آنها پیش و پس از بازگشایی، از عرضه سهام در بازار خرد خودداری کنند. همچنین نظارت بر بورس تشدید شده و سازمان بورس و اوراق بهادار اعلام کرده است که نماد شرکتهایی که از آغاز جنگ تا روز بازگشایی، افشای اطلاعات بااهمیت نوع «الف» داشتهاند، بدون محدودیت دامنه نوسان و در همان روز اول بازگشایی خواهند شد.
نکته مهم آنکه بازار سرمایه از ۹ اسفند ماه گذشته کاملاً تعطیل بوده و این بازگشایی در شرایطی انجام میشود که تحلیلها حاکی از احتمال بالای گرایش منفی در روزهای ابتدایی است. در چنین بستر شکنندهای، فردین آقابزرگی، کارشناس بورس در گفتوگو با اقتصاد ۲۴ به بررسی وضعیت سهام شرکتها از جمله فولادی و خودرویی در روز نخست و شناسایی سهمهای با بازدهی بالقوه پرداخته است.
این کارشناس بازار سرمایه معتقد است که «در شرایط کنونی و با توجه به غلبه گرایش منفی در بازار، نمیتوان به طور قطعی پیشبینی کرد که کدام صنایع با اقبال بیشتری مواجه خواهند شد؛ بلکه پرسش مهمتر این است که کدام صنایع کمتر در معرض فشار فروش قرار میگیرند.»
بیشتر بخوانید: رشد صندوقهای کالایی در دوران جنگ/ بازدهی برخی صندوقها به ۱۰۰ درصد رسید
آقابزرگی با تقسیمبندی سهام به دو دسته «ریالمحور» و «صادراتمحور» توضیح داد: «سهام ریالمحور از جمله بانکها، صنایع غذایی و زراعت، هرچند لیدر بازار نخواهند بود، اما به طور طبیعی تأثیرات منفی کمتری نسبت به صنایعی که مستقیماً در جنگ آسیب دیده یا تهدید شدهاند، میپذیرند و کمتر در معرض تهاجم کفه عرضه قرار میگیرند.»
مدیرعامل پیشین کارگزاری بانک رفاه درباره سهام فولادی و خودرویی هشدار داد: «تأثیر منفی جنگ بر سهام فولادی و خودرویی با توجه به شرایط پیشرو و دامنه نوسان ۳ درصدی اجتنابناپذیر است. اگر شرکتهایی مانند فولاد مبارکه و فولاد خوزستان همچنان متوقف بمانند، چرا باید شرکتهای نیازمند به مواد اولیه آنها از جمله خودروسازان داخلی بازگشایی شوند؟»
این کارشناس بورس با اشاره به سرعت اصلاح قیمتها و ابتکار بستههای حمایتی گفت: «خوشبختانه با بازگشایی بورس سرعت اصلاح قیمت تندتر خواهد شد. بستههای حمایتی ابتکار خوبی بوده، هرچند ممکن است شامل سهامداران خرد نشود. سهامداران حرفهای به شرط ماندگاری میتوانند از این ابزارها استفاده کنند.»
به گفته او، «صنایع فولادی و وابستگان به این ماده خام در صورت تداوم تهدید، آسیب خواهند دید. حتی شرکتهایی که به صورت ثانویه و به مقدار کم از این مواد استفاده میکنند نیز در معرض فشار فروش قرار دارند.»
آقابزرگی افزود: «باید دید شرایط و مصوبات میتواند کارایی لازم را داشته باشد یا خیر. مسئولان بازار سرمایه بیش از دو ماه فرصت داشتند به ابلاغیهها و بستههای حمایتی مفید فکر کنند. امیدواریم پس از بازگشایی به فکر تغییر شرایط نیفتند و پیشاپیش به حمایتهای لازم اندیشیده باشند.»
وی با اشاره به صنایع پتروشیمی تصریح کرد: «اغلب سهام پتروشیمی متوقف خواهد بود، اما مهمتر از آن، شرکتهایی هستند که از خروجی پتروشیمیها به عنوان مواد اولیه استفاده میکنند. فرآیند تحصیل سود عملیاتی این شرکتها ممکن است کاهش یابد.»
به گفته این کارشناس بورسی، «سهام شرکتهای معدنی از این جهت اهمیت دارند که صادراتشان ممکن است تحت تأثیر قرار بگیرد. با توجه به اتفاقات تنگه هرمز، نه فقط آسیب ناشی از حمله مستقیم جنگ، بلکه شرکتهایی که مواد اولیه را از خارج از کشور، به ویژه امارات و کشورهای حوزه خلیج فارس وارد میکردند، دچار محدودیت خواهند شد.»
آقابزرگی در ادامه خاطرنشان کرد: «طبیعی است که جو عمومی اقتصاد کشور به بازار سرمایه منتقل شود. با فرض تداوم وضعیت کنونی، این تنگناها به مرور در قالب سود عملیاتی شرکتها و صنایع نشان داده خواهد شد. خروج سرمایه از بورس با وجود ریسک توقف طولانیمدت معاملات، به ویژه برای افرادی که از محل فروش سهام متعهد به پرداخت دیون هستند، طبیعی است. حتی ممکن است بستههای حمایتی شامل حال چنین تعهداتی نشود. این گروه نمیتوانند بپذیرند یک سال سهام فروخته نشود و ۳۰ درصد بازدهی تضمینشده داشته باشند.»
او به تناقض این نرخ با نرخ مؤثر بهره اوراق و صندوقهای با درآمد ثابت اشاره کرد و گفت: «در حالی که این صندوقها به طور متوسط ۳۷ درصد بازدهی دارند، تضمین ۳۰ درصدی مقبولیت کامل ندارد. هر چند برای سهامداران حرفهای، این تضمین به منزله تشویق به خرید سهام است، زیرا کفی برای قیمت ایجاد کرده است. با این بستهها، افرادی که دید بلندمدت دارند و میتوانند از راهی غیر از فروش سهام تعهدات جاری خود را مدیریت کنند، پایدار میمانند و فشار فروش کاهش مییابد.»
آقابزرگی در پایان ابراز امیدواری کرد که بستههای حمایتی به نحوی تعبیه شده باشند که مکانیزم اجرایی آن با چالش یا تأخیر مواجه نشود.