اقتصاد۲۴- بازار تخممرغ کشور این روزها با پارادوکس عجیبی دستوپنجه نرم میکند؛ در حالی که هزینههای تولید به شدت افزایش یافته، فروکش کردن تقاضای فصلی در کنار محدودیت صادراتی، قیمت تخممرغ را در سراسر کشور به شدت کاهش داده و تولیدکنندگان را با زیان انباشته مواجه کرده است.
دبیرکل فدراسیون طیور ایران در گفتوگو با اقتصاد۲۴، با تشریح وضعیت بحرانی بازار تخممرغ اظهار داشت: در یک ماه گذشته، قیمت تخممرغ درب مرغداری به شدت زیر نرخ واقعی و تمامشده بوده و در هفته اخیر نیز شاهد سقوط آزاد قیمتها در این بخش هستیم.
وی با اشاره به ریشههای فصلی این بحران افزود: به طور سنتی در دهههای گذشته همیشه در فصول بهار و تابستان با کاهش شدید مصرف تخممرغ مواجه بودهایم. چون با گرمای هوا از یک سو تمایل به مصرف صبحانههای گرم کمتر میشود و از سوی دیگر، در بسیاری از استانهای مرکزی کشور تنوع غذایی مبتنی بر تخممرغ وجود ندارد که این افت تقاضا در نهایت منجر به ریزش شدید قیمتها میشود. همچنین با توجه به نزدیکی به ماه محرم، این کاهش مصرف در کشورهای همسایه نیز رخ میدهد و صادرات را تحت تأثیر قرار میدهد.
دبیرکل فدراسیون طیور ایران با ابراز نگرانی از روند فعلی بازار تصریح کرد: در حالی که میانگین قیمت تمامشده هر کیلوگرم تخممرغ برای مرغدار ۲۳۰ هزار تومان است، هفته گذشته این محصول با قیمت میانگین ۱۶۰ هزار تومان فروخته شد و در هفته جاری نیز این نرخ باز هم افت کرده و به حدود ۱۵۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم درب مرغداری رسیده است.
بیشتر بخوانید: توزیع هر شانه تخم مرغ کمتر از ۵۰۰ هزار تومان در فروشگاههای زنجیرهای
وی با بیان اینکه فرآیند فعلی اصلاً به سود زنجیره تولید نیست، گفت: البته آثار این کاهش قیمت بلافاصله به سفره مردم منتقل نمیشود، بلکه حدود یک هفته زمان میبرد تا ریزش قیمت درب مرغداری، خود را در بازار خردهفروشی نشان دهد. متأسفانه در این میان به دلیل ضعف شدید در نظارتها، مغازهداران و بخش خردهفروشی تخممرغ را با قیمتهای بالاتری به دست مصرفکننده میرسانند.
دبیرکل فدراسیون طیور ایران با انتقاد از شیوه سنتی توزیع تخممرغ یادآور شد: تعداد واحدهای خردهفروشی که اقدام به عرضه تخممرغ میکنند به اندازه کل خواربارفروشیها و فروشگاههای زنجیرهای کشور است. تخممرغ عملاً تنها کالای پروتئینی است که هنوز به صورت فلهای، بدون بسته بندی قیمتدار و غیربهداشتی عرضه میشود.
وی راهکار اساسی معضل قیمت تخم مرغ را عرضه بستهبندی و شناسنامهدار این کالا دانست و تأکید کرد: بر اساس بند «خ» ماده ۷۱ قانون برنامه هفتم توسعه، وزارت جهاد کشاورزی مکلف شده است تا پایان برنامه، کل کالاهای کشاورزی کشور را بستهبندی کند. با اینحال دولت از اجرای این بند ردباره تخم مرغ تاکنون سر باز زده است. این اقدام میتواند حق پایمالشده مردم را برگردانده و مانع اجحاف در حق مصرفکننده توسط برخی خرده فروشان شود. اتحادیه ما در این زمینه آمادگی کامل خود را به سازمان دامپزشکی اعلام کرده و حتی حاضریم در فرآیند نظارت نیز به آنها کمک کنیم.
دبیر فدراسیون طیور ایران در خصوص وضعیت صادرات تخممرغ تشریح کرد: صادرات در حال حاضر مشکلی به لحاظ ضوابط و قوانین ندارد. اگرچه دولت به دلیل دغدغههای تنظیم بازار داخلی کنترلهایی اعمال میکند، اما در دو سال اخیر مانع مقرراتی جدی وجود نداشته است. مشکلات این بخش بیشتر ناشی از جنگها و شباهت مصرف کشورهای مقصد با کشور ماست.
وی افزود: تخممرغ به دلیل شرایط نگهداری قابلیت ارسال به راه دور را ندارد و بازار اصلی ما محدود به عراق، افغانستان و مقادیر کمی قطر، عمان، کویت و بحرین است و در بازارهایی مانند سودان در شمال آفریقا نیز با ظرفیت کمتر صادرات تجربه شده است. در سه ماه گذشته حداکثر ۲۲۰۰ تن تخممرغ صادر شده که این رقم با توجه به حجم تولید ناچیز است.
طلاکش در پایان خاطرنشان کرد: مازاد تولید تخممرغ در کشور بیش از ۳۰۰ تن در روز است و ما باید در این ایام حداقل ماهیانه بین ۸ تا ۱۰ هزار تن صادرات داشته باشیم. اگر صادرات به درستی و به سرعت تسهیل نشود، مرغداران برای جلوگیری از زیان بیشتر مجبور به حذف گلههای خود خواهند شد. از آنجا که تبدیل جوجه به مرغ تخمگذار حداقل ۶ ماه زمان میبرد، هرگونه کمبود در جمعیت مرغهای تخمگذار، کشور را در نیمه دوم سال با بحران شدید تولید و نایابی تخممرغ مواجه خواهد کرد.