اقتصاد۲۴- در حالی که در ابتدای سال ۱۴۰۵ و اواخر سال ۱۴۰۴، صحبت از افزایشهای بیسابقه در دستمزد کارگران بود، اما واقعیتهای اقتصادی بازار و سیاستهای پولی دولت، این رشد را به یک «توهم» تبدیل کرد. اظهارات اخیر محسن باقری، عضو کارگری شورای عالی کار و کمیته دستمزد، پرده از حقیقتی تلخ برمیدارد: خنثیسازی اثر افزایش دستمزد توسط تورم افسارگسیخته.
نکته کلیدی در تحلیل وضعیت فعلی، پذیرش این واقعیت است که «افزایش عددی دستمزد» به معنای «بهبود معیشت» نیست. باقری تأکید میکند که اگرچه افزایش دستمزدها بیسابقه بود، اما همزمان با آن، جهش قیمتها نیز ابعادی بیسابقه به خود گرفت. این وضعیت نشاندهندهی یک چرخه تخریب است؛ جایی که تورم نه تنها رشد دستمزد را میبلعد، بلکه قدرت خرید واقعی کارگران را نسبت به سال پیش کمتر میکند.
در کانون این بحران، «سیاستهای ارزی دولت» قرار دارد. طبق تحلیل عضو کارگری شورای عالی کار، آزادسازی نرخ ارز و تغییر در مصوبات ارزی، جرقهای بود که باعث شد پیشبینیهای گروه کارگری در مورد تکانههای قیمتی محقق شود.
بیشتر بخوانید:تغییر بزرگ در نظام کاری؛ سرنوشت حقوق کارگران چه میشود؟
در حالی که وزارت اقتصاد و وزیر مربوطه وعده داده بودند که روند تورم از بهمنماه نزولی خواهد شد، واقعیت بازار چیز دیگری بود. این شکاف میان «وعدههای دولتی» و «واقعیتهای اقتصادی»، باعث شد پیشبینیهای گروه کارگری مبنی بر رشد قیمتها تا ۵ برابر، به حقیقتی تبدیل شود که امروز سفرههای کارگری را هدف قرار داده است.
گروه کارگری با نگاهی واقعبینانه، سبد هزینههای سال جاری را بر روی ۴۲ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان بسته بود. این عدد، حاصل توافق با شرکای اجتماعی (کارفرمایان) بود تا اثرات حذف ارز ترجیحی و نوسانات ارزی تا خردادماه لحاظ شود. اما حتی این محاسبات دقیق نیز در برابر «تورم افسانهای» کالاهای اساسی و خودرو شکست خورد. این نشان میدهد که در اقتصاد فعلی، هیچ محاسبهای نمیتواند پیش از وقوع، سرعت تورم را پیشبینی و پوشش دهد.
یکی از بحرانیترین نقاط تحلیل، موضوع «ترمیم دستمزد در طول سال» است. باقری به نکتهای حیاتی اشاره میکند: دولتهای طی ۵ سال اخیر، همگی وعده دادهاند که در صورت بالا رفتن تورم، دستمزدها را در میان سال ترمیم کنند، اما این اتفاق هرگز نیفتاد. اگرچه در مصوبه مزدی ۱۴۰۵، این بند گنجانده شد، اما تجربه تلخ سالهای گذشته و تداوم افزایش قیمتها، این نگرانی را تقویت میکند که بار دیگر، کارگر در برابر تورم رها شود و «حق تاهل و بن کارگری» که به امسال موکول شده بود، در اثر تورم، ارزش خود را از دست بدهد.