تاریخ انتشار: ۱۱:۲۷ - ۲۱ مرداد ۱۴۰۰

رابطه استخراج نفت و گاز با وقوع زمین لرزه

وقتی نام زمین لزره به گوش ما می‌خورد به یاد گسل‌ها و جابجایی صفحات زمین ساختی در امتداد آن‌ها می‌افتیم؛ مکان، ریشتر و عمق زلزله را بررسی می‌کنیم و جویای حوادث احتمالی پس از آن هستیم، اما ممکن است زمین لرزه علت‌های دیگری نیز داشته باشد.

رابطه استخراج نفت و گاز با وقوع زمین لرزه

اقتصاد۲۴- بر اساس تحقیقات محققان، حفاری‌های افقی هیدرولیکی جهت استخراج مایعاتی از جمله نفت و گاز می‌تواند منجر به وقوع زلزله شود. در این مورد برای استخراج گاز مقدار زیادی آب با فشار زیاد به داخل زمین تزریق می‌شود که منجر به بیرون آمدن گاز از چاه‌ها می‌شود و تاثیر این آب‌های تزریق شده به چاه‌ها حاکی از اثرگذاری آن بر زلزله است. اگرچه که براساس تحقیقات محققین این حفاری‌ها لرزه‌های کوچکی ایجاد می‌کنند، اما در درازمدت می‌توانند منجر به لرزه‌های بزرگی شوند. در نتیجه باید به فکر چاره‌ای برای مدیریت زلزله ناشی از تولیدات مایع زمینی باشیم.

گروهی از دانشمندان روشی برای دفع فاضلاب پیش بینی کرده اند که منجر به کاهش خطر زلزله می‌شود. تولید نفت حجم زیادی فاضلاب تولید می‌کند که اغلب به عنوان وسیله‌ای برای دفع به زمین تزریق می‌شوند تا از آلودگی آب‌های سطحی جلوگیری کنند.

اخیرا گروهی از دانشمندان مطالعات مستندی را برای این منظور بر روی بزرگترین میدان نفتی خشکی اروپای غربی واقع در جنوب ایتالیا انجام داده اند چرا که در این منطقه پس از تزریق فاضلاب به محل حفاری‌های چاه‌های نفت در سال ۲۰۰۶ صد‌ها زلزله کوچک به ثبت رسیده بود.


بیشتر بخوانید:  امن‌ترین شهر ایران از لحاظ زلزله کجاست؟


نویسنده این مطالعه مستند، جیمز دیتریچ در اینباره می‌گوید: زمین لرزه‌ها ساعت‌ها پس از تزریق شناسایی شدند که علت و رابطه بین اثرگذاری به زمین لرزه را با ادامه مطالعات به روشنی مشخص کرد.

محققان این مطالعه برای اینکه متوجه شوند چه سطحی از تزریق فاضلاب به چاه‌ها ایمن است، از کمک‌های محققان دانشگاه هاروارد، موسسه فناوری ماساچوست و تگزاس نیز کمک گرفتند. در ادامه دانشمندان وقایع زمین لرزه‌های رخ داده از سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۱۶ را بازتولید کردند. مدل‌های بازتولید شده توضیح می‌دهند که چگونه یک تغییر کوچک در میزان تنش روی گسل می‌تواند منجر به تغییر بزرگی در سرعت زلزله شود.

در ادامه این مدل‌ها ارزیابی اثرات را در سه میزان مختلف تزریق آب بررسی کردند تا متوجه شوند که اثر هر سطح از آب تزریق شده منجر به چه شدتی از زلزله خواهد شد. بررسی‌ها نشان داد که میزان کم تزریق پایداری ایجاد می‌کند و منجر به ایجاد زلزله نمی‌شود.

محققان این پژوهش بعد از اتمام بررسی‌های شبیه سازی شده، بین سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ شبیه سازی را در میدان‌های واقعی نفتی به اجرا درآورند و به جواب‌های مشابهی دست یافتند. محققان پیشنهاد می‌کنند که از این رویکرد می‌توان برای مدیریت زلزله‌های ناشی از فعالیت‌های دیگر مانند ترسیب کربن نیز استفاده کرد.

اهمیت ترسیب کربن به دلیل اثربخشی آن در گرمایش جهانی و تغییرات اقلیمی است. این استراتژی می‌تواند به‌منظور کاهش گرمایش جهانی به کار گرفته شود به گونه‌ای که کربی دی اکسید صنعتی را جذب و آن را در اطراف اتمسفر زمین رها کند.

بررسی رابطه زمین لرزه‌های القایی با برداشت و یا تزریق گاز در میادین نفتی ایران

در کشور ما به نظر می‌رسد مطالعات تحقیقاتی اندکی در این زمینه انجام شده باشد. در مطالعه‌ای که توسط محققان دانشگاهی و تیم تحقیقاتی غلام زاده و همکاران وی انجام شده است لرزه خیزی القایی بر روی مناطق جنوبی زاگرس و بر روی مناطق سرخون و گچساران مورد بررسی قرار گرفته و به احتمال وجود ارتباط بین زمین لرزه‌های القایی با برداشت و یا تزریق گاز در این میدان اشاره شده است، اما کمبود منابع تحقیقاتی و دسترسی نداشتن به داده‌های لرزه نگاری دهه‌های اخیر از جمله مواردی است که باعث شده صحبت کردن از این مساله در کشور ما با عدم قطعیت بیشتری همراه باشد.

به علاوه مطالعه دیگری نیز درباره آثار زیست محیطی مدیریت و دفع آب همراه تولیدی از مخازن نفت و گاز توسط غلامزاده و همکاران صورت گرفته است که روش‌هایی را برای مدیریت آب همراه از جمله بررسی قابلیت تکنیکی، در دسترس بودن زیرساخت ها، تجهزات و امکانات مورد نیاز ارائه کرده است که بیشتر به مخاطرات زیست محیطی ناشی از تزریق و تخلیه آب به مخازن نفت و گاز اشاره دارد.

به نظر می‌رسد با توجه به اینکه ایران یکی از قطب‌های جهانی استخراج منابع نفت و گاز است و همچنین لرزه خیزی بالای کشور ما، بررسی رابطه این دو عامل در استخراج‌هایی از این دست ضروری است و باید در اولویت برنامه‌های تحقیقاتی محققان و دانشگاهیان کشور قرار گیرد.


منبع: جامعه ۲۴

ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

سعید محمد دبیر مناطق آزاد کیست؟ / از فرماندهی قرارگاه خاتم الانبیا تا مدیریت شرکت‌های مهم اقتصادی

اقدام ضد واکسن مشارکت غیرمستقیم در قتل است

واکنش تند احمد نادری به اظهارات نماینده باکو

فیلم/مزار استاد شجریان در سالروز تولدش

دستور رییس سازمان زندان‌ها برای پیگیری علت فوت شاهین ناصری

رئیس فدراسیون فوتبال عزادار شد

قیمت ساندرو به مرز ۴۶۵ میلیون تومان رسید

دلایل رحیم‌پور ازغدی برای محاکمه روحانی

معاون وزیر بهداشت: کرونا در ایران نزولی شد

دعوت دو ستاره پرسپولیسی به تیم ملی

وقتی رئیس‌جمهور را به پیتزافروشی راه ندادند

سینوفارم برای زیر ۱۸سال تایید جهانی ندارد

انتقاد رئیس سابق صداوسیما از علی عسگری

جوجه کباب آبدار + آموزش و نکته‌های کلیدی

گل‌های زیبای بهاره رهنما + عکس

گزینه مدیرعاملی پرسپولیس چه کسی را بهتر از خودش می‌داند؟

افزایش تورم به ۴۵.۸ درصد

فیلم/آموزش قرمه بادمجان سبزواری

تشریح ضوابط و مقررات سرباز محقق

آزادسازی واردات خودرو منافع مصرف کنندگان را تامین می‌کند؟

فیلم/ اشتباه‌های صبحگاهی که مانع پر انرژی بودنتان می‌شود

آخرین وضعیت مرز‌های چهارگانه زمینی به عراق

خیابان گردی الهام پاوه نژاد و همکارانش + عکس

زمان احیای برجام نزدیک است؟

فیلم/ علائم کرونا دلتا در کودکان

تلاش بی‌وقفه نیروگاه‌های حرارتی برای تامین برق پایدار در زمستان

مشکل گاز با بخشنامه حل نمی‌شود

سعید محمد دبیر شورای عالی مناطق آزاد شد+ روزمه

شرکت‌های جدیدی از تأمین اجتماعی در راه بورسی شدن

پانته آ پناهی و دوست جوانش + عکس

۱۱ ترفند طلایی برای خوشمزه شدن سوپ

دستگیری دعانویس میلیاردر در نیاوران

استایل جدید نرگس محمدی در یک رستوران + عکس

بارش پراکنده در شش استان

بازنگری در مزد کارگران اولین قدم وزیر رفاه باشد

آخرین آمار کرونا در کشور پنجشنبه ۱ مهر ۱۴۰۰

تغییر ظاهر پوریا پورسرخ در گذر زمان + عکس