تاریخ انتشار: ۱۵:۳۳ - ۱۶ شهريور ۱۴۰۱

آسیب به میراث تاریخی از جیران تا سوشون

شوربختانه، غفلت‌های بی‌شمار در خصوص میراث فرهنگی این مرز و بوم قابل شمارش و تشریح نیستند. بستری که هم می‌تواند منبع درآمد مهمی برای کشور باشد و هم انتظار می‌رود به عنوان تاریخ این سرزمین از آن صیانت شود درغیر این صورت، اصلا فایده و سود به وجود آمدن وزارتخانه عریض و طویل میراث چه می‌تواند باشد؟ و اساسا چه توجیحی برای تبدیل بناهای تاریخی این مرز و بوم به بوتیک، هتل، رستوران و محل فیلمبرداری سریال‌ها و فیلم‌های سینمایی و تخریب آن‌ها وجود دارد؟!

آسیب به میراث تاریخی از جیران تا سوشون

اقتصاد۲۴- می‌گویند قدر عافیت را کسی می‌داند که به مصیبتی گرفتار شود. این ضرب المثل مصداقی بارز از وضعیت میراث فرهنگی کشور است که مانند یخ در گرمای بی‌توجهی در حال ذوب شدن است و هرازگاهی برخی از باب دلسوزی یک شوک سرد به آن وارد می‌کنند بی آنکه بدانند این شوک بی‌حساب و کتاب خود باعث ترک خوردن تکه‌های یخ می‌شوند.

شوربختانه، غفلت‌های بی‌شمار در خصوص میراث فرهنگی این مرز و بوم قابل شمارش و تشریح نیستند. بستری که هم می‌تواند منبع درآمد مهمی برای کشور باشد و هم انتظار می‌رود به عنوان تاریخ این سرزمین از آن صیانت شود درغیر این صورت، اصلا فایده و سود به وجود آمدن وزارتخانه عریض و طویل میراث چه می‌تواند باشد؟ و اساسا چه توجیحی برای تبدیل بنا‌های تاریخی این مرز و بوم به بوتیک، هتل، رستوران و محل فیلمبرداری سریال‌ها و فیلم‌های سینمایی و تخریب آن‌ها وجود دارد؟!

«بی‌گناه» و تخریب تاریخ برای گنج!

با وجود اثرات مثبتی که این میراث تاریخی بر توسعه روند فیلم‌سازی داشته‌اند، اما این رویه برای میراث ارزشمند کشورمان، گران نیز تمام شده است. هنوز هم در کاخ گلستان، جای خالی دو گلدانی که در حین فیلمبرداری در دهه ۷۰ شکست، حس می‌شود و یا دو گلدانی که در دهه ۹۰ در این کاخ گم شد!

پس از سریال «علی‌البدل» که برای ساخت آن، سیروس مقدم به جان یک گرمابه تاریخی در همدان افتاد، اکنون در نخستین صحنه سریال «بی‌گناه» ساخته مهران احمدی نیز شاهد این صحنه‌ها هستیم.

مشخص نیست که آیا صحنه‌های تخریب واقعا در بنای تاریخی ضبط شده یا خیر، ولی در شرایطی که پوآرو‌ها با جسارت به تبلیغ و آموزش حفاری می‌پردازند و تعدادی از کرسی‌نشینان بهارستان در تلاش برای قانونی کردن کشف و خرید و فروش اشیای باستانی هستند، انجام اینگونه کار‌های غیر حرفه‌ای توسط فیلمسازان، به متوهمان گنج‌یاب گرا می‌دهد تا بیش از پیش به دنبال نابودی و تاراج تاریخ سرزمینمان باشند.

«جیران» و الحاق بادام زمینی به دیوار‌های حسینه قاجاریه!

پیش‌تر نیز نسبت به ساخت مجموعه «جیران» در کاخ گلستان و خانه طباطبایی‌ها در کاشان، مجموعه «خاتون» در عمارت مسعودیه تهران، درحالی‌که دستور ممنوعیت ساخت فیلم و مجموعه تلویزیونی در مکان‌های تاریخی وجود دارد، اعتراض‌هایی وارد شد. صحنه‌های مربوط به خانه میرزا آقاخان نوری در سریال «جیران»، در حسینیه قاجاریه امینی‌های قزوین ضبط شده است.

برای ضبط این سکانس روی دیوار‌های گچی قدیمی با منگنه و پونز ترمه چسبانده‌اند، پس از اتمام فیلمبرداری امکان کندن این ترمه‌ها را نداشتند؛ چون اگر می‌خواستند این کار را انجام دهند سوراخ‌های ایجاد شده بخش‌هایی از گچ را جدا می‌کرد و آسیب مضاعفی وارد می‌آورد؛ بنابراین الان وقتی بازدیدکننده به حسینیه می‌آید، با ترمه‌های چسبیده به دیوار‌ها مواجه می‌شود.

روایت یا تخریب تاریخ؟

بنا‌های تاریخی در چند دهه گذشته بار‌ها قربانی لوکیشن فیلم‌ها و سریال‌ها شده است، از جمله سریال «مدار صفر درجه» از حسن فتحی که در جریان ساخت آن نقش‌برجسته‌های هخامنشی توسط یکی از عوامل این گروه آسیب دید و آن شخص به اتهام سرقت این نقش‌برجسته‌ها دستگیر و از آن پس کمی محدودیت در این بخش بالا گرفت.

ممنوعیت اجاره ابنیه تاریخی، در سال ۱۳۹۳ از سوی سازمان وقت میراث فرهنگی و گردشگری پس از تخریب‌ها و بدعهدی سازندگان سریال «معمای شاه» به کارگردانی محمدرضا ورزی در کاخ گلستان، اعمال شد.

سال ۱۳۹۲ نیز محمدعلی نجفی ـ رییس وقت سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ـ که در زمان ساخت فیلم «معمای شاه» مانع از اجاره مجموعه‌های تاریخی شد، از خسارت یک گروه فیلم‌برداری به کاخ نیاوران و شکسته شدن لوستر نفیس آن خبر داد.

سال ۱۳۹۳، پس از خسارتی که سریال «معمای شاه» به کاخ گلستان وارد کرد، معاون وقت میراث فرهنگی هم ورود گروه‌های فیلم‌برداری به موزه‌ها و بنا‌های تاریخی کشور را تا اطلاع ثانوی ممنوع کرد. جالب آن مجموعه تلویزیونی در دو کاخ سعدآباد و نیاوران هم فیلم‌برداری شده بود.


بیشتر بخوانید: شبح ناامنی در بافت‌های تاریخی


از شکستن گلدان در کاخ گلستان تا جای رژ لب بر دیوار صاحبقرانیه

طی تمام این سال‌ها آسیب و خسارات ناشی از حضور این گروه‌ها در اماکن تاریخی کم نبود. برای مثال در زمان ساخت سریال «از یاد‌ها رفته» دستکاری‌هایی در معماری بخشی از بنای عمارت مستوفی‌الممالک صورت گرفت. حتی یکی از راهنمایان کاخ صاحبقرانیه عنوان کرده بود که چند سال پیش بعد از حضور یک گروه فیلمبرداری کل دیوار‌های حوضخانه جای رژ لب بود و دستگیره‌ها هم کنده شده بود.

تعطیلی خانه طباطبایی‌ها برای «بانوی عمارت»

البته این خسارات تنها به تهران محدود نمی‌شد، سال ۹۷ هم شهرداری کاشان حاضر شد با نصب یک بنر دروغین با عنوان «تعطیلی خانه طباطبایی‌ها به دلیل مرمت» این خانه تاریخی را که جزو جاذبه‌های گردشگری کاشان به شمار می‌رود، به صورت موقت تعطیل کند. یک صحنه سازی برای اینکه عوامل سازنده یک سریال «بانوی عمارت» با خیال راحت بتوانند صحنه دلخواه خود را در خانه طباطبایی‌ها که به «عروس خانه‌های ایران» شهرت دارد، پیاده کنند.

تهمینه میلانی و آسیب به کاخ تچر

سال‌ها پیش و در اسفند سال ۸۵، تهمینه میلانی نیز برای ساخت نماهنگ به نام پیام صلح، موجب ثبت برخی تخریب‌ها در محوطه ثبت جهانی تخت جمشید شد. بر اساس اخبار منتشر شده تیم فیلم‌برداری این پروژه با ریختن لکه‌های سیاه رنگی که با هدف ایجاد فضای افکتیو و تولید دود استفاده می‌شد به منظره کاخ اختصاصی داریوش آسیب زدند و نقوش برجسته محوطه را نیز تخریب کردند!

«سووشون»؛ روایت یا تخریب تاریخ؟!

اما پس از سریال «بی‌گناه»، تازه‌ترین مورد به ساخت سریال «سووشونِ» به کارگردانی نرگس آبیار در باغ تاریخی «عفیف‌آباد» شیراز برمی‌گردد. کثرت انتقادات سبب شد سازندگان مجموعه با ارائه توضیحاتی از انجام اصلاحاتی خبر بدهند. باغ «عفیف‌آباد» یا «گلشن» از املاک شخصی ایل ذوالقدر، حاکم فارس در زمان صفویه است. این مجموعه شامل یک کاخ سلطنتی با قدمت قاجاری، موزه سلاح‌های قدیمی و یک باغ ایرانی بود که در سال ۱۳۵۱ در فهرست میراث ملی ایران به ثبت رسید.

پس از اعتراض به اثرات مخرب ساخت سریال «سووشون» در باغ تاریخی «عفیف‌آبادِ» شهر شیراز و سکوت مسئولان میراث فرهنگی، کارزاری برای توقف سریع ساخت‌وساز در محوطه این باغ راه‌اندازی شد. این کارزار از عزت‌الله ضرغامی وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و محمدهادی ایمانیه استاندار فارس، توقف سریع ساخت‌وساز در محوطه باغ عفیف‌آباد را درخواست کرد. موج اعتراض‌ها سبب شد کارگردان اثر عقب‌نشینی کند و از تغییر محل فیلم‌برداری سریال خبر بدهد. نرگس آبیار کارگردان فیلم اعلام کرد که این سازه‌ها را به مکان دیگری منتقل می‌کند؛ اظهاراتی که با استقبال فعالان میراث فرهنگی همراه شد.

هرچند هفت سال است قانونی برای ممنوعیت ساخت فیلم و مجموعه تلویزیونی در مکان‌های تاریخی تصویب‌شده، اما به نظر می‌رسد نیازمند نظارت بیشتری است، چراکه آسیب‌ها و تخریب‌ها گاهی جبران‌ناپذیر است. استفاده از مکان‌های تاریخی برای ضبط فیلم اینطور نیست که گروه سازنده چند ساعتی حضور داشته باشند و بعد بروند. در هر صورت با نصب تجهیزات صوتی و تصویری و با حرکات خود به آثار تاریخی آسیب وارد می‌کنند. روندی که شاید راه چاره آن را بتوان در شهرک‌های سینمایی توسعه یافته و لوکیشن‌هایی نظیر شهرک سینمایی غزالی جست.

منبع: فراز دیلی

ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

ایران به اروپا هشدار داد

واکنش عجیب اپل به انفجار خطرناک اپل‌واچ یکی از کاربران +عکس

حمایت عباس عبدی از پیشنهاد کیهان

واکنش مهتاب کرامتی به انتقاد مردم از سکوت او

پناهیان: چرا در حجاب دو قطبی‌سازی می‌کنید؟

خلف وعده در واریز افزایش حقوق بازنشستگان

وزیر جهاد کشاورزی: ذخایر کالاهای اساسی بی‌سابقه است

محصولات اپل با یک آلیاژ فوق محکم زره‌پوش می‌شوند!

بیشترین سرچ ایرانی‌ها در گوگل طی روزهای اخیر

رییس بنیاد شهید: برخی آزادی را در هوس می‌بینند

ماجرای افزایش تعرفه تلفن ثابت و دستور توقف آن چیست؟

مقایسه افزایش حقوق و دستمزد از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۱

روایت عباس عبدی در مورد پخش زن برهنه از صدا و سیما

بازی استقلال و فولاد در کدام ورزشگاه است؟

اولین واکنش رئیسی به حوادث دانشگاه شریف

تصاویری از نیرو‌های یگان ویژه بانوان

آتش اعتراضات دوباره شعله‌ور می‌شود؟

لیست قیمت‌های عجیب اجاره ویلا در شمال

استقلال - فولاد؛ سرگیجه استقلالی‌ها در عصر جهنمی

درخواست ایرلاین‌ها برای افزایش نرخ بلیت هواپیما‌

فارس در مورد نیکا شاکرمی: شب‌ها به خانه نمی‌آمده، یک هفته بعد از فوتش، خانواده‌اش به پلیس مراجعه کرد

انتقاد تند روزنامه کیهان به مهران مدیری و علی کریمی

نوبل علوم ۲۰۲۲ به چه کسانی اهدا شد؟

سه حقیقت درباره اتریوم که باید بدانید

کی‌روش نیامده رکورد زد

قیمت بیت کوین همچنان در کانال ۲۰ هزار دلاری

توافق بین ایران و آمریکا در دسترس است؟

جانشین ساپینتو روی نیمکت استقلال در بازی فردا

افزایش قیمت‌ها در بازار نیمه جان خودرو

مسکن اجاره‌ای کارگران مقطعی و موقتی خوب است

کمبود شیرخشک در بازار کذب است

افزایش حقوق شامل حال کدام بازنشستگان می‌شود؟

لحظه بازداشت جواد موگویی توسط ماموران امنیتی

کشتار بی‌رحمانه در یک مهد کودک

صادرات ۵۴۰۰ آقازاده ایرانی به فرنگ

آخرین خبر در مورد رتبه بندی معلمان

پیامک سازمان اطلاعات فراجا به شهروندان خبرساز شد