رونمایی از توانمندی اتریوم و قراردادهای هوشمند

اقتصاد۲۴- اتریوم چیست؟

اتریوم که از سال 1394 آغاز به کار کرده است، پلتفرم بلاک‌چین متن‌بازی است که توسط ویتالیک بوترین و برنامه‌سازانی دیگر ساخته شده است. برخلاف بیت‌کوین که کارکرد عمدۀ آن معاملات رمزارزی است، اتریوم به‌منظور توسعۀ قابلیت‌های بلاک‌چین ایجاد شده است. اتریوم اساساً بر پایۀ ارز دیجیتال خود، اتر (ETH)، کار می‌کند که از آن برای هزینه‌های شبکه و معاملات استفاده می‌شود. بنابراین، اگر افراد به تریدینگ اتر علاقه‌مند هستند می‌توانند به‌دنبال صرافی ایمن، پایدار و معتبری برای شروع سرمایه‌گذاری خود باشند.

با این حال، توانمندی واقعی اتریوم در این است که می‌تواند مجری قراردادهای خودکاری به‌نام قرارداد هوشمند باشد. قراردادهای هوشمند قوانین و مقررات قراردادها را مستقیماً به‌صورت کد رمزگذاری می‌کنند و روی بلاک‌چین اتریوم به‌اجرا درمی‌آورند. آن‌ها قراردادها را ضددستکاری، شفاف و بسیار ایمن می‌سازند و بدین ترتیب، دیگر نیازی به واسطه‌ای برای نظارت بر قراردادها یا اجرای آن‌ها نیست.

قراردادهای هوشمند اتریوم چگونه کار می‌کنند؟

برای این‌که متوجه شوید قراردادهای هوشمند چگونه کار می‌کنند، نحوۀ عقد یک قرارداد سنتی اجاره را در نظر بگیرید. مستأجر و موجر معمولاً یک قرارداد فیزیکی را امضا می‌کنند و برای اطمینان از این‌که قرارداد از لحاظ قانونی لازم‌الاجرا است به اشخاص ثالثی چون وکلاء اتکا می‌کنند. با قرارداد هوشمند، مستأجر و موجر می‌توانند توافقنامۀ دیجیتالی را با اتریوم بسازند که به‌طور خودکار مقررات قراردادشان را بدون نیاز به واسطه اجرا کند.

برای مثال، می‌توان قرارداد هوشمند را طوری برنامه‌ریزی کرد که مادامی‌که شرایط قرارداد برقرار است (مثلاً خانم آن همچنان ملک مورد اجاره را در اختیار داشته باشد)، پرداخت اجاره هر ماه به‌طور خودکار از حساب خانم آن به حساب آقای برت واریز شود. اگر شرایط برقرار نباشد، قرارداد هوشمند معامله را انجام نخواهد داد و بدین ترتیب، پایبندی به قانون را از جانب طرفین معامله تضمین می‌کند. با توجه به این‌که قراردادها روی بلاک‌چین عمومی اتریوم ثبت می‌شوند، تمامی معاملات کاملاً شفاف و قابل حسابرسی هستند.

کاربردهای واقعی اتریوم

• امور مالی غیرمتمرکز (دیفای)=

اتریوم و قراردادهای هوشمند توانمندی‌های گسترده‌ای برای ارتقاء و بازآفرینی فرایندها در بخش‌های مختلف دارند. در حوزۀ امور مالی، هدف اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز یا «دیفای» که بر پایۀ اتریوم ساخته می‌شوند این است که گزینه‌های غیرمتمرکز، شفاف و بی‌نیاز از مجوز را جایگزین مؤسسات سنتی کنند. برای مثال، افراد می‌توانند بجای رفتن به بانک، از یک پلتفرم وام‌دهی دیفای بر پایۀ اتریوم برای قرض گرفتن پول از افراد دیگر استفاده کنند. قرارداد هوشمند آن‌ها را به‌طور خودکار با وام‌دهندۀ مناسب هماهنگ می‌کند و توافقنامۀ اخذ وام را اجرا می‌کند تا پایبندی به قوانین از جانب طرفین معامله تضمین شود. این امر وام‌دهی و وام‌گیری را تسهیل می‌کند و همچنین کارمزدهایی را که معمولاً بانک‌ها دریافت می‌کنند کاهش می‌دهد.

• مدیریت زنجیرۀ تأمین

زنجیره‌های جهانی تأمین نیز می‌توانند از اتریوم و قراردادهای هوشمند نفع ببرند. کسب‌وکارها می‌توانند اتریوم را اهرم‌دار کنند تا با ثبت تمامی مراحل سیر یک محصول در بلاک‌چین، زنجیره‌های تأمین کارآمدتر و ایمن‌تری بسازند. برای مثال، شرکت‌های کشاورزی می‌توانند محصول را از کشاورز تا مصرف‌کننده دنبال کنند و بدین ترتیب، مبدأ و مراحل سیر آن مادۀ غذایی را به‌طور تغییرناپذیر ثبت کنند. این امر به کاهش خطر آلودگی کمک می‌کند، از تازه بودن محصول اطمینان حاصل می‌کند، و به مصرف‌کنندگان اجازه می‌دهد خاستگاه مواد غذایی خود را بررسی و تصدیق کنند.

• مدیریت هویت

اتریوم برای مدیریت و تأیید هویت‌های دیجیتال نیز بسیار مناسب است. افراد می‌توانند با ذخیرۀ اطلاعات شخصی مانند شناسنامه، پاسپورت و گواهینامۀ رانندگی خود در بلاک‌چین، کنترل داده‌های خود را در دست داشته باشند و آن‌ها را تنها با اشخاص قابل اعتماد به‌اشتراک بگذارند. برای مثال، دانشجویان می‌توانند بجای اسناد و مدارک فیزیکی، مدرک صلاحیت‌های خود را با استفاده از یک پلتفرم اتریومیِ هویت دیجیتال برای کارفرما ارسال کنند. این امر فرایند تأیید را آسان‌تر و از کلاهبرداری جلوگیری می‌کند زیرا اطلاعاتی که روی بلاک‌چین ذخیره می‌شود ضددستکاری است.

• سیستم‌های رأی‌گیری

سیستم‌های رأی‌گیری می‌توانند قراردادهای هوشمند اتریوم را اهرم‌دار کنند تا ریسک دستکاری آراء را به‌حداقل برسانند و یکپارچگی را تضمین کنند. برای مثال، شهرها می‌توانند از اتریوم برای ثبت رأی‌ها در رفراندوم استفاده کنند و بدین ترتیب، فرایند رأی‌گیریِ شفاف و ضددستکاری فراهم آورند و همچنین آن را برای همگان دسترس‌پذیرتر و کارآمدتر کنند. رأی‌ها و نتایج به‌طور ایمن به‌صورت درون‌زنجیره‌ای ثبت می‌شوند و یک سابقۀ قابل ممیزی فراهم می‌آید.

• توکنیزه کردن دارایی‌ها

قراردادهای هوشمند اتریوم امکان توکن‌سازی دارایی‌ها را فراهم می‌آورند و به افراد اجازه می‌دهند توکن‌های دیجیتالی‌ای را که نمایانگر مالکیت دارایی‌های حقیقی مانند مستغلات، آثار هنری یا مالکیت معنوی هستند ایجاد کنند. این توکن‌ها را می‌توان در بازارهای بلاک‌چینی معامله کرد و بدین ترتیب، مالکیت مشاعِ دارایی‌های باارزش را به‌دست آورد. برای مثال، صاحب یک اثر هنری می‌تواند بجای فروش آن اثر به یک خریدار واحد، آن را به‌صورت چندین سهام بر پایۀ اتریوم توکن‌سازی کند تا بدین ترتیب، سرمایه‌گذاران متعدد بتوانند بدون نیاز به مالکیت کل اثر، از هرگونه افزایش قیمت سود ببرند.

اگرچه اتریوم و قراردادهای هوشمند هنوز نوپا هستند اما توانمندی گسترده‌ای برای افزایش کارایی صنایع بی‌شمار به طرق مختلف دارند. همان‌طور که برنامه‌سازان و کسب‌وکارهای بیشتری به بهره‌برداری از اتریوم روی می‌آورند، این پلتفرم می‌تواند نقشی محوری در پیشبرد نوآوری و پیکربندی سیستم‌های آتی داشته باشد. سرانجام، توانایی اتریوم در تسهیل قراردادهای هوشمند خودمختار برای همکاری‌های غیرمتمرکز جهانی در مقیاس مناسب بیانگر پیشرفت غیرمنتظرۀ فناوری است که می‌تواند پیامدهای چشمگیری داشته باشد. به‌نظر می‌رسد قابلیت‌های اتریوم و قراردادهای هوشمند بی‌انتها هستند و تنها محدودیت آن‌ها خلاقیت و تصورات ذهنی است. درمجموع، این فناوری ممکن است آمادۀ بازاندیشی و بازآفرینی بنیادینی در عملکرد تجارت و شرکت‌ها در دنیا باشد. همان‌طور که پیشتر ذکر شد، با توجه به این‌که رمزارز بومی اتریوم اتر (ETH) است، بسیاری از کاربران رمزارزها قبلاً اتر را ترید کرده‌اند. اگر مبتدیان حوزۀ رمزارزها قصد خرید اتر را دارند، کوینکس — یکی از صرافی‌های مشهور جهان — می‌تواند گزینۀ خوبی برای مبتدیان رمزارز باشد چراکه از رابط کاربری و ویژگی‌های تریدینگِ بسیار کاربرپسندی برخوردار است. این امر باعث می‌شود کاربران بتوانند اتر و سایر رمزارزها را به‌راحتی و باثبات معامله کنند.

نتیجه‌گیری

اتریوم و قراردادهای هوشمند در حال ایجاد تحولاتی عظیم در اعتماد، شفافیت و کارایی در دنیای دیجیتال هستند. اتریوم با استفاده از اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز، قابلیت‌هایی را در بخش‌های مختلف از جمله امور مالی، مدیریت زنجیرۀ تأمین، مدیریت هویت، رأی‌دهی و توکن‌سازی دارایی‌ها فراهم کرده است.

با توجه به استقبال گرم برنامه‌سازان و کسب‌وکارها از اتریوم، این پلتفرم بلاک‌چینی می‌تواند آیندۀ فناوری و تجارت را شکل دهد. اتریوم می‌تواند با قابلیت‌هایی چون تسهیل فرایندها، کاهش هزینه‌ها و اعتمادسازی، تأثیری گسترده بر زندگی روزمره و معاملات دیجیتالی داشته باشد. اگرچه اتریوم و قراردادهای هوشمند هنوز فناوری‌های نوپایی هستند اما به‌نظر می‌رسد آمادۀ رونمایی از عصر جدید فرصت‌ها و توانمندی‌هایی هستند که فراتر از رمزارز یا امور مالی، و به بطن عملکرد جامعۀ ما، خواهند رفت.