تاریخ انتشار: ۱۱:۱۲ - ۲۷ اسفند ۱۴۰۲

جای خالی اسکناس درشت در بازار

شدت‌گرفتن تورم در سال‌های اخیر، عواقب پیدا و پنهانی در اقتصاد ایران داشته است. یکی از آثار تورم که کمتر مورد به آن توجه می‌شود، فقدان اسکناس‌های درشت است.

جای خالی اسکناس درشت در بازار

اقتصاد۲۴-در دورانی که بانک مرکزی از انتشار اسکناس‌های جدید با ارقام درشت‌تر خودداری کرده است، تورم در ایران وارد کانال ۴۰درصدی شد و بخش بزرگی از ارزش اسکناس‌های موجود آب رفت.

این وضعیت موجب شده است عمده معاملات با کارت‌های اعتباری و شبکه بانکی انجام شود و ریسک بزرگی را از جانب اختلال در شبکه پرداخت متوجه اقتصاد ایران کند. از سوی دیگر و برخلاف تصورات، چاپ اسکناس درشت اثر تورمی ندارد؛ اما فقدان آن در عمل به تضعیف جایگاه ریال در مبادلات می‌انجامد.

سال‌های زیادی است که اقتصاد ایران اسکناس جدیدی به خود ندیده است. به عبارت دیگر، پس از انتشار اسکناس‌های سبز رنگ ۱۰‌هزار تومانی در سال ۱۳۸۹، بانک مرکزی از اسکناس درشت‌تری رونمایی نکرده است. حتی اگر سراغ ایران‌چک‌ها نیز برویم، اقتصاد ایران از سال۹۹ و رونمایی از طرح جدید ایران‌چک یک میلیون ریالی شاهد رونمایی جدیدی نبوده است.

این در حالی است که با توجه به قیمت دلار در سال۸۹، اسکناس ۱۰هزار تومانی بیش از ۱۰دلار آمریکا ارزش داشت و حدود ۳۰ قطعه اسکناس برای پرداخت حداقل دستمزد در آن سال کفایت می‌کرد. با این حال و با گذشت ۱۳سال، اقتصاد ایران شاهد تورم قابل توجهی بوده و بخش زیادی از قدرت خرید اسکناس‌های موجود از بین رفته است. این مساله با انتقال بخش قابل توجهی از مبادلات روی شبکه بانکی و کارت‌های اعتباری، ریسک‌های مختلفی را به اقتصاد ایران و جایگاه ریال وارد ساخته است. «دنیای‌اقتصاد» در این گزارش، ضمن برشمردن برخی از این ریسک‌ها، به کارکرد‌های مثبت انتشار اسکناس‌های درشت‌تر پرداخته است.

جای خالی درشت‌تر‌ها

پس از وقوع شوک ارزی سال۹۷ بود که تصویری از مقایسه اسکناس صد دلاری با اسکناس‌های معادل ریالی آن مورد توجه قرار گرفت؛ حجم زیاد اسکناس‌های ریال موجب شده بود تا این مقایسه مورد توجه مخاطبان قرار بگیرد. از آن تصویر پنج سال می‌گذرد و همچنان اقتصاد ایران اسکناس جدیدتری به خود ندیده است. این در حالی است که در همه جای جهان اسکناس‌های درشت در دسترس متقاضیان قرار دارد. این وضعیت ریسک‌های مختلفی را متوجه اقتصاد ایران می‌کند و مشکلاتی را برای شهروندان به‌وجود می‌آورد.

ریسک اختلال در شبکه پرداخت

درست است که کارت‌های اعتباری جایگزین اسکناس شده است؛ اما وابستگی بیش از حد مبادلات اقتصادی به شبکه پرداخت، بدون داشتن راه‌های جایگزین موجب می‌شود تا ریسک بزرگی از جانب اختلال در شبکه پرداخت متوجه اقتصاد ایران شود. به این ترتیب، به هر دلیلی، اگر شبکه پرداخت نتواند کار خود را به درستی انجام دهد، مبادلات اقتصادی در کشور مختل شده و با توجه به ارزش اسکناس‌های موجود، هیچ روش جایگزینی برای پوشش مبادلات در دسترس نخواهد بود.


بیشتر بخوانید:افزایش تورم با چاپ اسکناس‌های جدید

بازگشت اعتبار مبادلاتی ریال

یکی دیگر از مزایایی که اسکناس درشت می‌تواند به ریال بازگرداند، جایگاه مبادلاتی آن است. به گفته رئیس‌کل بانک مرکزی، شاهد آن هستیم که افراد برای انجام معاملات خود سراغ ابزار‌های جایگزین مانند سکه یا ارز‌های خارجی می‌روند. بخشی از این پدیده به این نکته بازمی‌گردد که فقدان اسکناس‌های درشت ریالی، افراد را به سمت چنین تصمیماتی سوق می‌دهد. از طرفی وجود اسکناس‌های درشت می‌تواند جای ریال را در مراودات اقتصادی با همسایگان باز کند.

هزینه‌ها کاهش می‌یابد

در سال‌های اخیر، تامین اسکناس مورد نیاز بانک‌ها و دستگاه‌های خودپرداز در دوره‌هایی خاص با چالش مواجه شده است. بانک مرکزی همواره بر این نکته تاکید دارد که هزینه چاپ اسکناس‌های موجود از ارزش ریالی اسکناس چاپ‌شده بیشتر است. اقدام بانک مرکزی به چاپ اسکناس‌های درشت‌تر می‌تواند این مساله را بلاموضوع کند.

تقاضایی که روانه بازار‌ها می‌شود

یکی از نکات مغفول درباره جهش بازار سکه و ارز در ماه‌های پایانی سال، تقاضا برای هدیه است. درحالی‌که پیش‌تر این امکان وجود داشت تا با اسکناس بتوان این تقاضا را پاسخ داد، اکنون این تقاضا راهی بازار سکه و ارز می‌شود. به نظر می‌رسد چاپ اسکناس‌های درشت‌تر می‌تواند بخشی از فشار تقاضا برای ارز و سکه را کاهش دهد. به این ترتیب شاهد آن هستیم که ریال به علت فقدان اسکناس درشت، قادر به پوشش تقاضای مبادلاتی ایام عید نیست

اسکناس درشت تورم‌زا است؟

یکی از انتقادات مهمی که به چاپ اسکناس‌های درشت می‌شود، مساله تورم‌زا بودن آنهاست. در پاسخ به این ابهام باید تاکید کرد که اگر اسکناس درشت عامل ایجاد تورم باشد، اقتصادهای پیشرفته جهان با اسکناس‌های ۵۰۰یورویی و ۱۰۰دلاری باید اکنون غرق در تورم می‌بودند. ثانیا در سال‌های اخیر که خبری از اسکناس‌های درشت در اقتصاد ایران نیست، ایران بالاترین تورم‌های خود در چند دهه اخیر را تجربه کرده است. به این ترتیب به نظر می‌رسد اشکال تورم‌زایی چاپ اسکناس درشت، ارتباطی با واقعیت نداشته باشد. علت تورم را باید در کسری بودجه دولت، بی‌ثباتی اقتصاد کلان و انتظارات تورمی بالا و در نهایت ناترازی‌های شبکه بانکی جست‌وجو کرد.

منبع: خبر آنلاین
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

نخستین واکنش سردار حاجی‌زاده به حمله پهپادی سپاه پاسداران به اسراییل

قیمت دلار و یورو امروز یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۴۰۳ + جدول

قیمت ماهی امروز + جدول

قیمت سکه و طلا امروز یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های مدیران خودرو امروز

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

فیلم/ افسر سابق ارتش آمریکا: ایران نشان داد شوخی ندارد!

عکس/ تصویری از فوج پهپادهای ایران بر فراز کربلا

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت پلی استیشن و ایکس باکس امروز + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو امروز یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۴۰۳ + جدول

عکس/ واکنش فریبا کوثری به حمله‌ ایران به اسرائیل

اگر جنگی رخ بدهد، پیش بینی‌ها خوب نیستند/ اولین بازار‌های تحت تاثیر جنگ، ارز و طلا هستند

«فلاخن داوود» چیست و چگونه کار می‌کند؟

جزئیات حمله موشکی ایران علیه اسرائیل؛ سه موج حمله چگونه اجرایی شد؟ / در عملیات وعده صادق چند موشک شلیک شد؟

اظهارت مقامات نظامی تل آویو درباره جزییات حمله ایران

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

استوری احساسی ژیلا صادقی برای مجری تلویزیون +عکس

کارل منگر کیست؟/ با یکی از رهبران انقلاب مارژینالیستی ۱۸۷۰ در اقتصاد آشنا شوید

سلفی جدید منوچهر هادی در یک مراسم خاص

تبرئه مربی متهم به آزار جنسی ۱۹ فوتبالیست زن!

الجزیره: حماس چارچوب پیشنهادی آتش‌بس سه مرحله‌ای را پذیرفت

بیانیه رهبران گروه ۷: ما به فعالیت برای تثبیت اوضاع و جلوگیری از تشدید بیشتر تنش در خاورمیانه ادامه خواهیم داد

اسرائیل: به دنبال تشدید تنش با ایران نیستیم

معاون سابق نخست وزیر اسرائیل: لازم است صبر استراتژیک اتخاذ کنیم

دادستانی تهران علیه روزنامه اعتماد و عباس عبدی اعلام جرم کرد

حمایت رضا رشیدپور از حمله ایران به اسرائیل

حالا اسرائیل توانایی موشک‌های ایران در عبور از گنبد آهنین را دید

سعید لیلاز: ایران در صورت پاسخ نظامی اسرائیل یا آمریکا، نخستین بمب اتمی را آزمایش ‌کند

زلنسکی از پاسخ ایران به اسرائیل عصبانی شد

حمایت حسن روحانی از حمله شب گذشته ایران

اطلاعیه مهم سپاه درباره برخورد با حامیان اسرائیل

پیش‌بینی بورس فردا دوشنبه ۲۷ فروردین ۱۴۰۳

سفیر اسرائیل: روسیه حمله ایران را محکوم کند

آمریکا: در هیچ تهاجمی علیه ایران شرکت نمی‌کنیم

کابینه جنگ اسرائیل تشکیل جلسه داد

پیش بینی قیمت دلار فردا دوشنبه ۲۷ فروردین ۱۴۰۳

بورل: از ایران می‌خواهم که تنش تشدید نشود

به گونه‌ای مناسب به مصاف ایران خواهیم رفت

کاهش ساعات کاری هفته به ۴۰ ساعت؛ پنجشنبه‌ها تعطیل شد

پنج هزار جوان ایرانی با وام ازدواج بانک سینا به خانه بخت رفتند

سامانه مودیان برای همه اجباری شد! بهترین روش ارسال صورتحساب الکترونیکی

امیرعبداللهیان: بامداد یکشنبه در پیامی به کاخ سفید اعلام کردیم عملیات ما محدود و حداقلی است

العربیه: ایران و امریکا از طریق ترکیه تبادل پیام کرده اند

تصمیمات لازم برای واکنش به اقدامات احتمالی اسرائیل اتخاذ شده است

عصبانیت شدید چشمی از دو بازیکن!

دوران صبر راهبردی ایران به پایان رسیده

نشست فوق‌العاده وزاری خارجه کشور‌های اروپایی سه‌شنبه برگزار می‌شود

فیلم/ شعار مرگ بر اسرائیل زائران در حرم امام حسین (ع)

بدنسازی علیرضا بیرانوند با دست شکسته+ عکس

کشتمش، چون شبیه جادوگر‌ها بود!

جدید‌ترین ایده‌های کارآفرینی در منزل برای خانم‌ها

عکس/ همه چیز درباره عملیات حمله ایران به اسرائیل

طالبان: حمله ایران به اسرائیل اقدام دفاعی مشروع بود

نیویورک‌تایمز: اسرائیل گزینه حمله تلافی‌جویانه را کنار گذاشت

روغن موتور مناسب برای پژو ۲۰۶ کدام است؟

اینفوگرافی/ رکوردهای ایران در حمله موشکی به اسرائیل

تورم آرژانتین کاهشی شد

فیلم/وزیر امور خارجه کشورمان: عملیات نظامی ایران محدود بود

فیلم/ شوخی بامزه جواد رضویان با ریش و سبیل مهران غفوریان

افزایش رسمی نرخ مالیات بر ارزش افزوده

استایل جذاب سحر دولتشاهی در پشت صحنه افعی تهران + عکس

قیمت گوشت مرغ پس از حمله ایران به اسرائیل چند؟

میانگین سنی فوت‌شدگان در ایران چقدر است؟

عکس/مناطق مرکزی و غربی کشور همچنان پرواز ممنوع

اقدام جنجالی دو ملی‌پوش علیه پرسپولیس

جدیدترین قیمت گوشت گوسفندی امروز ۲۶ فروردین ۱۴۰۳+ جدول