تاریخ انتشار: ۱۰:۳۵ - ۲۳ دی ۱۴۰۳

بشار دست به چه قماری زد که پایانش باخت بود؟

روزنامه اصلاح‌طلب در تحلیل چرایی سقوط بشار اسد نوشته است: خطر وسوسه قماری این است که وقتی بازنده نتواند از عهده پاسخگویی به صاحبان امانت برآید، باز هم به دور بعدی دل می‌بندد. می‌خواهد اندک باقی‌مانده از توان کیسه‌اش را هم یکجا به کار اندازد تا شاید بخت به او رو کند و به دور بُرد مکرر برسد و بتواند جبران مافات کند. تجربه شاهد است که پاک باختگان در ناامیدی این مرحله چه بسا دست از جان شسته‌اند.

بشار اسد دست به چه قماری زد که پایانش باخت بود؟

اقتصاد۲۴- روزنامه اعتماد در یادداشتی با عنوان «سیاست و قمار اسد» به چرایی سقوط بشار اسد، رئیس‌جمهور پیشین سوریه، پرداخته است.

فریدون مجلسی در این زمینه نوشت: اگر سیاست را به زبان ساده برنامه‌ریزی و حکومت متعارف برای برآوردن نیاز‌های مردم بدانیم، در این صورت در درجه نخست باید دید مردم چه نیاز‌هایی دارند و نقش دولت در برنامه‌ریزی برای برآوردن این نیاز‌ها چیست، یا مردم چه می‌خواهند:

مردم می‌خواهند زندگی کنند! یعنی در امنیت ببالند و ازدواج کنند، خانواده تشکیل دهند، تغذیه مناسب داشته باشند، لباس مناسب داشته باشند، مسکن داشته باشند، از آموزش مناسب برخوردار باشند، اگر بیمار شدند از درمان مناسب برخوردار باشند و با بهره‌مندی از تأمین اجتماعی نگران مصیبت پیری و نیستی نباشند و بکوشند با افزودن به کیفیت فرهنگی و هنری و معنوی در زندگی شادمانی و سعادت خود را افزایش دهند و منزل به دیگری بسپارند.

دستیابی به این امیال انسانی هزینه دارد، که البته بر عهده بهره‌مندان است و پرداخت صورتحساب آن مستلزم داشتن شغل و درآمد است. در این میان وظیفه دولت گرفتن بخشی از درآمد‌های شهروندان است تا با هزینه کردن در مقیاس بزرگ‌تر بتواند به بهای کمتری خدمات عمومی مورد نیاز مردم را که از توان انفرادی آنها بر نمی‌آید، تأمین کند. مثلا امنیت را حفظ کند، مدرسه و بیمارستان بسازد و کمک کند که صنعت و کسب و کار و کشاورزی توسعه یابد که مردم با کار و تولید درآمد داشته باشند و هزینه غذا و مسکن و آموزش و درمان کالا‌های مورد نیاز خودشان را تأمین کنند.

آن مبالغ جمع‌آوری شده از محل بخشی از درآمد، یعنی مالیات یا ثروت‌های طبیعی، متعلق به مردم و نزد دولت امانت است که باید با اجازه و نظر صاحب ثروت یعنی مردم هزینه شود، که توسط نمایندگان مردم اولویت‌ها تعیین و تصویب می‌شود. به این فرآیند یا گردش کار، دموکراسی می‌گویند. یعنی امانت‌دار که دولت باشد، باید دارایی مردم را با نظارت و تصویب خودشان برای‌شان هزینه کند. مدرسه بسازد، کتاب و دفتر و معلم تأمین کند. راه و راه آهن و سد بسازد. بیمارستان و امکانات درمانی فراهم کند تا مردم هم به سهم خودشان تولیدات‌شان را عرضه کنند و با درآمد آن غذا بخرند، لباس و مسکن تهیه کنند، به مدرسه و سینما بروند، موسیقی بشنوند، کتاب بخوانند و از زندگی دلخواه خودشان لذت برند.

از قدیم چنین برنامه‌هایی در جوامع تنظیم و اجرا شده است؛ بنابراین، هر دولتی که می‌آید نیازی نیست که کار‌ها را از نو آغاز کند. سازمانی اداری معمولا از پیش هست، امنیت هست، خانه هست، مدرسه هست، کارخانه و اشتغال هست، درمانگاه و بیمارستان هست، دانشگاه و کارشناس هست، بازار و خیابان و مغازه و میدان تره‌بار هست، سیرک و سینما و ورزشگاه هست، یعنی زندگی در حال چرخش است. اما ممکن است کم و کسر هم داشته باشد. کار دولت در واقع کمک به رفع کم و کسر یا بهسازی و تأمین شرایط بهتر گردش کار و زندگی مردم به هزینه خودشان است. تکرار «به هزینه خودشان» تأکید بر این است که مردم بدانند که این مال خودشان است که برای خودشان هزینه می‌شود، یعنی آنها نوکر دولت نیستند بلکه دولت که حقوق خودش را هم از مردم می‌گیرد باید در خدمت‌شان بوده و پاسخگو باشد.


بیشتر بخوانید:عکس/ فرودگاه بین المللی دمشق قبل و بعد از سرنگونی بشار اسد


حالا اگر بخواهیم سقوط سریع بشار اسد را بررسی کنیم، باید ببینیم کجای کار او لنگ بوده است که اینچنین شد! آیا برنامه متعارفی برای برآوردن نیاز‌های مردمش نداشته است؟ آیا سوسیالیسمی که ادعای آن را داشت زیاد هم اجتماعی نبوده است؟ آیا متکی به اقلیتی کوچک برای حفاظت از بقای خودش بوده و دیگران شهروندان درجه دوم بوده‌اند؟ آیا پول مردم را بدون آگاهی آنان صرف هزینه‌هایی غیر از فراهم آوردن رفاه و آسایش و آموزش و بهداشت و شادمانی آنان کرده بود؟ آیا در سیاست مرتکب ریسک‌ها و مخاطراتی هزینه‌آفرین شده بود که از تاب‌آوری مردم فراتر بود، آیا دولتش می‌توانست برای تأمین درآمد بیشتر و تأمین محیطی مطبوع‌تر و درآمد بیشتر در فضایی آرمانی‌تر به حساب مردم دست به سیاست‌های نامتعارف قماری بزند؟ یعنی پول امانت آنان را برای اهدافی که فکر می‌کرد سودآورتر باشد صرف اقداماتی با برد و باخت نامعلوم یا پرخطر کرده بود؟ یعنی می‌خواسته به اموری بپردازد که در صورت برنده شدن ناگهان جهشی در سطح و توقعات و برنامه زندگی و حیثیت جامعه پدید آورد؟ آیا باید از مردمش اجازه می‌گرفت، یا به دلیل لزوم پنهانکاری در اموری که برخلاف مقتضای امانتداری است ناچار بوده از شفافیت که لازمه حکومت خوب است طفره برود و خزانه و بودجه‌ای را که ارقام مصوب آن در معرض دید است دور بزند و خطرات قماری را بپذیرد و خود را بی‌پشتوانه بیابد.

اما قمار حتی در سیاست هم انواع دارد و با طرف‌هایی مواجه می‌شوند که با کارت رو بازی نمی‌کنند. ممکن است جرزنی هم بکنند. در بازی علمی مانند شطرنج نیز انسان پس از چند حرکت ممکن است غافلگیر و مات شود؛ تا چه برسد به قمار‌های پر ستیز و رندانه که نوع بی‌خطر آن وجود ندارد. البته هیچ قمارباز عاقلی در مچ‌اندازی با پهلوانی که از توان بسیار بالاتری برخوردار باشد، رقابت نمی‌کند. سیاست متعهد به امانتداری و خزانه مردم نیاز به شفافیت دارد، اما وقتی به مخاطرات قماری آغشته شود ناچار از شفافیت کاسته و بر پنهانکاری افزوده می‌شود. دیگر سهم مردم یعنی خزانه برای اداره امور خودشان تکافو نمی‌کند، زیرا اقدام قماری با امید برد هزینه‌های بالا دارد، بی‌مفسده هم نیست. اما اگر به دام مچ‌اندازی پهلوان‌تر از خود کشانده و با بازیگرانی قهار مواجه شد و در دامی لغزنده افتاد، رهاننده را چاره باید نه زور!

خطر وسوسه قماری این است که وقتی بازنده نتواند از عهده پاسخگویی به صاحبان امانت برآید، باز هم به دور بعدی دل می‌بندد. می‌خواهد اندک باقی‌مانده از توان کیسه‌اش را هم یکجا به کار اندازد تا شاید بخت به او رو کند و به دور بُرد مکرر برسد و بتواند جبران مافات کند. تجربه شاهد است که پاک باختگان در ناامیدی این مرحله چه بسا دست از جان شسته‌اند. در حالی که عقل حکم می‌کند که به جای ادامه بازی با نتیجه محتوم چاره‌جویی کند و به روال عادی و معقول بازگردد که جلوی ضرر را در هر کجا بگیرد، منفعت است. اما اسد بازی بازنده‌اش را تا پایان اسفبارش ادامه داد!

منبع: روزنامه اعتماد
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت سکه و طلا امروز شنبه ۲۲ دی ۱۴۰۳ + جدول

قیمت مرغ، گوشت سفید و تخم مرغ در بازار + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز شنبه ۲۲ دی ۱۴۰۳ + جدول

قیمت سکه و طلا امروز یکشنبه ۲۳ دی ۱۴۰۳ + جدول

قیمت دلار و یورو امروز شنبه ۲۲ دی ۱۴۰۳ + جدول

عکس/ دیدار میقاتی با ابومحمد جولانی در دمشق

عکس/ مراسم عروسی شیدا خلیق و کیوان ساکت اف

عکس/ قاب وحشتناک دماوند و آلودگی هوای تهران

عکس/ مقبره با طرح ایران فردوس کاویانی در قصر فیروزه

عکس/ ژست عاشقانه محمود رضا قدیران و فرشته آلوسی

عکس/ دورنمای شهر قوچان دوره قاجار ۱۳۲ سال پیش

عکس/ چهره خاص سوسن سریال سرزمین مادری پس از ۱۶ سال

عکس/ کت زمستانی شبنم قلی خانی حسابی جلب توجه کرد

عکس/ صعود حدیثه تهرانی به قله ۲۵۵۰ متری آرا کوه

جزئیات جدید از تعطیلی یکشنبه ۲۳ دی ماه

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

عکس/ دیدار دوستانه پاشا رستمی، امیر جعفری و پسرش با گادپوری

محصولات ایران خودرو را با حساب وکالتی بانک رفاه کارگران خریداری کنید

گزارش بورس امروز یکشنبه ۲۳ دی ۱۴۰۳

پرداخت بیش از ۸/۰۶۵ میلیارد ریال وام قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری توسط موسسه اعتباری ملل

فیلم/ بارش بی سابقه برف هم اکنون در سردشت آذربایجان‌غربی

تمام استان‌های ایران به جز گیلان درگیر فرونشست زمین

آغاز فرایند وکالتی‌کردن حساب‌ها برای خرید از ایران‌خودرو در موسسه اعتباری ملل

فراهم شدن خدمت چکاد بر بستر وب‌اپلیکیشن بام

بازگشت شهروند ایرانی جامانده در سوریه به تهران

عکس/ محل تسویه حساب قیصر با کریم آب‌منگل ۵۵ سال پیش

وکالتی کردن حساب‌ها برای خرید محصولات ایران‌خودرو از طریق بانک ملی ایران

با حکم مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا)؛ عبدالکریم پهلوانی مدیرعامل تاپیکو شد

عکس/ استایل جذاب ترانه علیدوستی با لبخند‌های متفاوت

امضای تفاهم‌نامه ایجاد نخستین زیست‌بوم فناوری و هوش مصنوعی ایران در جزیره کیش

برای اجماع‌سازی و حل مسائل فرادستی، به هلدینگ خلیج‌فارس آمدم/ تأسیس صندوق هزارمیلیاردی سرمایه‌گذاری‌های خطرپذیر شرکتی فارس تصویب شد

امکان استخراج مجاز رمزارز با استفاده از انرژی تجدیدپذیر

کیش، پیشگام تبدیل به هاب تحقیق و توسعه پتروشیمی در جنوب کشور

آغاز همایش ایران پتروکم ۲۰۲۵ درکیش

عکس/ تلفن همراه عجیب دختر هاشمی رفسنجانی

آخرین وضعیت رسیدگی به پرونده جمعه زاهدان

عکس/ تغییر شوکه کننده چهره حمید امجدی سریال زیرخاکی در ۴۷ سالگی

عکس/ ساخت کپی از طاق بستان ساسانی کرمانشاه در دبی امارات

اینفوگرافی/ سهم قدرت‌های گازی دنیا در تولید جهانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳

حضور بیمه سرمد در دومین نمایشگاه بین‌المللی ایران‌پتروکم (IranPerochem)

ذوب آهن مشتری ستاره پرسپولیس شد

عکس/ مراسم عروسی عاشقانه حسین سلیمانی و الهه اصغری

عکس/ نمای وحشتناک آتش سوزی لس آنجلس از ایستگاه فضایی ناسا

عکس/ کودکی و جوانی ولادیمیر پوتین ۵۰ سال پیش کنار پدر و مادرش

عکس/ آلودگی هوای تهران به ارتفاعات شهرستانک و چالوس رسید

حال و هوای بازار محلی تولم شهر صومعه‌سرا

واکنش شهرداری به پرده‌های سفیدرنگ پاساژ علاءالدین+ عکس

اینفوگرافی/ هزینه ساخت یک متر آپارتمان در تهران از سال ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳

یک گزارش جالب از ثبت‌نام وام فرزندآوری با ربات

مشخصات موشک بالستیک هایپرسونیک هواسونگ-۱۶ بی کره شمالی

عکس/ لس‌آنجلس قبل و بعد از آتش‌سوزی جهنمی

عکس/ تتوی جدید و معنادار سردار آزمون

واکنش ایوب العملود به جدایی از پرسپولیس

قیمت قارچ به کیلویی ۱۲۵ هزار تومان رسید

افزایش شدید قیمت مسکن، خبر بد تازه برای مستاجران

فریدون شهبازیان کیست؟/ از نغمه‌سازی در موسیقی ایران تا سکوتی جاودانه

ادعای تهران تایمز در مورد احتمال جانشینی سید مجتبی خامنه‌ای

اجاره‌های سرسام آور و نجومی برای محلات اعیان نشین تهران + جدول

عکس/ زیبایی خیره کننده لعیا زنگنه در ۵۹ سالگی همه را مات کرد

عکس/ قاب بی نظیر مارال و جلیل فرجاد در کنار هم

کدام استان‌ها دوشنبه ۲۴ دی تعطیل هستند؟

شورای عالی امنیت ملی درباره خاتمی مصوبه‌ای ندارد

تصویب چند تکلیف مهم ارزی مجلس برای دولت

سرمایه‌گذاری ۱۲۰ میلیارد دلاری برای افزایش تولید نفت و گاز

حق مسکن کارگری مناسب برای یک سانتی‌متر اجاره خانه!

عکس/ سالم ماندن خانه ۹ میلیون دلاری در آتش سوزی لس آنجلس