
اقتصاد۲۴ ـ ادعای بازداشت نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، توسط نیروهای دلتا در ساعات اولیه صبح شنبه، بار دیگر نام یکی از مرموزترین یگانهای نظامی جهان را به صدر اخبار آورد.
نیروی دلتا که با نام رسمی «اولین یگان عملیاتی نیروهای ویژه» شناخته میشود، یکی از نخبهترین واحدهای عملیات ویژه ارتش ایالات متحده است. این یگان در اواخر دهه ۱۹۷۰ و با هدف پاسخگویی به تهدیدات تروریستی، گروگانگیریهای پیچیده و عملیاتهایی که نیازمند دقت و محرمانگی بسیار بالاست، شکل گرفت. از همان ابتدا، فلسفه وجودی دلتا بر «ناپیدا بودن» استوار شد؛ بهگونهای که حتی نام آن نیز در بسیاری از اسناد رسمی یا رسانهای بهندرت ذکر میشود.
نیروی دلتا برای میدانهای نبرد متعارف طراحی نشده است. مأموریتهای اصلی این یگان شامل مقابله با تروریسم، نجات گروگانها، دستگیری یا حذف اهداف با ارزش بالا و عملیاتهای ویژه در عمق خاک دشمن میشود. نمونه شاخص این مأموریتها، عملیات سال ۲۰۱۹ علیه ابوبکر البغدادی، رهبر سابق داعش بود که به گفته مقامات آمریکایی با نقشآفرینی نیروهای دلتا انجام شد. چنین عملیاتهایی معمولاً در سکوت خبری کامل اجرا میشوند و جزئیات آنها سالها بعد، اگر اصلاً فاش شوند، به بیرون درز میکند.
دلتا فورس از نظر ساختار، واحدی کوچک، اما بسیار چابک است. نیروهای آن اغلب از میان زبدهترین نظامیان ارتش آمریکا، بهویژه اعضای سابق نیروهای ویژه، تکاوران و یگانهای هوابرد انتخاب میشوند. فرآیند گزینش دلتا به سختگیرانهترین شکل ممکن انجام میشود و تنها درصد اندکی از داوطلبان موفق به عبور از مراحل آن میشوند. آموزشها شامل مهارتهای رزمی پیشرفته، عملیات شهری، نفوذ مخفیانه، زبانهای خارجی و کار با طیف گستردهای از تجهیزات مدرن است.
در فضای رسانهای، نیروی دلتا گاه با «کلاهسبزها» یا دیگر یگانهای ویژه آمریکا مقایسه میشود. تفاوت اصلی در ماهیت مأموریتهاست. کلاهسبزها بیشتر بر آموزش نیروهای محلی، جنگهای نامنظم و مأموریتهای بلندمدت تمرکز دارند، در حالی که دلتا برای عملیاتهای کوتاه، ضربتی و فوقمحرمانه بهکار گرفته میشود. به بیان دیگر، اگر کلاهسبزها معماران جنگهای نامتقارن باشند، دلتا مجریان بیسر و صدای ضربات نهایی است.
درباره تجهیزات نیروی دلتا اطلاعات رسمی اندکی وجود دارد، اما آنچه از تصاویر محدود و گزارشهای غیررسمی برمیآید، نشاندهنده استفاده از پیشرفتهترین سلاحها، سامانههای دید در شب، تجهیزات ارتباطی رمزگذاریشده و ابزارهای نفوذ است. نیروهای دلتا معمولاً با ظاهری غیررسمی و حتی بدون یونیفرم نظامی عمل میکنند تا در محیطهای شهری یا کشورهای هدف جلب توجه نکنند. همین ویژگی، به آنها امکان میدهد در عملیاتهایی که حساسیت سیاسی بالایی دارد، نقشآفرینی کنند.
کارکرد نیروی دلتا را نمیتوان جدا از سیاست خارجی ایالات متحده تحلیل کرد. این یگان، ابزاری برای اجرای تصمیمهایی است که واشنگتن ترجیح میدهد بدون ورود رسمی به جنگ یا ایجاد بحران دیپلماتیک انجام شود. عملیاتهای دلتا معمولاً در لایهای میان تصمیم نظامی و پیام سیاسی قرار میگیرد؛ لایهای که هم بازدارندگی ایجاد میکند و هم امکان انکار رسمی را فراهم میسازد.
در مورد ادعای بازداشت نیکولاس مادورو، مطرح شدن نام نیروی دلتا بیش از هر چیز به سابقه این یگان در عملیاتهای پرریسک و فرامرزی بازمیگردد. چنین سناریویی، در ذهن مخاطب جهانی با تصویری که از دلتا وجود دارد همخوانی دارد: یگانی که میتواند در سکوت، وارد شود، مأموریت را انجام دهد و بدون ردپا خارج شود.
نیروی دلتا آمریکا، چه در واقعیت و چه در روایتهای رسانهای، نماد قدرت پنهان و عملیاتهای در سایه است. از مقابله با رهبران گروههای تروریستی گرفته تا ادعاهای جنجالی درباره بازداشت رهبران سیاسی، نام این یگان همواره با مأموریتهایی گره خورده که فراتر از جنگهای معمول تعریف میشوند.