دیپلماسی مکتوب در میانه بحران؛ راز پیام فوری عراقچی به بغداد چیست؟
اقتصاد۲۴- در حالی که بیانیههای نظامی و آرایش جنگی در منطقه، فضای رسانهای را تسخیر کرده است، مخابره خبر ارسال پیام مکتوب عباس عراقچی به فؤاد حسین، همتای عراقی، توجه ناظران سیاسی را به سمت بغداد جلب کرد. این پیام که توسط سفیر ایران تسلیم شد، در برههای ارسال شده است که درهای مذاکره مستقیم با غرب بسته به نظر میرسد و تهران در حال بازتعریف مناسبات امنیتی خود در منطقه است. محتوای این پیام که به «بارزترین مسائل بینالمللی و اوضاع امنیتی منطقه» اشاره دارد، نشاندهنده فعال شدن یک کانال راهبردی در اوج تنشها است؛ جایی که دیپلماسی نه به عنوان جایگزین میدان، بلکه به عنوان مکمل آن عمل میکند.
ارسال این پیام درست همزمان با تغییر لحن شورای دفاع ایران به سمت «دفاع پیشدستانه»، نشاندهنده یک استراتژی دووجهی است. تهران از طریق بغداد که همواره نقش پل ارتباطی میان ایران، اعراب و غرب را ایفا کرده، به دنبال تبیین خطوط قرمز خود در صورت وقوع هرگونه ماجراجویی نظامی است.
رسانههای منطقهای نظیر الجزیره، این حرکت را تلاشی برای انسجامبخشی به مواضع مشترک امنیتی و پیشگیری از غافلگیری در جغرافیای همسایه توصیف کردهاند.
در مقابل، تحلیلگران غربی در رسانههایی مانند رویترز، این مکاتبه را نشانهای از «اضطرار دیپلماتیک» و تلاش برای ارسال هشدارهای غیرمستقیم به واشنگتن قلمداد میکنند تا هزینههای هرگونه برخورد نظامی علیه زیرساختهای ایران یادآوری شود.
اهمیت اساسی این پیام در شرایط فعلی ژانویه ۲۰۲۶، در تبیین پیوستگی امنیت منطقه نهفته است. عراقچی با این اقدام مکتوب، احتمالا بر این واقعیت تأکید کرده که ثبات سیاسی و انرژی در عراق و کل خاورمیانه، تابعی از امنیت ملی ایران است و هرگونه خدشه به یکی، دومینوی ناامنی را در کل منطقه فعال خواهد کرد.
این پیام را باید تلاشی هوشمندانه برای مدیریت بحران دانست تا از طریق ظرفیتهای میانجیگری بغداد، قواعد درگیری جدیدی ترسیم شود که از گسترش ناگهانی شعلههای جنگ جلوگیری کند. در واقع، تهران با این حرکت نشان داد که علیرغم آمادگی رزمی، همچنان مایل است از معبرهای دیپلماتیک برای مهار تنشهای لجامگسیخته استفاده کند.
