بیمه اتکایی چیست و چرا برای شرکتهای بیمه حیاتی است؟
اقتصاد۲۴- در دنیای پیچیده و پرریسک امروز، حوادث غیرمترقبهای، چون سیلهای عظیم، زمینلرزههای ویرانگر، یا حوادث صنعتی بزرگ میتوانند خساراتی به مراتب فراتر از توان مالی یک شرکت بیمه به بار آورند. در چنین شرایطی است که مکانیسم هوشمندانه «بیمه اتکایی» به میدان میآید و نقش خود را به عنوان تکیهگاه و توزیعکننده خطر در سراسر صنعت بیمه جهانی ایفا میکند. بیمه اتکایی در حقیقت، بیمهای است که شرکتهای بیمه (بیمه گران مستقیم) برای بخشی از خطراتی که خود پذیرفتهاند، نزد سایر شرکتهای بیمه (بیمهگران اتکایی) خریداری میکنند. این فرآیند، شبکهای امن و قدرتمند ایجاد میکند که بقای کل صنعت را در برابر طوفانهای مالی تضمین مینماید.
بیمه اتکایی چگونه کار میکند؟
به زبان ساده، بیمه اتکایی قراردادی است که طی آن یک شرکت بیمه (که اصطلاحاً «سفارشدهنده» نامیده میشود)، بخشی از تعهدات و خطرات ناشی از بیمهنامههای صادره خود را به شرکت بیمه دیگری که «بیمهگر اتکایی» نام دارد، منتقل میکند. در ازای این انتقال خطر، بیمهگر مستقیم بخشی از حق بیمه دریافتی از مشتری نهایی را به بیمهگر اتکایی میپردازد. این رابطه بر اساس دو مدل اصلی شکل میگیرد: بیمه اتکایی اختیاری که برای هر پرونده یا خطر به طور جداگانه و با مذاکره منعقد میشود، و بیمه اتکایی قراردادی که طبق یک توافق کلی، کل پرتفوی یک رشته بیمهای مثل بیمه آتشسوزی برای دوره مشخصی، به طور خودکار تحت پوشش بیمهگر اتکایی قرار میگیرد. این مکانیسم، بار مالی خطرات کلان را از دوش یک شرکت واحد برداشته و آن را در شبکهای وسیع از سرمایه توزیع میکند.
تثبیت مالی: محافظت در برابر شوکهای بزرگ
مهمترین کارکرد بیمه اتکایی، ایجاد ثبات مالی برای شرکتهای بیمهگر مستقیم است. بدون پشتوانه اتکایی، یک حادثه فاجعهبار مانند زلزله در یک کلانشهر میتواند منجر به خسارتی چنان سنگین شود که سرمایه و ذخایر یک شرکت بیمه را یکباره تحلیل برده و آن را به ورشکستگی بکشاند. بیمه اتکایی با تقسیم این ریسکهای فاجعهآمیز (Catastrophe Risks) بین چندین بازیگر در سطح ملی و بینالمللی، از تحمیل فشار مالی ناگهانی و غیرقابل تحمل به یک شرکت جلوگیری میکند. این امر به بیمهگر مستقیم اجازه میدهد با اطمینان خاطر بیشتری به پذیرش ریسکهای بزرگ (مانند بیمه سیل برای یک مجتمع صنعتی عظیم) اقدام کند، زیرا میداند پشتوانه قدرتمندی پشت آن وجود دارد. در نتیجه، سود و زیان شرکت در بلندمدت تعدیل شده و از نوسانات شدید در امان میماند.
بیشتر بخوانید: بیمه مسئولیت مدنی چیست و چگونه از کسبوکار حمایت میکند؟
افزایش ظرفیت بیمهگری: امکان پذیرش ریسکهای بزرگتر
هر شرکت بیمه با توجه به اندازه سرمایه و ذخایر خود، دارای ظرفیت بیمهگری محدودی است. این ظرفیت، حداکثر تعهدی است که شرکت میتواند در قبال یک خطر یا مجموعی از خطرات بپذیرد. بیمه اتکایی این ظرفیت را به شکل چشمگیری افزایش میدهد. به این ترتیب، یک شرکت بیمه نسبتاً کوچک نیز میتواند ریسکهای بسیار بزرگ و ارزشمند (مثلاً بیمه یک نیروگاه اتمی، یک ناوگان هواپیمایی یا یک پروژه عمرانی عظیم) را بپذیرد. زیرا میتواند بخش عمده تعهد خود را از طریق قرارداد اتکایی به شرکتهای بزرگتر بینالمللی منتقل کند. این موضوع نه تنها به رشد و توسعه شرکت کمک میکند، بلکه نیازهای بیمهای پیچیده و کلان اقتصاد ملی را نیز پاسخگو میسازد.
انتقال دانش و تخصص بینالمللی
بیمه اتکایی تنها یک تراکنش مالی نیست، بلکه کانالی برای انتقال دانش و تخصص فنی است. شرکتهای بزرگ اتکایی بینالمللی، به دلیل مواجهه با انواع ریسکها در بازارهای مختلف جهانی، از دانش عمیقتری در زمینه ارزیابی خطر، تعیین حق بیمه عادلانه، مدیریت خسارت و کنترل ریسک برخوردارند. هنگام عقد قرارداد اتکایی، این دانش و استانداردهای حرفهای به طور غیرمستقیم به بیمهگر مستقیم نیز منتقل میشود. این امر به ارتقای کیفیت خدمات، دقت در محاسبات و در نهایت، توسعه حرفهای صنعت بیمه در سطح ملی منجر میگردد.
ستون فقرات نظام بیمهای
بیمه اتکایی را میتوان ستون فقرات و سیستم ایمنی کل صنعت بیمه دانست. این مکانیسم با توزیع خطر در سطح جهانی، از یک سو امکان ارائه پوششهای بیمهای برای بزرگترین و پیچیدهترین ریسکها را فراهم میآورد و از سوی دیگر، با ایجاد ثبات مالی برای شرکتها، از فروپاشی آنها در مواجهه با بلایای طبیعی یا حوادث غیرمترقبه جلوگیری میکند. برای یک شرکت بیمه، خرید پوشش اتکایی تنها یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت راهبردی است که امنیت، توان رشد و حتی بقای آن را تضمین میکند. به بیان دیگر، بیمه اتکایی شبکهای از همبستگی را ایجاد میکند که در آن، تمام بازیگران صنعت بیمه، پشتبهپشت یکدیگر ایستادهاند تا اطمینان حاصل کنند که پس از هر طوفان، کشتی صنعت بیمه و تعهدات آن در قبال جامعه، همچنان استوار و شناور باقی خواهد ماند.
