
اقتصاد۲۴- سیگنالهای مثبت مذاکراتی تابلوی معاملات را به سبز یکدستی تبدیل کرد و برتری محسوس سمت تقاضا در اغلب نمادها بهوضوح نمایان شد. شاخص کل بورس با رشد بیش از ۱۰۴ هزار واحدی توانست از میانه کانال ۴٫۱میلیون واحد عبور کند و شاخص هموزن نیز همسو با آن حرکت کرده و بخش وسیعی از بازار را مثبت کرد. همزمان دلار نیز با اصلاحی حدود سههزار تومانی به ۱۵۸هزار و ۶۵۰تومان عقب نشست. با این حال، تحلیلگران هشدار میدهند این مسیر همچنان شکننده و بهشدت وابسته به سرنوشت مذاکرات است.
تحلیلگران بازار معتقدند بخشی از رشد بورس، نه تنها ناشی از اصلاحهای پیشین بازار، بلکه تحت تاثیر خوشبینی نسبت به دستیابی به توافقات سیاسی بین ایران و آمریکا بوده است. کارشناسان تاکید میکنند که بازار در حال حاضر از نظر بنیادی در سطوح جذابی قرار دارد و بسیاری از شرکتها با انتشار گزارشهای مطلوب، ظرفیت رشد قیمتها و سودآوری مناسبی دارند. با این حال، ریسکهای سیاسی و ژئوپلیتیک در روزهای اخیر، به ویژه تنشها میان ایران و آمریکا و احتمال وقوع درگیری، موجب شد جریان معاملات طی هفتههای گذشته به سمت احتیاط و فشار فروش حرکت کند؛ بنابراین در وضعیت فعلی، سرنوشت بازار تا حد زیادی به اخبار مذاکرات و نتایج آن وابسته است و روند معاملات میتواند بسته به انتشار سیگنالهای مثبت یا منفی، مسیر صعودی یا فرسایشی پیدا کند.
نماگرهای اصلی بازار سهام در معاملات روز گذشته چهرهای کاملا صعودی به خود گرفتند و برتری محسوس سمت تقاضا در اغلب نمادها بهوضوح قابل مشاهده بود. شاخص کل بورس در پایان دادوستدها با رشد ۲٫۵۸ درصدی که معادل ۱۰۴ هزار واحد افزایش است، توانست از میانه کانال ۴٫۱میلیون واحد عبور کند و در ارتفاع ۴میلیون و ۱۶۳ هزار واحد بایستد. همزمان شاخص هموزن نیز همسو با شاخص کل حرکت کرد و با ثبت بازدهی ۲٫۲۶ درصدی به سطح یک میلیون و ۳۵ هزار واحد رسید؛ اتفاقی که نشان میدهد رشد قیمتها صرفا محدود به چند سهم بزرگ نبوده و بخش وسیعی از بازار را در برگرفته است. در بخش ارزش معاملات نیز اعداد قابلتوجهی به ثبت رسید. بر اساس محاسبات «دنیای اقتصاد» ارزش معاملات خرد سهام با افت ۴۴ درصدی نسبت به سهشنبه هفته گذشته در مجموع به ۸ هزار و ۳۱۱میلیارد تومان رسید و در همین فضا بیش از ۳٫۵ همت ورود پول حقیقی به بازار ثبت شد؛ رقمی که بیانگر بازگشت نسبی اعتماد سرمایهگذاران خرد و افزایش تمایل به خرید در تالار شیشهای است. برآیند این شرایط در تابلوی معاملات نیز نمایان بود؛ بهگونهای که ۹۳ درصد نمادها معادل ۷۵۹ نماد معاملاتی در محدوده مثبت به کار خود پایان دادند و رنگ سبز در اکثر گروههای بورسی غالب شد. بررسی سمت سفارشها نیز تصویری همسو با این روند را ترسیم میکند.
ارزش سفارشهای خرید در محدوده ۴٫۵ همت قرار گرفت که حدود ۴ هزار و ۱۰۰میلیارد تومان بیش از ارزش سفارشهای فروش بود و فاصله معناداری میان دو سوی عرضه و تقاضا ایجاد کرد. افزون بر این، بیش از ۱۰۰ نماد در جریان معاملات مسیر خود را از منفی به مثبت تغییر دادند؛ موضوعی که نشاندهنده پویایی جریان نقدینگی و شکلگیری تقاضای موثر در طول بازار است. مجموعه این دادهها حاکی از آن است که در معاملات دیروز، نیروی خریداران نهتنها در آغاز بازار بلکه تا انتهای دادوستدها نیز تداوم داشته و فضای عمومی بورس را در اختیار گرفته است.
بیشتر بخوانید:جهش صعودی بورس با خوشبینی به مذاکرات ایران و آمریکا
به طور کلی نخستین روز معاملاتی هفته در بورس تهران در فضایی متاثر از مخابره سیگنالهای مثبت از روند گفتوگوهای سیاسی آغاز شد و همین موضوع سبب شد کفه تقاضا در بیشتر نمادها سنگینتر از عرضه باشد. برآیند این شرایط به رشد قابلتوجه هر دو شاخص اصلی بازار انجامید و بار دیگر برتری خریداران در کلیت معاملات خود را نشان داد. سیر صعودی دادوستدها حاکی از آن بود که نیروی محرک بازار همچنان فعال است و در صورت تداوم این فضا، میتوان سطوح بالاتری را برای شاخصهای بورسی در افق کوتاهمدت متصور بود.
با وجود این فضای مثبت، تنها نکته قابل تامل معاملات دیروز به سطح پایین ارزش دادوستدها مربوط میشد؛ بهگونهای که ارزش معاملات خرد همچنان زیر مرز ۱۰ همت باقی ماند. بخش مهمی از این موضوع را میتوان ناشی از شکلگیری حدود ۴ همت صف خرید دانست؛ صفهایی که عملا بخشی از نقدینگی را در خود حبس کرد و مانع از گردش آزادانه پول در جریان معاملات شد. در چنین شرایطی، این انتظار وجود دارد که در صورت افزایش دامنه نوسان، هم عمق معاملات بیشتر شود و هم هیجانات مثبت و منفی بازار با سرعت بالاتری تخلیه شود؛ اتفاقی که در نهایت میتواند به شکلگیری روندی متعادلتر، منطقیتر و پایدارتر در بازار سهام منجر شود.
کامل ابراهیمیان، تحلیلگر ارشد بازار سرمایه در خصوص وضعیت روز گذشته بازار اظهار کرد: «در ۱۰ روز معاملاتی گذشته شاهد اصلاحی در حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد در اغلب نمادها بودیم و حتی شاخص کل نیز از محدوده حدود ۴میلیون و ۴۰۰ هزار واحد به زیر ۴میلیون واحد عقبنشینی کرد. این اصلاح سنگین بیش از هر چیز ناشی از دو عامل بود؛ نخست رشد نزدیک به ۱۰۰ درصدی بازار از شهریورماه تا اواخر دوره اخیر که طبیعتا نیاز به استراحت و اصلاح قیمتی را ایجاد کرده بود و دوم، بهویژه در هفتههای اخیر، مجموعه اتفاقات داخلی و همچنین افزایش تنشهای برونمرزی که تا آستانه درگیری نظامی نیز پیش رفت و سطح ریسک سیستماتیک را به شکل محسوسی افزایش داد. همین موضوع باعث شد بخش عمدهای از نمادها با فشار فروش و اصلاح قیمت مواجه شوند.»
وی در ادامه با اشاره به تحولات سیاسی اخیر افزود: «در اواخر هفته گذشته بحث مذاکرات میان ایران و آمریکا مطرح شد و در پایان هفته نیز یک دور مذاکره میان دو طرف برگزار شد. هرچند در حال حاضر جزئیات دقیقی از محتوای این مذاکرات در دسترس نیست، اما ارزیابی اولیه طرفین از روند گفتوگوها مثبت بوده است. همین سیگنال مثبت سیاسی سبب شد روز گذشته شاهد رشد بیش از ۱۰۰ هزار واحدی شاخص کل و سبزپوشی بخش قابلتوجهی از نمادها باشیم؛ رشدی که پس از یک افت و اصلاح سنگین اتفاق افتاد و نشان میدهد بازار به اخبار سیاسی واکنش سریع و مستقیمی دارد.»
این تحلیلگر بازار سرمایه درباره چشمانداز پیشرو تصریح کرد: «تداوم یا توقف روند به شدت وابسته به سرنوشت مذاکرات است. چنانچه این گفتوگوها به یک توافق قابل قبول منجر شود؛ توافقی که در آن ملاحظات و منافع اقتصادی ایران لحاظ شده باشد، میتوان به روند آتی بازار سهام، رشد شاخص کل و افزایش ارزش بازار امیدوار بود. دلیل این خوشبینی نیز پشتوانههای بنیادی شرکتهاست؛ بسیاری از شرکتها گزارشهای ۹ ماهه مطلوبی منتشر کردهاند، عملکرد دیماه نیز قابل قبول بوده و انتظار میرود گزارشهای فصل زمستان نیز در سطح مناسبی قرار گیرد که میتواند مورد توجه سرمایهگذاران و محرک ورود نقدینگی جدید باشد.»
ابراهیمیان در عین حال نسبت به سناریوی عدم توافق هشدار داد و گفت: «در صورت عدم دستیابی به توافق، ریسک سیستماتیک بار دیگر در سطوح بالا تثبیت میشود و در چنین فضای پرتنشی، نخستین بخشی که آسیب میبیند حوزه سرمایهگذاری در داخل کشور است. در این میان بازار سهام نیز به طور طبیعی اولین بازاری خواهد بود که تحت فشار قرار میگیرد. عدم توافق میتواند در ماههای پیشرو بازار سرمایه را از اولویت سرمایهگذاران خارج کند و تمرکز آنان را به سمت سایر داراییها از جمله طلا، ارز و حتی بازار ملک سوق دهد؛ موضوعی که میتواند به کاهش عمق معاملات و افت مجدد شاخصها منجر شود.»
محمد خبریزاد، تحلیلگر ارشد بازار سرمایه درباره وضعیت معاملات دیروز بازار سرمایه اظهار کرد: «بازار شنبه تحتتاثیر اخباری که از مذاکرات روز گذشته میان ایران و آمریکا منتشر شد و بهویژه توییتها و مصاحبههای آقای ترامپ پیش از آغاز معاملات، با نوعی خوشبینی نسبت به احتمال دستیابی به توافق همراه شد. نتیجه این فضای روانی، شکلگیری صفهای خرید در بسیاری از نمادها، مثبت شدن شاخص کل و همچنین ورود پول حقیقی به بازار بود که نشان میدهد بازار سرمایه واکنش مستقیمی به سیگنالهای سیاسی نشان میدهد.»
بیشتر بخوانید:نماد ایرانخودرو در بورس تعلیق شد
وی در ادامه با اشاره به شرایط بنیادی بازار افزود: «نکته حائز اهمیت این است که بازار از منظر بنیادی در سطوح بسیار جذابی قرار دارد و بسیاری از سهمها بدون در نظر گرفتن ریسکهای موجود، از منظر ارزندگی در موقعیت مطلوبی هستند. در واقع تنها عاملی که طی ۱۰ تا ۱۵ روز اخیر موجب منفی شدن بازار شد، افزایش ریسکهای سیاسی و ژئوپلیتیک، تشدید تنشها میان ایران و آمریکا و حتی احتمال بروز درگیری نظامی بود. همین ریسکها باعث شد جریان معاملات به سمت احتیاط و فروش متمایل شود؛ اما با انتشار اخبار مثبت اخیر، جهت بازار نیز تغییر کرد و شاهد بازگشت روند صعودی بودیم.»
این تحلیلگر ارشد بازار سرمایه با تاکید بر نقش تعیینکننده متغیر سیاسی در شرایط فعلی تصریح کرد: «در حال حاضر مهمترین و اثرگذارترین آیتم برای بازار سرمایه، موضوع توافق یا عدم توافق میان ایران و آمریکا است و عملا بیش از دو سناریوی اصلی پیشروی بازار وجود ندارد. سناریوی نخست دستیابی به توافق است؛ حتی توافقی حداقلی که صرفا از وقوع جنگ جلوگیری کند و امتیازاتی اقتصادی برای ایران به همراه داشته باشد. در چنین شرایطی، با توجه به جذابیت قیمتی سهام، میتوان انتظار بازدهی مناسب برای سرمایهگذاران داشت.»
او در توضیح دلایل این خوشبینی افزود: «یکی از نکات مهم این است که هنوز نرخهای جدید ارز، بهویژه دلار نیما در سطوح بالاتر، به طور کامل در صورتهای مالی شرکتها منعکس نشده و قیمتهای فعلی بازار عملا اثر این نرخها را ندیدهاند. به همین دلیل در صورت کاهش ریسکهای سیاسی، ظرفیت رشد سودآوری شرکتها و به تبع آن رشد قیمت سهام وجود دارد و میتوان انتظار داشت بازار در مسیر مثبتی قرار گیرد.»
خبریزاد در عین حال به سناریوی مقابل نیز اشاره کرد و گفت: «در صورتی که توافقی حاصل نشود و کشور به سمت تشدید تنش، محاصره اقتصادی یا درگیری نظامی حرکت کند، بازار سرمایه به احتمال زیاد وارد یک روند نزولی و فرسایشی خواهد شد. در چنین فضایی، نااطمینانی افزایش مییابد و سرمایهگذاران ترجیح میدهند منابع خود را به بازارهای موازی منتقل کنند.»
وی در جمعبندی وضعیت فعلی بازار خاطرنشان کرد: «بازار سرمایه در شرایط کنونی کاملا چشم و گوش خود را به اخبار مذاکرات دوخته است. اگر بخواهیم بازار را به یک ماشین تشبیه کنیم، میتوان گفت تمامی ابزارهای لازم برای حرکت رو به جلو فراهم است، اما سوخت اصلی این حرکت، نتیجه مذاکرات و اخبار سیاسی است. تا زمانی که سیگنالهای مثبت منتشر شود، میتوان انتظار یک روند صعودی را داشت، اما در صورت انتشار اخبار منفی و تحقق سناریوی عدم توافق، همین سطوح قیمتی میتواند برای بخشی از سرمایهگذاران به نقاط خروج تبدیل شود. در مجموع، برای روزهای آتی نمیتوان پاسخ قطعی ارائه داد و مسیر بازار تا حد زیادی به سرنوشت مذاکرات و نتیجه نهایی آن وابسته است.»