
اقتصاد۲۴- اتریوم و بیتکوین اگرچه هر دو در دسته ارزهای دیجیتال قرار میگیرند، اما از نظر فلسفه، کارکرد و چشمانداز تفاوتهای بنیادینی دارند. بیتکوین با هدف ایجاد یک «پول دیجیتال غیرمتمرکز» متولد شد، در حالی که اتریوم از ابتدا خود را بهعنوان یک «زیرساخت برای ساختن» معرفی کرد. همین تفاوت نگاه، باعث شده اتریوم برای بسیاری از فعالان اقتصادی، توسعهدهندگان و حتی دولتها جذابتر به نظر برسد.
بیتکوین عمدتاً بهعنوان ابزاری برای ذخیره ارزش و انتقال پول شناخته میشود. شبکه آن عمداً ساده طراحی شده تا امنیت و تمرکززدایی در بالاترین سطح حفظ شود. در مقابل، اتریوم تنها یک ارز نیست، بلکه یک پلتفرم بلاکچینی است که امکان اجرای برنامههای پیچیده را فراهم میکند. این ویژگی باعث شده اتریوم به زیرساختی برای طیف وسیعی از کاربردها تبدیل شود؛ از خدمات مالی گرفته تا بازیها، هنر دیجیتال و حتی سیستمهای رأیگیری.
یکی از مهمترین تفاوتهای اتریوم با بیتکوین، پشتیبانی گسترده از قراردادهای هوشمند است. قرارداد هوشمند به زبان ساده، برنامهای است که روی بلاکچین اجرا میشود و بدون نیاز به واسطه، تعهدات میان طرفین را انجام میدهد. در حالی که بیتکوین قابلیتهای محدودی در این حوزه دارد، اتریوم بهطور خاص برای اجرای چنین قراردادهایی طراحی شده است. همین قابلیت، اتریوم را به بستری ایدهآل برای نوآوریهای مالی و حقوقی تبدیل کرده و نقش واسطههای سنتی را تا حد زیادی زیر سؤال برده است.
جذابیت اتریوم تا حد زیادی به اکوسیستم پویا و گسترده آن بازمیگردد. هزاران پروژه روی شبکه اتریوم ساخته شدهاند؛ از صرافیهای غیرمتمرکز گرفته تا پلتفرمهای وامدهی، بیمه، بازی و NFT. این تنوع باعث شده اتریوم نهتنها یک دارایی، بلکه یک زیستبوم اقتصادی کامل باشد. بیتکوین چنین اکوسیستمی ندارد و بیشتر بهعنوان یک دارایی ذخیرهای یا ابزار پرداخت مورد توجه است.
ظهور امور مالی غیرمتمرکز یا دیفای یکی از مهمترین دلایل جذابیت اتریوم است. دیفای به کاربران اجازه میدهد بدون بانک و نهادهای مالی سنتی، وام بگیرند، سرمایهگذاری کنند یا سود دریافت کنند. تقریباً تمام پروژههای بزرگ دیفای روی شبکه اتریوم شکل گرفتهاند. این موضوع اتریوم را از یک ارز دیجیتال صرف به ستون فقرات یک نظام مالی جایگزین تبدیل کرده است؛ نقشی که بیتکوین بهتنهایی قادر به ایفای آن نیست.
اتریوم در مقایسه با بیتکوین انعطافپذیرتر است. جامعه توسعهدهندگان اتریوم همواره بهدنبال بهروزرسانی و بهبود شبکه بودهاند؛ از تغییر الگوریتم اجماع گرفته تا کاهش مصرف انرژی و افزایش مقیاسپذیری. بیتکوین، اما محافظهکارتر عمل میکند و تغییرات در آن بسیار کند و محدود است. این محافظهکاری اگرچه امنیت بالایی ایجاد کرده، اما سرعت نوآوری را کاهش داده است.
یکی از نقاط قوت جدید اتریوم، تغییر الگوریتم اجماع از اثبات کار به اثبات سهام است. این تحول باعث شد مصرف انرژی شبکه اتریوم بهشدت کاهش یابد و انتقادات زیستمحیطی کمتر شود. در حالی که بیتکوین همچنان به استخراج مبتنی بر مصرف بالای انرژی متکی است، اتریوم با این تغییر توانست تصویر پایدارتری از خود ارائه دهد. برای بسیاری از سرمایهگذاران نهادی و دولتها، این تفاوت اهمیت زیادی دارد.
اتریوم به دلیل زبان برنامهنویسی خاص خود و ابزارهای متنوع توسعه، به انتخاب اول برنامهنویسان بلاکچین تبدیل شده است. هرچه تعداد توسعهدهندگان بیشتر باشد، نوآوری سریعتر اتفاق میافتد و شبکه ارزشمندتر میشود. بیتکوین چنین جذابیتی برای توسعه برنامههای پیچیده ندارد و تمرکز آن بیشتر بر امنیت شبکه است تا توسعه کاربردهای جدید.
از دید سرمایهگذاران، بیتکوین اغلب بهعنوان «طلای دیجیتال» شناخته میشود؛ داراییای برای حفظ ارزش در برابر تورم. اتریوم، اما ترکیبی از دارایی سرمایهای و زیرساخت فناوری است. ارزش آن نهتنها به عرضه و تقاضا، بلکه به میزان استفاده از شبکه و رشد اکوسیستم آن وابسته است. این ویژگی باعث شده اتریوم برای سرمایهگذارانی که به رشد فناوری و اقتصاد دیجیتال باور دارند، جذابتر باشد.