معرفی موشک AIM-9X سایدوایندر

اقتصاد۲۴- موشک‌ ایم-۹ ایکس سایدوایندر (AIM-۹X Sidewinder)، یک موشک هوا به هوای مادون قرمزاست که توسط شرکت ریتون تولید می‌شود. این موشک متعلق به خانواده موشک‌های کوتاه‌برد AIM-۹ است که در درجه اول برای نیروی هوایی ایالات متحده (USAF) و نیروی دریایی ایالات متحده طراحی و ساخته شده است.

موشک AIM-۹X سایدوایندر در بیش از ۲۴ کشور در سراسر جهان در خدمت است و به کشور‌های عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) و همچنین سایر کشور‌های متحد ایالات متحده عرضه می‌شود.

موشک AIM-۹X Block II برای اولین بار در ماه مه ۲۰۱۹ از پرتابگر سیستم موشکی پیشرفته سطح به هوای ملی (NASAMS) شلیک شد.

طراحی و ویژگی‌های AIM-۹X سایدوایندر

AIM-۹X دارای یک بدنه با نیروی محرکه چابک و کنترل برداری است. این موشک از یک حسگر آرایه صفحه کانونی خیره‌کننده با عملکرد بالا استفاده می‌کند و اجزایی مانند موتور موشک، کلاهک و فیوز AIM-۹M را در خود جای داده است. 

بیشتر بخوانید: معرفی موشک هایپرسونیک دانگ فنگ 17

این موشک دارای ۳ متر طول، ۱۲.۷ سانتی‌متر قطر، ۴۴.۴ سانتی‌متر دهانه باله،  ۳۵.۳ سانتی‌متر طول بال و وزن تقریبی ۸۵ کیلوگرم است. این موشک می‌تواند یک کلاهک انفجاری حلقوی ۹.۳۶ کیلوگرمی را تا برد بیش از ده مایل حمل کند.

AIM-۹X می‌تواند از هواپیماهای مختلف از جمله مدل‌های E/A-۱۸G، F/A-۱۸C/D، F-۱۵، F-۱۵C، F/A-۱۸E/F، F-۱۵E، F-۱۶، F-۲۲ و F-۳۵، پرتاب شود. این موشک همچنین با پرتابگر‌های سری NASAM، LAU-۷ و LAU-۱۲X سازگار است.

توسعه موشک سایدوایندر AIM-۹X

توسعه AIM-۹X تحت یک برنامه مشترک نیروی دریایی ایالات متحده و نیروی هوایی ایالات متحده آغاز شد. برنامه خرید AIM-۹X با ارائه یک سایدویندر نسل بعدی برای جایگزینی موشک AIM-۹M، بر برآورده کردن نیاز‌های فوری هواپیما‌ها تمرکز دارد.

پرتاب اولین موشک AIM-۹X در مارس ۱۹۹۹ انجام شد. بین سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۰، ۱۳ پرتاب آزمایشی جداسازی و کنترل و ۱۲ پرتاب هدایت‌شونده از هواپیما‌های F/A-۱۸ نیروی دریایی ایالات متحده و F-۱۵ نیروی هوایی ایالات متحده انجام شد.

شرکت ریتیون اولین قرارداد تولید اولیه با نرخ پایین برای AIM-۹X را در نوامبر ۲۰۰۰ دریافت کرد. قابلیت عملیاتی اولیه در نوامبر ۲۰۰۳ به دست آمد، در حالی که تولید کامل در مه ۲۰۰۴ آغاز شد.

موشک AIM-۹X Block II اولین شلیک آزمایشی خود را در نوامبر ۲۰۰۸ به پایان رساند. این موشک که با نام AIM-۹X-۲ نیز شناخته می‌شود، نوعی ارتقا یافته با قابلیت قفل پس از پرتاب است. AIM-۹X Block II دارای فیوز بازطراحی شده و یک خط انتقال داده یک طرفه به سمت جلو است. این خط انتقال داده به آن امکان می‌دهد تا حتی فراتر از محدوده دید نیز با اهداف درگیر شود.

تولید انبوه موشک هوا به هوای مادون قرمز AIM-۹X سایدوایندر Block II پس از تأیید نیروی دریایی ایالات متحده در سپتامبر ۲۰۱۵ آغاز شد.

شرکت ریتون از برنامه‌های خود برای افزایش برد AIM-۹X سایدوایندر تا ۶۰ درصد در سال ۲۰۱۸ خبر داد. شرکت ریتون و نیروی هوایی سلطنتی نروژ برای اولین بار در ماه مه ۲۰۱۹ آزمایش پروازی موشک‌های AIM-۹X سایدوایندر Block II را از یک سامانه NASAMS انجام دادند. این موشک در طول آزمایش پروازی که در مرکز آزمایش Andoya در نروژ انجام شد، با هدف خود درگیر و آن را نابود کرد.

این موشک همچنین در طی یک نمایش که توسط دفتر برنامه‌ریزی و آزمایش توسعه استراتژیک آزمایشگاه تحقیقاتی نیروی هوایی در سال ۲۰۲۲ انجام شد، از سامانه دفاع هوایی NASAMS پرتاب شد.

قابلیت‌های هدایت و ناوبری AIM-۹X سایدوایندر

بخش هدایت هدف‌یابی مادون قرمز (IR) عملکرد‌های ردیابی و هدایت را انجام می‌دهد. AIM-۹X یک موشک هدایت‌شونده سیستمی است که از یک جستجوگر FPA مادون قرمز موج متوسط ​​استفاده می‌کند. این جستجوگر که به دید خارج از زاویه بالا (HOBS) مجهز است، می‌تواند با یک نماشیگر نصب‌شده روی کلاه ایمنی برای دستیابی به پوشش حمله وسیع‌تر استفاده شود. این جستجوگر از انرژی مادون قرمز غیرفعال برای شناسایی و ردیابی هدف استفاده می‌کند. پس از پرتاب، جستجوگر اثر حرارتی موتور‌های هواپیمای دشمن را دنبال می‌کند.

هدایت هدف‌یابی مادون قرمز تضمین می‌کند که موشک پرتاب‌شده می‌تواند هم در روز و هم در شب و در یک محیط اقدام متقابل الکترونیکی پرتاب شود. این موشک قادر به درگیری با اهداف هم در محدوده دید و هم فراتر از محدوده دید است.

پیشرانه AIM-۹X سایدوایندر

سیستم پیشرانه AIM-۹X شامل یک موتور راکت Mk36 است که یک بسته کنترل بردار رانش را در خود جای داده است. موتور پیشرانه جامد از یک پیشرانه پلی‌بوتادین با انتهای هیدروکسیل با دود کاهش‌یافته استفاده می‌کند. شکل استوانه‌ای و سیستم کنترل یکپارچه، برد و مانورپذیری موشک را افزایش می‌دهد.

مشخصات فنی کلی AIM-۹X سایدوایندر

نوع: موشک هوا به هوای کوتاه برد
سازنده: ریتون
کاربران اصلی: نیروی هوایی و نیروی دریایی ایالات متحده
طول: ۳ متر
قطر: ۱۲.۷ سانتی‌متر
طول بال‌ها:  سانتی‌متر
وزن: ۸۵ کیلوگرم
سرعت: مافوق صوت
سکو‌های پرتاب: هواپیما‌های ناسام، F/A-۱۸C/D، F/A-۱۸E/F، EA-۱۸G، F-۱۵، F-۱۵C، F-۱۵E، F-۱۶، F-۲۲ و F-۳۵