آتشبس در دقیقه نود؛ معامله هرمز به جای ویرانی زیرساختها / نقشآفرینی پاکستان در مهار ضربالاجل ترامپ
اقتصاد۲۴- شب گذشته با نزدیک شدن به «روز موعود» اعلامشده از سوی دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا برای هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی ایران از جمله نیروگاهها تا پلها و در حالی که حملات در آخرین ساعات به مناطقی، چون عسلویه و جزیره خارک و تأسیسات نفتی ادامه داشت، ابتکار دیپلماتیک غیرمنتظرهای از سوی اسلامآباد معادله را تغییر داد.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، شامگاه سهشنبه در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که «تلاشهای دیپلماتیک برای حلوفصل مسالمتآمیز جنگ» در جریان است و از ترامپ خواست مهلت حمله را به مدت دو هفته تمدید کند. او همچنین از ایران خواست برای نشان دادن حسن نیت خود، تنگه هرمز را بهطور موقت بازگشایی کند و همه طرفها به آتشبس دو هفتهای پایبند باشند.
این درخواست در شرایطی مطرح شد که تهدیدهای لفظی ترامپ به اوج رسیده بود؛ او پیشتر هشدار داده بود که «در یک شب تمدن ایران را نابود خواهد کرد» و کشور را «به عصر حجر باز خواهد گرداند».
چرخش در آخرین ساعت
تنها حدود یک ساعت مانده به اجرای این تهدیدها، درحالیکه امیدها برای توافق به صفر رسیده بود، ترامپ در پیامی اعلام کرد که با آتشبس دو هفتهای موافقت کرده است؛ آتشبسی که مشروط به «بازگشایی کامل، فوری و امن» تنگه هرمز است.
او در این پیام تأکید کرد که این تصمیم پس از رایزنی با نخستوزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور اتخاذ شده و هدف از آن، فراهمکردن فرصت برای نهاییسازی یک توافق «صلح پایدار» است. ترامپ همچنین مدعی شد که ایالات متحده به اهداف نظامی خود دست یافته و حتی از آن فراتر رفته و اکنون یک پیشنهاد ۱۰ مادهای از سوی ایران، مبنای مذاکرات قرار گرفته است.
روایت تهران از «پیروزی»
در پی این تحولات، شورای عالی امنیت ملی ایران نیز دقایقی بعد با صدور بیانیهای، ضمن تأیید آتشبس، از «تحقق تقریباً تمامی اهداف جنگ» سخن گفت و تأکید کرد که آمریکا ناچار به پذیرش اصول پیشنهادی ایران شده است.
در این بیانیه که بخشهای مفصل آن بر «برتری میدانی ایران» و «ناتوانی دشمن» تأکید دارد اشاره شده که مذاکرات برای نهاییسازی جزئیات، با میانجیگری پاکستان و در اسلامآباد ادامه خواهد یافت و این آتشبس به معنای پایان جنگ نیست.
در این بیانیه آمده است: «رزمندگان دلیر اسلام و هم پیمانان شجاع آنها در محور مقاومت، با وجود آنکه قلبشان از شهادت امامشان مجروح و تکه تکه بود با اتکا به خداوند متعال و تاسی از سرور و سالار شهیدان تصمیم گرفتند یک بار برای همیشه به این دشمنان درسی تاریخی داده، انتقام همه جنایتهای پیشین را از آنها بگیرند و شرایطی ایجاد کنند که دشمن برای همیشه خیال تجاوز به ایران عزیز را از سر بیرون کرده و طعم خواری و ذلت در مقابل ملت بزرگ ایران را تمام و کمال بچشد.»
مذاکرات در راه است
بر اساس اعلام منابع رسمی، قرار است مذاکرات ایران و آمریکا از روز جمعه در اسلامآباد پاکستان آغاز شود؛ مذاکراتی که با حضور چهرههایی، چون جی دی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در خاورمیانه و جرد کوشنرد برگزار خواهد شد.
در همین حال، سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، ضمن قدردانی از نقش پاکستان در مهار بحران، اعلام کرد که این آتشبس در پاسخ به درخواست آمریکا برای مذاکره و بر مبنای پذیرش کلیات پیشنهادات ایران صورت گرفته است.
او تأکید کرد که «در صورت توقف حملات، ایران نیز اقدامات نظامی خود را متوقف خواهد کرد و به مدت دو هفته، تردد امن در تنگه هرمز با هماهنگی نیروهای مسلح ایران برقرار میشود.»
واکنش آنی بازار نفت به خبر آتش بس
همزمان با انتشار خبر آتشبس، بازار جهانی نفت نیز بلافاصله واکنش نشان داد و قیمت نفت که تحت تأثیر نگرانی از گسترش جنگ افزایش یافته بود، به حدود ۹۵ دلار کاهش یافت که نشانهای از امید محتاطانه به کاهش تنشها بود، هرچند این آتش بس طی این دو هفته به نتیجهای نرسد و موقتی باشد.
