تماس نتانیاهو با ونس در بحبوحه مذاکرات اسلامآباد
اقتصاد۲۴- طی ساعات سپری شده از پایان بی نتیجه مذاکرات اسلام آباد، شاهد ارائه تحلیلهای گوناگونی در خصوص چرایی شکست مذاکرات و عدم تفاهم طرفین بر سر اختلافات کلیدی هستیم. برخی از تحلیلها ناظر بر بی اعتمادی مطلق و بر حق جمهوری اسلامی ایران در قبال تعهدات طرف آمریکایی و عدم تضمین پذیری کاخ سفید در توافق پیشنهادی بوده و برخی دیگر، بر اختلافات ماهوی طرفین بر سر مسائلی مانند مدیریت تنگه هرمز، پذیرش حق مسلم غنی سازی در ایران و تحولات جاری در منطقه (خصوصا در قبال لبنان) متمرکز هستند.
اگرچه تمامی این موارد در روند بی نتیجه ماندن مذاکرات اسلام آباد دخیل بودهاند، اما در تحلیل این روند نباید از "رویدادهای حین مذاکره "نیز غافل شد! یکی از این رویدادها معطوف به تماس تلفنی بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی با جی دی ونس معاون رئیس جمهور آمریکا در حین مذاکرات، آن هم در مرحله نهایی (تبادل متون کارشناسی میان طرفین) بوده است.
چنانچه منابع آگاه تایید کردهاند، دقیقا اختلافات طرفین در مرحلهای شدت گرفت که نگارش و تبادل متون نوشتاری توافق میان هیئتهای کارشناسی در حال سرعت گرفتن بود. پس از آن، به صورت ناگهانی شاهد افت سرعت مذاکرات و ظهور و بروز اختلافاتی جدیتر بر سر موضوعات حساس و سرنوشت ساز توافق بودیم. تاکید هیئت آمریکایی بر گنجانده شدن موضوع توان موشکی ایران در مذاکره، تفکیک مسائل جاری در لبنان و جبهه مقاومت از مناسبات ایران و آمریکا، اصرار بر خروج مواد غنی سازی شده از ایران و .... در این مرحله خود را بیش از پیش عیان و آشکار ساخت.
رمزگشایی از مذاکرات اسلام آباد نشان میدهد که دور دوم مذاکرات هیئتهای آمریکایی و ایرانی نسبت به دور نخست به مراتب پرتنشتر و فضای مذاکره شدیدا سنگین و در مواردی غیر قابل مدیریت (از سوی واسطه پاکستانی) بوده است. سوال اصلی اینجاست آیا در حین مذاکرات حادثهای خاص رخ داده است؟!
بیشتر بخوانید:فیلم/ اقدام عجیب پاکستان پس از مذاکرات ایران
پاسخ این سوال مثبت است! تماس تلفنی نخست وزیر رژیم صهیونیستی با دی ونس در بحبوحه مذاکرات و تاکید وی بر موارد فوق الذکر، مهمترین نقش را در تغییر رفتار هیئت آمریکایی در مرحله نهایی مذاکرات داشته است. محصول این مکالمه، تغییر رفتار هیئت آمریکایی در مذاکرات و بی پاسخ گذاشتن ابتکارات طرف ایرانی و پاکستانی در قبال مسائل اختلافی بود.
دی ونس به مانند دیگر مقامات آمریکایی و بنا بر دستوری که از کاخ سفید به وی رسید، روند مذاکرات را ابتر گذاشت و بازی نخ نمای مقصرسازی علیه تهران را کلید زد. برگزاری کنفرانس پایانی و ۴ دقیقهای معاون رئیس جمهور آمریکا در اسلام آباد، تلاشی در همین جهت بود.
این رخداد در حوزه سیاست خارجی آمریکا کاملا مسبوق به سابقه است! در جریان برگزاری سلسله مذاکرات هستهای میان ایران و اعضای ۱+۵ نیز یک بار طرفین تا آستانه تفاهم نهایی پیش رفته و حتی قرار بر اعلام این موضوع از سوی میزبان مذاکرات (وین) بود، اما سفر ناگهانی سعود الفیصل وزیر خارجه وقت عربستان سعودی به وین و دیدار محرمانه دوساعته وی با جان کری وزیر امور خارجه سابق آمریکا، منجر به صدور دستور توقف توافق و موکول شدن آن به آینده گردید!
نکته اصلی اینجاست که باید علاوه بر تحلیل رویکرد کلان و روند مذاکرات، نسبت به حوادث و رخدادهایی که در حین مذاکرات و در راستای تاثیرگذاری سلبی بر این روند صورت میگیرد نیز حساس بود. تجزیه و تحلیل چرایی شکست مذاکرات اسلام آباد را نباید تنها در سطح روند تحولات و رویکردها (نگاه پروسه محور) جستوجو کرد. بخشی از این معادله در حین مذاکره و بر اساس رخدادها (تماسهای تلفنی یا ارسال پیامهای فوری و تعیین کننده) شکل میگیرد. هر چند رژیم صهیونیستی قبل از مذاکرات نیز ملاحظات وقیحانه خود را در تقابل با کشورمان با کاخ سفید در میان گذاشته بود، اما تاکید مکرر و خاص بر این موضوع در تماس تلفنی نتانیاهو-دی ونس نقش موثری در بر هم زدن صحنه مذاکرات از سوی واشنگتن داشت.
