
۱. روسیه – ۷۵ هزار میلیارد دلار
روسیه ثروتمندترین کشور جهان از نظر مجموع منابع طبیعی است. عمده داراییهای این کشور شامل زغالسنگ، گاز طبیعی، نفت، چوب و فلزات نادر خاکی است. تنوع و پراکندگی جغرافیایی منابع، این کشور را به یکی از محوریترین بازیگران بازارهای جهانی انرژی و مواد خام تبدیل کرده است.
۲. ایالات متحده – ۴۵ هزار میلیارد دلار
ایالات متحده با بهرهمندی از مجموعهای گسترده از زغالسنگ، گاز طبیعی، چوب و فلزات معدنی در رتبه دوم قرار دارد. ترکیب این منابع، پایهای برای شکلگیری یکی از مستحکمترین اقتصادهای صنعتی جهان ایجاد کرده است.
۳. عربستان سعودی – ۳۴ هزار میلیارد دلار
منابع طبیعی عربستان عمدتاً به نفت و گاز طبیعی محدود میشود، با این حال تمرکز و حجم بالای ذخایر، این کشور را به یکی از اثرگذارترین عرضهکنندگان انرژی در بازار جهانی تبدیل کرده است.
۴. کانادا – ۳۳ هزار میلیارد دلار
کانادا از نظر گستره تنوع منابع جایگاهی ویژه دارد. نفت، گاز طبیعی، چوب، فسفات و اورانیوم از مهمترین ذخایر این کشور به شمار میروند. این ترکیب متوازن، ثبات اقتصادی کانادا را در بخش انرژی و معدن تقویت کرده است.
۵. ایران – ۲۷ هزار میلیارد دلار
ایران با اتکا به ذخایر بزرگ نفت و گاز، در میان پنج کشور نخست جهان از نظر ارزش منابع طبیعی قرار دارد. این ذخایر طی سالیان طولانی یکی از مهمترین پشتوانههای اقتصاد کشور بودهاند و همچنان بخشی از ظرفیت ملی ایران را تشکیل میدهند. تحلیلگران توسعه تأکید میکنند که ارزش منابع زمانی به ثروت پایدار تبدیل میشود که با زیرساختهای کارآمد، سرمایه انسانی توانمند و بهرهبرداری هوشمندانه همراه شود.
۶. چین – ۲۳ هزار میلیارد دلار
چین با برخورداری از زغالسنگ، چوب و ذخایر گسترده فلزات نادر خاکی، یکی از ستونهای حیاتی زنجیره تأمین مواد اولیه جهان است. نقش این کشور در بازار عناصر کمیاب، آن را به بازیگری کلیدی در صنایع فناوری و الکترونیک تبدیل کرده است.
۷. برزیل – ۲۲ هزار میلیارد دلار
برزیل به دلیل ذخایر مهم طلا، اورانیوم، آهن، نفت و چوب، یکی از قدرتهای رو به رشد منابع طبیعی محسوب میشود. اقتصاد برزیل به شکلی گسترده بر بازارهای معدن، انرژی و کشاورزی متکی است.
۸. استرالیا – ۲۰ هزار میلیارد دلار
استرالیا یکی از بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان مواد معدنی در جهان است. زغالسنگ، آهن، مس، طلا، اورانیوم و چوب، ستونهای اصلی ارزش منابع طبیعی این کشور را تشکیل میدهند. ثبات قوانین و مدیریت استخراج، نقش ویژهای در بهرهبرداری موفق این کشور داشته است.
۹. عراق – ۱۶ هزار میلیارد دلار
ارزش منابع طبیعی عراق عمدتاً از ذخایر نفت و فسفات تشکیل میشود. حجم چشمگیر ذخایر نفتی این کشور، آن را به یکی از بازیگران تأثیرگذار بازار انرژی بدل کرده است.
۱۰. ونزوئلا – ۱۴ هزار میلیارد دلار
ونزوئلا یکی از بزرگترین دارندگان نفت متعارف و غیرمتعارف در جهان است. نفت، گاز طبیعی و آهن از مهمترین منابع طبیعی این کشور به شمار میروند. میزان ذخایر، ظرفیت بالایی ایجاد کرده؛ اما بهرهبرداری مؤثر از این داراییها نیازمند زیرساخت و سیاستگذاری پایدار است.
کشورهایی که امروز در صدر جدول قرار دارند، علاوه بر منابع، از زیرساختهای قوی، نظام مدیریتی کارآمد، سرمایه انسانی آموزشدیده و برنامهریزی بلندمدت بهره میبرند. در تحلیل مزیتهای منابعی ایران نیز، توجه به همین عوامل تکمیلی ضروری است؛ عواملی که ظرفیت تبدیل دارایی طبیعی به ثروت ماندگار را فراهم میکنند؛ بنابراین توصیه نگارنده به هیات مذاکره کننده ایرانی این است که علاوه بر هویت ملی، تمامیت ارضی و ضررورت حفظ ایران به ارزشهای اقتصادی کشور، منابع طبیعی و زیرساختهای آن واقف باشند.