نفت ایران ۱۱۰ دلاری شد؛ برنت از ۱۲۳ دلار گذشت / جهش قیمت نفت در سایه تشدید فشار آمریکا بر ایران و خروج امارات از اوپک

اقتصاد۲۴-بازار جهانی نفت در شرایطی وارد فاز جدیدی از نوسان شده که همزمان چند عامل ژئوپلیتیکی و ساختاری بر سمت عرضه فشار وارد کرده‌اند. تشدید محاصره بنادر ایران توسط ایالات متحده، محدودیت‌های عبور و مرور در تنگه هرمز و تصمیم امارات متحده عربی برای خروج از اوپک، مجموعه‌ای از ریسک‌ها را شکل داده که به گفته تحلیلگران می‌تواند قیمت‌های نفت را در سطوح بالاتر تثبیت کند، حتی اگر در کوتاه‌مدت راه‌حلی دیپلماتیک در دسترس قرار گیرد.

قیمت نفت در سبد‌های مختلف

گفتنی است، در لحظه تنظیم این گزارش، قیمت نفت وست تگزاس اینترمدیت WTI با رشد ۲.۳۳ درصدی به ۱۰۹.۳۷ دلار در هر بشکه رسیده است. نفت برنت نیز ۴.۹۱ درصد افزایش داشته و در هر بشکه ۱۲۳.۸۳ دلار قیمت خورده است. باید اشاره داشت که نفت برنت تا بامداد امروز سطح ۱۲۶ دلاری را نیز تاچ کرده بود، اما اکنون اندکی از این شتاب رشد کاسته شده است.

قیمت نفت کوربان ابوظبی ۳.۴۰ درصد افت کرده و به ۱۰۹.۶۱ دلار در هر بشکه رسیده است. قیمت نفت عمان، اما ۲.۲۴ درصد بالا رفته و ۱۰۵.۸۰ دلار را لمس کرده است. قیمت نفت اوپک نیز با رشد ۱.۶۹ درصدی به ۱۰۹.۴۴ دلار در هر بشکه رسیده است.

در این بین، قیمت نفت ایران نیز افزایشی بوده و سطوح بالا را حفظ کرده است. نفت سبک ایران در بازه قیمتی ۱۰۸.۱۵ تا ۱۱۰.۰۵ دلار متغیر است و نفت سنگین ایران نیز در بازه ۱۰۶.۲۵ تا ۱۰۷.۹۰ دلار قیمت خورده است.

تداوم رشد قیمت‌ها در بن‌بست مذاکرات

قیمت نفت روز پنجشنبه پس از انتشار گزارش‌هایی درباره تشدید محاصره بنادر ایران توسط ایالات متحده، به روند صعودی خود ادامه داد. این اقدامات نگرانی‌ها درباره کاهش عرضه نفت از منطقه خاورمیانه را تشدید کرده و همزمان اعلام خروج امارات از اوپک نیز به‌عنوان یک شوک ساختاری به بازار تلقی شده است. قیمت بنزین نیز همچنان در مسیر افزایشی قرار دارد و انجمن AAA میانگین قیمت ملی آن را ۴.۲۲۹ دلار گزارش کرده است.

در همین حال، بن‌بست در این درگیری برای یک هفته دیگر ادامه یافته و هنوز هیچ راه‌حل روشنی از سوی طرفین ارائه نشده است. پیام‌های متناقض رسانه‌های اجتماعی کاخ سفید، از بی‌تفاوتی تا اغراق، بر فضای عدم قطعیت افزوده است. با این وجود، تحلیلگران نفت و کالا در استندارد چارترد معتقدند ایالات متحده همچنان تمایل به آغاز مذاکرات مستقیم دارد و هر روز تداوم بن‌بست به معنای از دست رفتن بشکه‌های بیشتر، کاهش موجودی‌ها و تثبیت قیمت‌های بالای نفت است؛ موضوعی که در سال انتخابات آمریکا به یک نگرانی سیاسی جدی تبدیل شده است.

تنگه هرمز؛ کلید بالقوه کاهش قیمت‌ها

به باور تحلیلگران، نخستین گام برای دستیابی به یک راه‌حل، لغو همزمان محاصره آمریکا و محدودیت‌های ایران بر عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز خواهد بود. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، اعلام کرده است که دولت واشنگتن روش فعلی ایران در انتخاب کشتی‌های مجاز به عبور از این آبراه راهبردی را غیرقابل قبول می‌داند.

کارشناسان می‌گویند در صورت رفع محدودیت‌های ایران بر تنگه هرمز و پایان دادن آمریکا به محاصره دریایی، قیمت نفت می‌تواند در کوتاه‌مدت به محدوده ۹۰ تا ۹۵ دلار در هر بشکه کاهش یابد. با این حال، تحلیلگران هشدار می‌دهند که تأخیر‌های لجستیکی، تعطیلی‌های تولید و آثار ناملموس عدم قطعیت عبور در دو ماه گذشته، مانع از عادی‌سازی سریع عرضه فیزیکی خواهد شد.

خروج امارات از اوپک و تضعیف ظرفیت مازاد

استندارد چارترد همچنین خاطرنشان کرده است که تصمیم اخیر اوپک پلاس برای به تعویق انداختن افزایش عرضه توسط همه تولیدکنندگان، یکی از عوامل اصلی نارضایتی امارات متحده عربی بوده و در نهایت به اعلام خروج این کشور از اوپک در ماه مه انجامیده است. اگرچه امارات یکی از پنج عضو بنیان‌گذار این سازمان نبود و در سال ۱۹۶۷ به آن پیوست، اما پیش از جنگ حدود ۱۳ درصد از کل عرضه اوپک و ۹ درصد از تولید اوپک پلاس را به خود اختصاص می‌داد. کارشناسان تأکید می‌کنند که ظرفیت ذخیره اوپک عمدتاً توسط عربستان سعودی و امارات پشتیبانی می‌شد و خروج ابوظبی این ظرفیت مازاد را بیش از پیش کاهش می‌دهد.

استراتژی جدید امارات و چشم‌انداز بلندمدت قیمت‌ها

امارات متحده عربی در سال‌های اخیر برنامه‌ای برای افزایش ظرفیت تولید نفت خام خود تا ۵ میلیون بشکه در روز تا سال ۲۰۲۷ تدوین کرده است. خروج از اوپک پلاس به این کشور امکان می‌دهد منافع اقتصادی ملی را در اولویت قرار داده و انعطاف‌پذیری بیشتری برای واکنش سریع به شرایط متغیر بازار داشته باشد. شرکت ادنوک قصد دارد بر تولید بشکه‌های کم‌هزینه‌تر و کم‌کربن‌تر تمرکز کند و بهره‌وری انرژی را افزایش دهد. همچنین، استفاده از خط لوله نفت خام ابوظبی این امکان را فراهم می‌کند که بخشی از صادرات بدون عبور از تنگه هرمز انجام شود و ثبات عرضه در دوره نوسانات منطقه‌ای حفظ شود.

در افق بلندمدت، نفت خام برنت در امتداد منحنی رو به جلو همچنان در وضعیت پس‌رفت قوی قرار دارد و میزان پس‌رفت آن در محدوده ۶۸ تا ۷۰ دلار در هر بشکه تثبیت شده است. استندارد چارترد پیش‌بینی می‌کند حتی پس از پایان جنگ در ایران، قیمت‌ها ۱۰ تا ۲۰ دلار در هر بشکه بالاتر از سطوح پیش از جنگ باقی بمانند؛ امری که ناشی از خرید برای ذخایر استراتژیک، تمرکز بر ملی‌گرایی انرژی، احتکار منابع و عقب‌ماندگی‌های لجستیکی حاصل از اختلالات پشتیبانی است.

بازار گاز طبیعی زیر سایه تنش‌های خاورمیانه

در بخش گاز طبیعی نیز معاملات آتی گاز اروپا روز چهارشنبه پس از چند روز افت، تحت تأثیر تشدید ریسک‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه به ۴۷.۴ یورو در هر مگاوات ساعت، معادل حدود ۵۱.۳۰ دلار، افزایش یافت. این رشد پس از گزارش‌هایی مبنی بر دستور ترامپ به دستیارانش برای آمادگی جهت محاصره طولانی‌مدت بنادر ایران و مسدودسازی صادرات نفت این کشور رخ داد؛ تصمیمی که همراه با رد پیشنهاد سه‌مرحله‌ای ایران برای رفع انسداد تنگه هرمز، فشار بر بازار‌های انرژی را تشدید کرده است.

مذاکرات آخر هفته در اسلام‌آباد نیز به توافقی منجر نشد و در نتیجه، روند نزولی پیشین قیمت گاز طبیعی معکوس شد. واردات LNG اروپا در پی جنگ با ایران با نوسانات شدید و تغییرات ساختاری مواجه شده و افزایش قیمت‌ها، رقابت بیشتر با خریداران آسیایی و وابستگی غیرمنتظره به منابع روسیه را به همراه داشته است. این درگیری همچنین باعث توقف بخشی از محموله‌های قطر شده که حدود ۸ درصد از واردات LNG اتحادیه اروپا را تشکیل می‌دهد.

در مقابل، جنگ خاورمیانه به ایالات متحده کمک کرده تا موقعیت خود را به عنوان بزرگ‌ترین تأمین‌کننده LNG اتحادیه اروپا تثبیت کند و نزدیک به دو سوم واردات این بازار را در اختیار بگیرد؛ در حالی که سایر تأمین‌کنندگان از جمله الجزایر و نروژ نیز برای پر کردن شکاف عرضه وارد عمل شده‌اند.