سایه تنشها بر سر تجارت گازی ایران/ همه تخم مرغها را در سبد روسیه قرار ندهیم
اقتصاد۲۴-مهران امیرمعینی، درباره وضعیت تجارت گاز بعد از جنگ اخیر اظهار داشت: کلا به نوعی میتوان گفت که با توجه به مباحث محدودیت در تنگه هرمز وعدم صادرات قطر به اروپا؛ بازار گاز متحول و دگرگون شده است.
وی درباره تعریف بازارهای جدید گازی از سوی ایران بعد از پایان شرایط ناآرامی و رفع احتمالی تحریمها گفت: برای ورود به بازار جدید گاز در بلندمدت مباحث سرمایهگذاری مطرح است و تا زمانی که موضوع تحریم حل نشود نمیتوانیم امیدوار باشیم که صنعت گاز ایران توسعه پیدا کند که به فکر صادرات هم باشیم، باتوجه به مشکلاتی که در صنعت نفت و گاز در جنگ اخیر صدمه دیده، بعید است در میان مدت بتوانیم رویکرد جدیدی در حوزه تجارت گاز اتخاذ کنیم.
این کارشناس ارشد حوزه انرژی تاکید کرد: در میان مدت و در ۵ سال آینده شرایط خوبی در حوزه گاز متصور نیست. در نهایت باید صادرات به ترکیه و عراق را حفظ کنیم، اما اگر تحریم حل شود با فرض اینکه جذب سرمایه داشته باشیم و میادین را توسعه دهیم، میتوانیم به فکر بازار جدید باشیم.
وی خاطرنشان کرد: اگر موضوع تحریم حل شد قطعا بحث صادرات به پاکستان جدی است چون قرارداد هم داریم و میتوان مذاکرات را بر اساس شرایط جدید نهایی کرد و در بازار گاز این کشور مشارکت داشته باشیم.
امیرمعینی تصریح کرد: در بلندمدت و طی مدت ۱۰ساله باید روی صادرات از مسیر ال ان جی تمرکز کنیم که این پروژه نیز نیاز به تکنولوژی و سرمایهگذاری سنگین دارد و با توجه به شرایط حاکم فعلا چشمانداز خوبی متصور نیست، زیرا بازار و صنایع داخل کشور نیز گازمحور است و نیاز گازی کشور همواره در حال افزایش است و باید برنامه ریزی کنیم که تقاضای داخل پوشش داده شود.
وی با بیان اینکه موضوع همه اقتصاد کشور، صنعت گاز و تجارت گاز به تحریم گره خورده، گفت: باید شرایط سیاسی با ثبات شود تا جذب سرمایه داشتیم، در ۱۰ سال گذشته شاهد بودیم که با منابع داخلی کشور نتوانستیم صنعت نفت و گاز کشور را توسعه دهیم و در کنار آن مشکل تکنولوژی نیز داریم. هرچند در حوزه مدیریت پروژه اوضاع خوبی داریم اما تمام فاکتورها باید در کنار هم توسعه نفت و گاز کشور را رقم بزند.
این کارشناس حوزه نفت و گاز با اشاره به اینکه شرایط سیاسی روی توسعه نفت و گاز کشور سایه افکنده است، ابراز امیدواری کرد که مشکل تحریم حل شود تا در عرصه نفت و گاز سرمایه مورد نیاز را برای بهبود شرایط اقتصادی کشور جذب کنیم.
وی درباره اوضاع تامین انرژی در اروپا بعد از جنگ رمضان نیز توضیح داد: شرایط اروپا بعد از جنگ روسیه و اوکراین متفاوت شده است و معمولا سهم عمده بازار گاز اروپا را امریکا در اختیار گرفته و به نوعی تامین کننده اصلی شده است و بعبارت دیگر اکنون باتوجه به سیاستگذاریهای صورت گرفته روسیه نقش عمدهای در اروپا ندارد.
امیرمعینی درباره امکان ورود ایران به بازار اروپا بعد از رفع تحریمها گفت: برای بازار اروپا باید از طریق ال ان جی وارد شویم خط لوله نیاز به عبور از چند کشور و مذاکرات و قرارداد دارد، که پروسه آن چندین سال طول میکشد. بهترین کار ال ان جی است هرچند بازار اروپا رقابتی است و احتمالا سخت فروش برود اما مزیت ال ان جی این است که میتوانیم تمام بازارها را به عنوان گزینه داشته باشیم و در صورت از دست دادن یک بازار به دیگر بازارها سوئیچ کنیم. اما در مورد خط لوله قدرت مانور کمتری داریم، در کل در حوزه ال ان جی تکنولوژی حرف اول میزند و در ابتدای امر سرمایهگذاری روی میادین هم مطرح است.
وی در ادامه درباره امکان همکاری گازی ایران و روسیه بیان کرد: ابتدا باید در نظر داشته باشیم که روسیه در حوزه انرژی و بخصوص گاز رقیب ما است اما در هر حال اکنون شرایطی است که راحتتر میتوانیم با این کشور مذاکره کنیم چون بازار اروپا را از دست داده و بدنبال بازارهای جدید هستند ما طی ۶ تا ۷ سال گذشته نتوانستیم با روسها به توافق برسیم، همواره تفاهم نامههایی باهم داشتهایم اما هیچگاه منجر به قرارداد نشده و تفاهمنامهها علمیاتی نشده است.
این کارشناس حوزه انرژی خاطرنشان کرد: میتوانیم با روسها برای تجارت گاز وارد مذاکره شویم اما در عین حال گذاشتن همه تخم مرغها در سبد روسیه نیز منطقی نیست. برای تجارت گازی با روسیه میتوانیم گاز را از این کشور دریافت و در جنوب کشور از مسیر خط لوله و یا به صورت ال ان جی تحویل دهیم و یا در کل گاز را سواپ کنیم.
وی تاکید کرد: به هرحال به یاد داشته باشیم که هیچ کشوری و از جمله روسیه در بازار با دیگران سهیم نمیشود ما میتوانیم گاز روسیه را سواپ کنیم و در تجارت گاز مشارکت کنیم، در کوتاه مدت نیز به گاز این کشور نیاز داریم، در ۴ تا ۵ سال آینده میتولنیم گاز روسیه را بخریم و منافع داخل کشور تامین و در بلندمدت تجارت داشته باشیم.
