بازار برق بورس انرژی فقط مختص مصرفکنندگان بزرگ و خریداران عمده است
اقتصاد۲۴- عبدالصاحب ارجمند در گفتوگو با ایرنا، با اشاره به بحثهای شکلگرفته در شبکههای اجتماعی درباره خرید برق مصرفکنندگان خرد از بورس انرژی تاکید کرد: این بازار به مشترکان خانگی مربوط نمیشود و در عمل محل دادوستد میان تولیدکنندگان بزرگ و مصرفکنندگان عمده برق است.
او افزود: ورود مباحث اقتصادی صنعت برق به سازوکارهای بازارمحور، از سال ۱۳۸۲ و همزمان با اجرای برنامههای تجدید ساختار صنعت برق در جهان و از جمله در ایران، وارد مرحله تازهای شد. از همان دوره مفاهیمی مانند بازار و بورس انرژی و همچنین شفافسازی فعالیتهای اقتصادی حوزه انرژی در قالب قوانین و مقررات کشور تعریف و اجرایی شد.
ارجمند با بیان اینکه ۱۵ سال از آغاز فعالیت بورس انرژی سپری شده است، افزود: خرید و فروش برق در سطوح مختلف از همان سالها آغاز شده و در این مدت، نیروگاههای بزرگ و مصرفکنندگان عمده به شکل مستمر از مسیر بورس انرژی معامله انجام دادهاند.
او، یکی از مهمترین کارکردهای بورس انرژی را شفاف شدن قیمتها دانست و گفت: بورس انرژی مانند نمونههای مشابه در جهان، شفافیت را افزایش میدهد، زمینه رانت را کاهش میدهد و کارایی بازار را بهبود میبخشد.
به گفته این مقام مسئول، تجربه نشان داده این سازوکار در بلندمدت میتواند به کاهش هزینهها و شکلگیری رقابت سالم کمک کند و بخشی از رانتهای احتمالی را از طریق فرآیندهای شفاف معاملاتی حذف کند. با این حال، این بازار به مصرفکنندگان نهایی خانگی ارتباطی ندارد و بیشتر مصرفکنندگان بزرگ و خریداران عمده وارد معاملات آن میشوند.
مدیرکل دفتر راهبری و نظارت بر انتقال و توزیع برق وزارت نیرو با اشاره به وضعیت مشترکان خرد توضیح داد: روند تأمین برق برای مصرفکنندگان خانگی و کوچک تغییری نمیکند و آنها مانند گذشته برق مورد نیاز را از طریق شرکتهای توزیع دریافت خواهند کرد. همچنین مشترکان مشمول یارانه و حمایتهای قانونی نیز همچنان بر اساس سازوکارهای موجود از حمایتها بهرهمند میشوند و از نظر تأمین یا قیمت برق، خللی برای آنها ایجاد نخواهد شد.
ارجمند، نتیجه اصلی توسعه بورس انرژی را بهبود سازوکارهای اقتصادی و افزایش شفافیت در بازار برق و انرژی دانست و تاکید کرد: این مسیر از دهههای ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ آغاز شده و ادامه دارد. در قانون برنامه هفتم پیشرفت نیز وزارت نیرو مکلف شده است دستکم ۶۰ درصد معاملات برق را از طریق بورس انرژی انجام دهد.
او در تشریح ظرفیتهای بورس انرژی، به وجود تابلوهای مختلف برای حمایت از توسعه کسبوکارها و افزایش تولید اشاره کرد و ادامهداد: یکی از بخشها تابلوی سبز است که به انرژیهای تجدیدپذیر اختصاص دارد. همچنین تابلوی بهرهوری و مدیریت مصرف برای فعالانی طراحی شده که پروژههای بهینهسازی مصرف انرژی اجرا میکنند؛ به این معنا که مجریان این پروژهها میتوانند به میزان صرفهجویی ایجادشده، گواهی صرفهجویی دریافت کرده و آن را در بورس عرضه کنند تا منابع مالی اجرای طرحهایشان تأمین شود.
به گفته ارجمند، ابزار مهم دیگر در بورس انرژی گواهی ظرفیت است که هماکنون نیز مورد استفاده قرار میگیرد، سرمایهگذارانی که قصد ساخت نیروگاه دارند میتوانند گواهی ظرفیت را در بورس عرضه کنند تا پشتوانه مالی لازم برای اجرای پروژه فراهم شود. از سوی دیگر، مصرفکنندگان بزرگ نیز قادرند این گواهیها را با قیمت شفاف از بورس خریداری کنند؛ گواهیهایی که نشاندهنده ظرفیت یا توان تأمین برق هستند.
مدیرکل دفتر راهبری و نظارت بر انتقال و توزیع برق وزارت نیرو گفت: بورس انرژی مجموعهای از ابزارها و ابعاد متنوع دارد که بیش از ۲ دهه در کشور در حال توسعه است و میتواند آثار مثبتی هم برای صنعت انرژی و هم برای مصرفکنندگان به همراه داشته باشد.
