آمار شوکه‌کننده تجارت ایران و چین؛ سهم صادرات ایران به ۰.۱۱ درصد رسید

اقتصاد۲۴- با وجود تاکید مکرر بر توسعه روابط تهران و پکن، آمار‌های تجارت و سرمایه‌گذاری نشان می‌دهد جایگاه ایران در مناسبات اقتصادی چین همچنان محدود است. این موضوع از یک‌سو بیانگر سهم اندک ایران در اقتصاد دوم جهان و از سوی دیگر نشان‌دهنده احتیاط چین در گسترش همکاری‌های بلندمدت با ایران است.

به گزارش دنیای اقتصاد، بر اساس داده‌های منتشرشده از سوی Trade Map، مجموع واردات چین در سال ۲۰۱۳ حدود هزار و ۹۴۹ میلیارد دلار بوده است. در همین سال، ارزش واردات چین از ایران تنها ۲۵.۳ میلیارد دلار ثبت شد که معادل ۱.۲۹ درصد از کل واردات این کشور بود.

در همین سال ایالات متحده آمریکا بیش از ۱۳۳.۷۶ میلیارد دلار انواع محصولات کالایی را به مقصد چین صادر کرده و سهم ۶.۸ درصدی از بازار این کشور را در اختیار داشته است. مجموع میزان واردات چین در سال ۲۰۲۵ میلادی بیش از ۲ هزار و ۵۷۹ میلیارد دلار برآورد شده است. در این میان سهم ایالات متحده از تامین نیاز‌های وارداتی چین به بیش از ۱۴۱ میلیارد دلار رسیده و سهم ۵.۴ درصدی از تامین نیاز‌های وارداتی چین را در اختیار دارد.

اما سهم ایران از تامین نیاز بازار چین کاهشی بوده است. این افت به‌خصوص پس از خروج دونالد ترامپ از برجام و اعمال تحریم‌های ثانویه بر شرکت‌هایی که با طرف ایرانی معامله می‌کردند، شدت گرفت. در این میان آمار رسمی ثبت شده صادرات ایران به چین در سال ۲۰۲۵ میلادی کمی بیشتر از ۳ میلیارد دلار (سهم ۰.۱۱ درصدی) است.

البته برآورد‌های طرف ایرانی حکایت از آن دارد که آمار واقعی صادرات ما به چین در این دوره زمانی شاید به حدود ۱۴ میلیارد دلار (سهم ۰.۵ درصدی) هم برسد. البته حتی اگر آمار‌های غیررسمی را هم مدنظر قرار دهیم، باز هم سهم ایران از بازار چین به شدت محدود شده است.

مجموع صادرات چین از ۲ هزار و ۲۰۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۳ به ۳ هزار و ۷۷۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. سهم ایالات متحده از این صادرات در سال ۲۰۱۳ برابر ۳۶۹ میلیارد دلار بوده و در سال ۲۰۲۵ به ۴۲۰ میلیارد دلار رسیده است.

در این میان سهم ایران از آمار صادرات رسمی چین از ۱۴ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳ به ۶.۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است. چنانچه آمار‌های غیررسمی صادرات چین به ایران را لحاظ کنیم، بازار ایران تنها سهم حدود ۰.۵ درصدی از بازار صادراتی چین را در اختیار دارد.

بیشتر بخوانید:سهم امارات از تجارت ایران چقدر است؟

براساس آمار منتشر شده توسط Trade Map بیشترین محصول صادراتی ایران به چین از منظر ارزشی در سال ۲۰۲۵، گروه کالایی پلاستیک و مصنوعات آن بوده است.

سنگ‌آهن دومین گروه کالایی از منظر ارزشی است که در سال ۲۰۲۵ از ایران به مقصد چین صادر شده است. از مجموع واردات ۲۶۹ میلیارد دلاری چین از این گروه کالایی، تنها ۰.۸ میلیارد دلار آن به ایران اختصاص یافته است.

«مس و مصنوعات آن»، «آهن و فولاد»، «روی و مصنوعات آن» و همچنین «آلومینیوم و مصنوعات آن»، از دیگر محصولاتی هستند که سهم جدی‌تری در سبد صادراتی ایران به چین دارند.

چین در سال ۱۴۰۳ پس از امارات دومین تامین‌کننده بزرگ نیاز‌های وارداتی ایران است. میزان واردات این کشور به ایران در سال ۱۴۰۳ برابر ۱۹.۳ میلیارد دلار گزارش شده است. به این ترتیب یعنی این کشور ۲۶.۷ درصد از نیاز‌های وارداتی ما را در سال موردبحث تامین کرده است.

در همین حال براساس آمار منتشر شده از سوی سازمان توسعه تجارت، چین بزرگ‌ترین مقصد صادراتی ایران نیز هست. مجموع ارزش صادرات ایران به این کشور در سال ۱۴۰۳ برابر ۱۴.۸ میلیارد دلار گزارش شده است. گاز، مواد پلیمری، سنگ و کنسانتره آهن و کاتد مس در رده مهم‌ترین محصولات صادراتی ایران به مقصد چین هستند؛ بنابراین باید این‌طور ادعا کرد که ایران محصولات با ارزش افزوده پایین را به چین می‌فروشد و این کشور کالا‌های با ارزش افزوده بالا را در اختیار ایران قرار می‌دهد.