پروژه ۱۱۰ میلیارد دلاری جنگنده فرانسه و آلمان شکست خورد

اقتصاد۲۴- رهبران فرانسه و آلمان توافق کرده‌اند که یک پروژه مهم برای توسعه و ساخت جنگنده نسل جدید را کنار بگذارند. دو مقام آلمانی روز دوشنبه اعلام کردند که این تصمیم به یکی از بلندپروازانه‌ترین برنامه‌های دفاعی اروپا پایان می‌دهد.

 فریدریش مرتس صدراعظم آلمان، و امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه، هفته گذشته در حاشیه نشست اتحادیه اروپا و کشور‌های بالکان غربی در مونته نگرو درباره این پروژه پرچالش گفت‌و‌گو کردند و به این نتیجه رسیدند که راهی برای پایان دادن به ماه‌ها بن بست وجود ندارد.

ناکامی در دستیابی به توافق درباره این پروژه ۱۰۰ میلیارد یورویی (۱۱۶ میلیارد دلاری) نشان دهنده مشکلاتی است که اروپا پس از دهه‌ها کمبود سرمایه گذاری برای بازسازی توان نظامی خود با آن‌ها مواجه بوده است.

این پروژه بر یک جنگنده اصلی متمرکز بود که توسط پهپاد‌ها پشتیبانی می‌شد و از طریق یک «ابر رزمی/ شبکه یکپارچه رزمی» محرمانه به سایر سامانه‌ها متصل بود. ابر رزمی یا کامبت کلود یک شبکه دیجیتالی بسیار پیشرفته است که اطلاعات را بین تمام اجزای میدان نبرد به اشتراک می‌گذارد.

این طرح ماه‌ها در هاله‌ای از ابهام قرار داشت، زیرا دو طرف بر سر مشخصات فنی و کنترل پروژه اختلاف داشتند.

یک منبع اروپایی که در جریان موضوع قرار داشت گفت دو طرف به سمت یک راه حل آبرومندانه حرکت می‌کنند که بر اساس آن، سامانه‌های باقی مانده خارج از جنگنده اصلی، از جمله «ابر رزمی» متشکل از ارتباطات بسیار امن، همچنان با همان نام «سامانه هوایی رزمی آینده» یا FCAS شناخته خواهند شد.

این مصالحه بیشتر جنبه نمادین دارد، زیرا FCAS یک نام عمومی برای چنین سامانه‌هایی است و مختص این طرح نیست. با این حال، مقام‌ها در تلاش بوده‌اند راهکاری پیدا کنند که به مکرون اجازه دهد از جنگنده اصلی صرف نظر کند، بدون آن که مجبور شود مرگ کامل پروژه را اعلام کند.

مکرون این پروژه را در سال ۲۰۱۷ همراه با آنگلا مرکل صدراعظم پیشین آلمان، آغاز کرد. دفتر او بلافاصله به درخواست اظهار نظر پاسخ نداد.

مکرون و مرتس ماه‌ها تلاش کردند پروژه را نجات دهند و اختلافات میان شرکای اصلی صنعتی را برطرف کنند. این شرکا شامل گروه هوافضای اروپایی ایرباس به نمایندگی از آلمان و اسپانیا و شرکت فرانسوی داسو اوییشن بودند.

علاوه بر اختلاف‌ها بر سر کنترل و مشخصات فنی، دو طرف نیازمندی‌های بسیار متفاوتی برای این هواپیما داشتند.

بیشتر بخوانید:با سوخو ۷۵؛ جنگنده نسل پنجم روسیه آشنا شوید

مرتس به صورت علنی این پرسش را مطرح کرده بود که آیا توسعه یک جنگنده سرنشین‌دار نسل ششم همچنان برای نیروی هوایی کشورش منطقی است یا نه. او همچنین گفته بود آلمان به جنگنده‌ای با قابلیت حمل سلاح هسته‌ای که بتواند روی ناو هواپیمابر فرود بیاید نیازی ندارد.

درباره پروژه FCAS

جنگنده اصلی پروژه FCAS که با نام NGF (جنگنده نسل آینده) شناخته می‌شد، قرار بود یکی از پیشرفته‌ترین هواپیما‌های رزمی جهان باشد. این هواپیما برای جایگزینی جنگنده‌های رافال فرانسه و یوروفایتر تایفون طراحی شده بود و در رده جنگنده‌های نسل ششم قرار می‌گرفت. از مهم‌ترین ویژگی‌های آن می‌توان به پنهانکاری پیشرفته اشاره کرد؛ به طوری که بدنه آن برای کاهش شناسایی توسط رادار طراحی می‌شد و رد حرارتی و الکترونیکی بسیار کمی از خود به جا می‌گذاشت.

یکی از شاخص‌ترین قابلیت‌های این جنگنده، همکاری نزدیک با پهپاد‌های رزمی بود. این پهپاد‌ها می‌توانستند ماموریت‌های شناسایی، جنگ الکترونیک، حمله به اهداف و حتی فریب سامانه‌های پدافندی دشمن را انجام دهند. در چنین ساختاری، خلبان جنگنده تنها هدایت کننده هواپیما نبود، بلکه نقش فرمانده یک گروه رزمی متشکل از چندین سامانه سرنشین دار و بدون سرنشین را نیز بر عهده داشت.

این جنگنده همچنین قرار بود به یک شبکه امن و یکپارچه تبادل اطلاعات میدان نبرد متصل شود تا بتواند در لحظه با ماهواره ها، هواپیما‌های آواکس، پهپادها، ناو‌های جنگی و نیرو‌های زمینی تبادل داده کند. در کنار این قابلیت ها، استفاده گسترده از هوش مصنوعی نیز در دستور کار قرار داشت تا در تحلیل تهدیدها، اولویت بندی اهداف، مدیریت حسگر‌ها و کنترل پهپاد‌های همراه به خلبان کمک کند.

طراحان پروژه همچنین به دنبال افزایش برد و مداومت پروازی جنگنده نسبت به نسل فعلی هواپیما‌های اروپایی بودند تا بتواند در فواصل دورتر عملیات انجام دهد. بخش مهمی از تسلیحات نیز در محفظه‌های داخلی بدنه حمل می‌شد تا سطح پنهانکاری هواپیما حفظ شود. برای این جنگنده یک موتور کاملا جدید در نظر گرفته شده بود که علاوه بر تولید رانش بیشتر و مصرف سوخت کمتر، امکان پرواز مافوق صوت طولانی مدت بدون استفاده از پس سوز را فراهم می‌کرد.

جنگ الکترونیک پیشرفته نیز از دیگر ویژگی‌های کلیدی این هواپیما به شمار می‌رفت و انتظار می‌رفت توان بالایی در اخلال راداری، مقابله با موشک‌های هدایت شونده و اجرای حملات سایبری تاکتیکی داشته باشد. در صورت تکمیل، FCAS به یکی از جدی‌ترین رقبای پروژه بریتانیایی تمپست و همچنین نسل بعدی جنگنده‌های آمریکایی تبدیل می‌شد، اما توقف پروژه به دلیل اختلافات سیاسی و صنعتی باعث شده است سرنوشت بسیاری از این فناوری‌ها همچنان نامشخص باقی بماند.