چرا قیمت هر گرم نقره در انواع شمش متفاوت است؟
اقتصاد۲۴-قیمت جهانی نقره در سال گذشته روندی افزایشی داشته و این فلز گرانبها به یکی از گزینههای جذاب برای سرمایهگذاری در جهان تبدیل شده است. در ایران نیز همزمان با رشد قیمتهای جهانی، تقاضا برای خرید نقره فیزیکی به طور محسوسی افزایش یافته و بخشی از سرمایهگذاران خرد و کلان توجه خود را به این بازار معطوف کردهاند.
حتی اکنون نیز که قیمت نقره در سطوح پایین قرار دارد، از جذابیت این فلز کاسته نشده و از قضا بسیاری از سرمایهگذاران با چشمانداز دستیابی به سود، در قیمتهای فعلی خریدار نقره هستند. با این حال، بازار نقره فیزیکی در ایران با نابهسامانیهای متعددی دست به گریبان است.
سردرگمی سرمایهگذاران در بازار نقره
نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران، پیشتر در گفتوگو با تجارتنیوز وعده داده بود که قیمت نقره نیز همانند طلا به صورت روزانه روی سایت اتحادیه اعلام شود، با این حال، تاکنون این وعده عملی نشده است. با وجود رشد تقاضا برای نقره در داخل کشور و پتانسیل این بازار بهعنوان رقیبی برای طلا، اتحادیه طلا و جواهر، رویکرد مشخصی برای بررسی و ساماندهی آن اتخاذ نکرده است و این موضوع حتی از سوی کارشناسان بازارهای مالی نیز کمتر مورد توجه قرار میگیرد.
بررسیهای میدانی تجارتنیوز نشان میدهد که تفاوت معنادار قیمت گرم نقره در شمشهای ایرانی و خارجی، محاسبه نرخهای متفاوت برای برندهای مختلف و حتی اختلاف قیمت گرم نقره میان شمشهای بزرگ و کوچک، از جمله مسائلی است که فعالان و سرمایهگذاران این حوزه را با سردرگمی مواجه کرده است.
تفاوت کیفیت شمشهای نقره ایرانی و خارجی، اختلاف قیمت را رقم زده است
تجارتنیوز برای بررسی وضعیت قیمتها در بازار نقره با یک فعال صنفی گفتوگو کرده است. حسین صلاحی، از فعالان صنف طلا، جواهر و نقره یکی از عوامل اصلی تفاوت قیمت میان برندهای داخلی و خارجی را کیفیت ساخت و عیار محصولات میداند.
او در این باره توضیح داد: «نقرههای خارجی موجود در بازار عمدتا از نوع سوئیسی هستند و در چهار نوع مختلف عرضه میشوند. در مقابل، نقرههای تولید داخل با عیارهای ۹۹۰ و ۹۹۵ روانه بازار شدهاند، اما از نظر زیبایی و براق بودن قابل مقایسه با نمونههای سوئیسی نیستند.»
صلاحی افزود: «به همین دلیل، نقرههای ایرانی خریدار چندانی ندارند و تقاضای اصلی معطوف به برندهای سوئیسی بهویژه شمشهای پمپ سوئیس است که هر گرم آن با قیمتی بسیار بالاتر از سایر شمشها معامله میشود.»
استفاده از واژه «قاچاق» برای شمشهای نقره با وزن زیر یک کیلوگرم، عملا به افزایش قیمت آنها دامن زده است
صلاحی در ادامه به تاثیر منفی برخی مصوبات اتحادیه طلا و جواهر تهران بر بازار نقره اشاره میکند. این فعال صنفی اظهار کرد: «سال گذشته اتحادیه اعلام کرد که عرضه شمشهای نقره با وزن زیر یک کیلوگرم در ویترین فروشگاهها، قاچاق محسوب میشود؛ حتی در مواردی که این شمشها توسط مسافران از خارج از کشور وارد شده باشند. استفاده از واژه «قاچاق» برای این محصولات، عملا به افزایش قیمت آنها دامن زده است.»
کاهش ترددهای خارجی منجر به کمیاب شدن شمشهای سوئیسی و در نتیجه افزایش کارمزد دریافتی فروشندگان شده است
این فعال بازار نقره و طلا همچنین به کاهش رفتوآمدهای خارجی در شرایط کنونی کشور اشاره میکند و میگوید: «از آنجا که شمشهای سوئیسی عمدتا از طریق مسافران یا از مسیر دبی وارد کشور میشدند، کاهش ترددهای خارجی منجر به کمیابی این محصولات و در نتیجه افزایش کارمزد دریافتی فروشندگان شده است.»
نمونههای تقلبی شمشهای نقره در بازار وجود دارد
به گفته صلاحی، برخی نقرهفروشیها مبالغی بین 50 تا 70 هزار تومان صرفا بابت کارمزد دریافت میکنند. همچنین افرادی که پیش از این این شمشها را با قیمت بالا خریداری کردهاند، اکنون به دلیل کاهش قیمت و کمبود عرضه، مجبور به فروش با نرخهای بالاتر هستند تا از زیان جلوگیری کنند. او در عین حال هشدار میدهد که نمونههای تقلبی نیز در بازار یافت میشود.
بیشترین نوسانات قیمت به برندهای سوئیسی شمش نقره مربوط است
صلاحی در ادامه با تشریح وضعیت قیمتگذاری شمشهای نقره تاکید کرد: «در برندهای ایرانی، تفاوت قیمتی چندانی مشاهده نمیشود و عمده نوسانات نرخ به برندهای سوئیسی مربوط است.»
به گفته او، دو عامل اصلی در افزایش قیمت برندهای سوئیسی نقش دارند؛ نخست، کاهش شدید یا توقف واردات این محصولات در شرایط فعلی و دوم، اطلاق واژه «قاچاق» از سوی اتحادیه به شمشهای کوچک که عملا حباب قیمتی برای این برندها ایجاد کرده است.
بازار نقره نیازمند ساماندهی است
بررسی بازار فیزیکی نقره و گفتوگو با فعالان این بازار اعم از سرمایهگذاران و اعضای صنف، نشان میدهد که این بازار در ایران، بیش از آنکه اسیر نوسانات جهانی قیمت نقره باشد، از نبود شفافیت نظارتی، مصوبات نسنجیده و کمبود عرضه محصولات باکیفیت رنج میبرد.
وعده اعلام روزانه قیمت نقره از سوی رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران نیز عملی نشده و به این ترتیب، گویا متولی مشخصی برای ساماندهی این بازار وجود ندارد. این در حالی است که قیمت طلا به سطوح بالایی رسیده و توان خرید بسیاری از سرمایهگذاران را کاهش داده است؛ بر این اساس، شاید اکنون وقت مناسبی برای ساماندهی به بازار نقره و معرفی یک بازار جدید برای سرمایهگذاری باشد. بررسیها نشان میدهد، تقاضای داخلی برای سرمایهگذاری در نقره نیز رو به رشد است.
افزایش کارمزدها، کمیابی برندهای سوئیسی، کیفیت و عیار پایین نقرههای ایرانی، حباب ناشی از برچسب «قاچاق» برای شمشهای کوچک و وجود محصولات تقلبی، از جمله عواملی هستند که سرمایهگذاری در نقره فیزیکی را به بازاری پرریسک و مبهم تبدیل کردهاند. تا زمانی که متولی مشخصی برای نظارت و شفافسازی این بازار تعیین نشود، روند فعلی نابهسامانی ادامهدار خواهد بود.
