سایه سنگین نقرهداغ شدن سپردهگذاران ارزی در دهه ۹۰ / چرا مردم به صندوقهای درآمد ثابت ارزی اعتماد نمیکنند؟
اقتصاد۲۴- دولت در راستای جذب ارزهای خانگی، شیوه نامهای را برای راهاندازی صندوقهای درآمد ثابت ارزی با شرط ممنوعیت تسویه ریالی تدوین کرده است. این ابزار در نگاه اول بازارهای مالی را متحول میکند، اما کارشناسان معتقدند دیوار بلند بیاعتمادی میان مردم و سیاستگذار ارزی، مانع از موفقیت این طرحهای کاغذی خواهد شد.
سجاد بوربور، کارشناس بازارهای مالی در گفتوگو با اقتصاد۲۴ با ارزیابی شیوهنامه جدید دولت مبنی بر ممنوعیت هرگونه تسویه ریالی سودهای صندوق درآمد ثابت ارزی اظهار داشت: اصل ایجاد یک ابزار ارزی در اقتصاد کار بسیار پسندیده، خوب و توسعهیافتهای است، اما بررسی پیشینه این اقدامات نشان میدهد که چرا این ابزارها در ایران به نتیجه نمیرسند.
وی با اشاره به یک تجربه تلخ در باب صندوقهای درآمد ثابت ارزی افزود: در زمان دولت احمدینژاد و زمانی که آقای بهمنی رئیس کل بانک مرکزی بود، اتفاق مشابهی رخ داد. دولت طرح سپردهگذاری ارزی را معرفی کرد و قرار شد مردم ارزهای خود را به بانکها بسپارند و سود ارزی دریافت کنند. در آن مقطع بسیاری از مردم از این طرح استقبال کردند، اما به محض اینکه نرخ ارز جهش کرد و گران شد، بانکها دبه کردند و تسویه حساب را به صورت ریالی و آن هم با نرخ ارز دولتی و بسیار پایینتر از بازار انجام دادند. این اقدام باعث شد سپردهگذاران ارزی عملاً نقرهداغ شوند.
نرخ ارز خط قرمز سیاستگذار است
این کارشناس بازارهای مالی با تأکید بر اینکه حساسیت شدید دولت نسبت افزایش به نرخ ارز یکی از موانع جلب اعتماد مردم به سپردن دلارهای خانگی به صندوقهای درآمد قابت ارزی است، گفت: نرخ ارز همواره خط قرمز سیاستگذار بوده است. متاسفانه دولتها هر زمان که بخواهند قوانین را تغییر میدهند، به بازارها بخشنامه تزریق میکنند و دستوری نرخ ارز را جابهجا میکنند.
بوربور تصریح کرد: در چنین بستری، فعال اقتصادی با خود میگوید ارزی که من در بانک یا صندوق میگذارم رصد میشود و اصلاً مشخص نیست در آینده چه ریسکی آن را تهدید خواهد کرد.
بیشتر بخوانید: شرط بازگشت دلارهای خانگی به اقتصاد کشور چیست؟
او ادامه داد: واقعیت این است که اهالی اقتصاد به راحتی به سیاستگذار ارزی اطمینان نمیکنند، چرا که دولت به سادگی قوانین را تغییر میدهد. به همین دلیل، بعید میدانم از این ابزار جدید استقبال شود. این ابزار هرچند روی کاغذ قشنگ و موثر است، اما سیاستگذار ارزی باید سالها تلاش کند تا بتواند آن بدقولی سالهای گذشته را از ذهنها پاک کرده و اعتماد سلبشده را برگرداند.
حبس ارز در گاوصندوقهای خانگی، مصداق خروج سرمایه از چرخه اقتصاد
وی با تبیین کارکرد اصلی صندوقهای ارزی در اقتصادهای توسعهیافته یادآور شد: وقتی ارز با این مکانیزم وارد سپردهها و صندوقها میشود، دولت و نظام اقتصادی میتوانند از آن برای تأمین مالی واردات کالاهای اساسی و واسطهای استفاده کنند که این جریان، ورود سرمایه به مدار تولید محسوب میشود.
این کارشناس بازارهای مالی در پایان خاطرنشان کرد: در نقطه مقابل، وقتی مردم به دلیل بیاعتمادی، ارزهای خود را در خانهها و گاوصندوقها پنهان میکنند، عملاً خروج سرمایه از کشور صورت گرفته و ارز از مسیر واقعی واردات خارج میشود. اگر دولت بتواند اعتماد را بازسازی کند، این ابزار به شکل منطقی و کاربردی خود میتواند نقدینگی ارزی را مهار کرده و تورم را به شدت کنترل کند، اما با دست فرمان فعلی و تداوم رفتارهای دستوری، این طرحها بعید استکه موفق شوند.
