سقوط قیمت خودرو در بازار؛ بیشترین افت قیمت مربوط به کدام خودروهاست؟

اقتصاد۲۴- بازار خودرو در نخستین واکنش به فضای پساتفاهم، وارد فاز نزولی شد. افت نرخ ارز و کاهش انتظارات تورمی باعث کاهش قیمت در بخش‌های مختلف بازار شده، اما شدت این افت در خودرو‌های وارداتی، مونتاژی و داخلی یکسان نبوده است.

افت قیمت خودرو همگام با کاهش نرخ ارز

بازار خودرو نخستین سیگنال‌های قیمتی خود از فضای پساتفاهم را مخابره کرد. بررسی روند قیمت‌ها از ابتدای خرداد تا پایان این ماه نشان می‌دهد همزمان با پیشرفت مذاکرات ایران و آمریکا و کاهش نرخ ارز، قیمت خودرو در هر سه بخش داخلی، مونتاژی و وارداتی وارد مسیر نزولی شده است؛ هرچند شدت این کاهش در بخش‌های مختلف بازار تفاوت محسوسی دارد.

داده‌های موجود نشان می‌دهد در شرایطی که نرخ ارز طی یک ماه گذشته بیش از ۱۱ درصد کاهش یافته، میانگین قیمت خودرو حدود ۶ درصد افت کرده است.

با این حال توزیع این کاهش در میان گروه‌های مختلف بازار یکسان نبوده و خودرو‌های وارداتی بیشترین افت قیمت را تجربه کرده‌اند، در حالی که خودرو‌های داخلی همچنان مقاومت بیشتری در برابر کاهش قیمت از خود نشان می‌دهند.

فاصله افت خودرو با دلار؛ نشانه تردید بازار

بررسی قیمت ۲۰ خودرو در فاصله یکم تا ۳۱ خرداد نشان می‌دهد افت قیمت خودرو همسو با کاهش نرخ ارز و تعدیل انتظارات تورمی رخ داده است؛ با این حال شکاف میان افت دلار و کاهش قیمت خودرو بیانگر آن است که بازار هنوز نسبت به پایداری شرایط جدید اطمینان کامل پیدا نکرده است.

در حالی که نرخ ارز حدود ۱۱ درصد کاهش یافته، افت میانگین ۶ درصدی قیمت خودرو نشان می‌دهد فعالان بازار همچنان نسبت به دوام شرایط سیاسی و اقتصادی جدید محتاط هستند. اگرچه تفاهم ایران و آمریکا به کاهش انتظارات تورمی و عقب‌نشینی قیمت‌ها در بازار‌های مختلف منجر شده، اما مقاومت نسبی خودرو در برابر افت بیشتر، از تردید معامله‌گران و خریداران نسبت به آینده حکایت دارد.

چالش‌های تولید؛ مانع کاهش بیشتر قیمت‌ها

بخشی از این تردید به شرایط صنعت خودرو در داخل کشور بازمی‌گردد. خودروسازان بزرگ همچنان با چالش‌هایی نظیر افزایش هزینه‌های تولید، محدودیت در تأمین مواد اولیه، مشکلات لجستیکی پس از جنگ و همچنین سیاست‌های قیمت‌گذاری دستوری مواجه هستند. از همین رو بخشی از بازار معتقد است فشار هزینه‌ها در نهایت می‌تواند خود را در قیمت‌های بازار نشان دهد.

در بخش خودرو‌های مونتاژی نیز اگرچه کاهش نرخ ارز می‌تواند هزینه‌های تولید را کاهش دهد، اما ابهام در تأمین ارز، روند واردات قطعات و تصمیم وزارت صمت برای بازنگری در سازوکار قیمت‌گذاری این خودروها، فضای انتظاری بازار را پیچیده‌تر کرده است.

از سوی دیگر، در بازار خودرو‌های وارداتی نیز اخبار متناقضی درباره آینده سیاست‌های ارزی، احتمال تغییر نرخ محاسباتی واردات و حتی اعمال محدودیت‌های جدید شنیده می‌شود. مجموعه این عوامل موجب شده بخشی از تقاضا همچنان در انتظار روشن‌تر شدن چشم‌انداز سیاسی و اقتصادی باقی بماند و خریداران تصمیم‌گیری نهایی خود را به تعویق بیندازند.

وارداتی‌ها؛ پیشتاز ریزش قیمت

رفتار بازار خودرو‌های وارداتی را می‌توان مهم‌ترین پیام تحولات خردادماه دانست. برخلاف خودرو‌های داخلی که بیش از هر چیز تحت تأثیر وضعیت تولید و عرضه قرار دارند، خودرو‌های وارداتی مستقیماً از نرخ ارز، هزینه‌های تجارت خارجی، ریسک تحریم‌ها و چشم‌انداز روابط اقتصادی تأثیر می‌پذیرند. به همین دلیل هر سیگنال مثبت سیاسی معمولاً ابتدا در این بخش منعکس می‌شود.

بیشتر بخوانید:فرمول مالیات خودروهای گران‌قیمت تغییر کرد

میانگین قیمت خودرو‌های وارداتی طی این دوره حدود ۷.۵ درصد کاهش یافته است. این افت از یک سو ناشی از کاهش نرخ ارز و از سوی دیگر نتیجه تعدیل ریسک‌های سیاسی و اقتصادی است.

این در حالی است که پس از جنگ، خودرو‌های وارداتی رشد قیمتی قابل توجهی را تجربه کرده بودند و اکنون بیش از سایر بخش‌های بازار در مسیر اصلاح قیمت قرار گرفته‌اند.

برخی فعالان بازار نیز معتقدند خریداران انتظار دارند در صورت تداوم فضای سیاسی جدید، هزینه واردات خودرو کاهش یافته و عرضه خودرو‌های خارجی افزایش پیدا کند. به همین دلیل بخشی از تقاضای مصرفی و سرمایه‌ای از بازار خارج شده و بسیاری از متقاضیان در انتظار روشن‌تر شدن شرایط هستند.

به گفته فعالان بازار، بخش قابل توجهی از رشد قیمت خودرو‌های وارداتی در ماه‌های گذشته ناشی از ریسک‌های سیاسی و ارزی بود. اکنون با کاهش بخشی از این ریسک‌ها، افت قیمت در این گروه طبیعی به نظر می‌رسد.

با این حال حتی در بازار وارداتی‌ها نیز میزان کاهش قیمت کمتر از افت نرخ ارز بوده که نشان می‌دهد فعالان بازار هنوز نسبت به رفع کامل محدودیت‌های خارجی و بازگشت شرایط عادی تجارت اطمینان ندارند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد برخی خودرو‌های وارداتی افت قیمت دو رقمی را ثبت کرده‌اند. آئودی A ۳ L با کاهش ۱۳.۲ درصدی، هیوندای النترا با افت ۱۴.۷ درصدی و فولکس‌واگن ID ۴ با کاهش ۱۰.۷ درصدی بیشترین افت قیمت را تجربه کرده‌اند. همچنین هیوندای کونا نیز کاهش ۶.۴ درصدی قیمت را به ثبت رسانده است.

مقاومت خودرو‌های داخلی در برابر افت قیمت

در سوی دیگر بازار، خودرو‌های داخلی کمترین میزان کاهش قیمت را تجربه کرده‌اند. هرچند افت نرخ ارز انتظار کاهش بیشتر قیمت‌ها را ایجاد کرده بود، اما شرایط صنعت خودرو مانع از تحقق این انتظار شده است.

نخستین عامل به وضعیت تولید بازمی‌گردد. صنعت خودرو پس از جنگ همچنان با مشکلاتی در زنجیره تأمین روبه‌رو است. محدودیت در تأمین مواد اولیه، اختلالات حمل‌ونقل، آسیب‌های واردشده به برخی زیرساخت‌های لجستیکی و افزایش هزینه‌های تولید موجب شده چشم‌انداز عرضه خودرو همچنان با ابهام همراه باشد.

عامل دوم به افزایش قیمت کارخانه‌ای محصولات خودروسازان مربوط می‌شود. افزایش قیمت محصولات ایران‌خودرو هنوز به طور کامل در بازار آزاد منعکس نشده و بسیاری از فعالان بازار معتقدند آثار این افزایش قیمت در هفته‌های آینده بیشتر نمایان خواهد شد. به همین دلیل بخشی از معامله‌گران انتظار دارند قیمت خودرو‌های داخلی بار دیگر تحت فشار صعودی قرار گیرد.

عامل سوم نیز به ساختار خاص بازار خودرو‌های داخلی مربوط است. این خودرو‌ها علاوه بر نرخ ارز، تحت تأثیر سیاست‌های قیمت‌گذاری، میزان تولید، عرضه خودروسازان و تصمیمات دولتی قرار دارند. همین موضوع باعث شده واکنش آنها به افت نرخ ارز محدودتر از سایر گروه‌ها باشد.

در نتیجه، از یک سو کاهش نرخ ارز و افت انتظارات تورمی فشار نزولی بر قیمت خودرو‌های داخلی وارد کرده و از سوی دیگر نگرانی نسبت به وضعیت تولید و افزایش قیمت کارخانه‌ای مانع از کاهش بیشتر قیمت‌ها شده است.

مونتاژی‌ها در میانه دو بازار

خودرو‌های مونتاژی در موقعیتی بین خودرو‌های وارداتی و داخلی قرار گرفته‌اند. این خودرو‌ها از یک طرف به نرخ ارز وابسته هستند و از طرف دیگر مانند خودروسازان داخلی با هزینه‌های تولید و تأمین قطعات مواجه‌اند. به همین دلیل شدت افت قیمت آنها میان دو گروه دیگر قرار گرفته است.

مجموع تحولات یک ماه گذشته نشان می‌دهد بازار خودرو برخلاف بسیاری از دوره‌های گذشته، این بار به تحولات سیاسی واکنشی محتاطانه نشان داده و بخشی از انتظارات تورمی خود را تعدیل کرده است. با این حال هنوز نمی‌توان از شکل‌گیری یک روند نزولی پایدار در بازار سخن گفت.

فاصله میان افت ۱۱ درصدی نرخ ارز و کاهش حدود ۶ درصدی قیمت خودرو‌ها نشان می‌دهد فعالان بازار همچنان نسبت به آینده محتاط هستند. با این حال اگر تفاهم سیاسی به توافقی پایدار و کاهش ملموس محدودیت‌های اقتصادی منجر شود، ظرفیت افت بیشتر قیمت‌ها به‌ویژه در بخش خودرو‌های وارداتی و مونتاژی وجود خواهد داشت.

در مقابل، در بازار خودرو‌های داخلی عواملی مانند هزینه‌های تولید، وضعیت عرضه، سیاست‌های قیمت‌گذاری و افزایش قیمت کارخانه‌ای می‌توانند مانع ادامه روند نزولی شوند.

در حال حاضر میانگین افت قیمت خودرو‌های داخلی حدود ۴ درصد برآورد می‌شود. کوییک دنده‌ای کاهش ۷.۷ درصدی، شاهین افت ۸.۸ درصدی و تارا کاهش ۷.۴ درصدی را تجربه کرده‌اند. همچنین قیمت دنا پلاس در این بازه زمانی تقریباً بدون تغییر باقی مانده است.