روایت مدیرعامل صبانفت از نحوه گذار از مدلهای سنتی تا بازطراحی مسیر توسعه
اقتصاد۲۴- در سالهای اخیر، شتاب تحولات اقتصادی، فناوری و الگوهای سرمایهگذاری، فضای فعالیت شرکتهای عمرانی و مهندسی را دستخوش تغییرات اساسی کرده است. در چنین شرایطی، سازمانهایی موفق خواهند بود که بتوانند همزمان ساختارهای مدیریتی، فرآیندهای اجرایی و مدلهای کسبوکار خود را با الزامات جدید منطبق کنند. شرکت مهندسی و ساختمانی صبانفت نیز با بازتعریف رویکردهای مدیریتی و حرکت به سمت بهرهگیری از فناوریهای نوین و مدلهای جدید سرمایهگذاری، فصل تازهای از فعالیتهای خود را آغاز کرده است. برای آگاهی از جزئیات این مسیر، مهمترین برنامهها و اهداف پیشرو با رسول قرباننژاد، مدیرعامل شرکت به گفتوگو نشستهایم.
متن کامل این گفتوگو به این شرح است:
پروژههای عمرانی در ایران معمولاً با تأخیرهای طولانی، عدم شفافیت مالی و هزینههای پیشبینینشده مواجهند. صبا نفت برای عبور از این چالشهای سنتی چه گامهای عینی برداشته است؟
واقعیت این است که دیگر نمیتوان پروژههای بزرگ ملی را با ابزارها و ساختارهای سنتی مدیریت کرد. ما در صبا نفت تمرکز اصلی خود را بر «ارتقای نظامهای مدیریتی» و «بهبود فرآیندهای پایش» گذاشتهایم. برای این منظور، چند اقدام عملیاتی را به طور همزمان پیش بردهایم؛ اول، توسعه داشبوردهای مدیریتی برای پایش لحظهای پروژهها که شفافیت اطلاعاتی ما را به شدت بالا میبرد. دوم، بهروزرسانی جامع نظام کنترل پروژه و سوم، تقویت سازوکارهای هماهنگی بین واحدهای مختلف سازمان. هدف نهایی ما در این بخش، مکانیزاسیون فرآیندها است تا بستر لازم برای گذار از الگوهای سنتی به یک مدیریت دادهمحور و هوشمند فراهم شود.
یعنی معتقدید با این ابزارها، تصمیمگیریها از حالت سلیقهای یا فردمحور خارج میشود؟
دقیقاً همینطور است. وقتی شما سیستم را مکانیزه میکنید و دادهها به صورت لحظهای در داشبوردهای مدیریتی ثبت میشوند، تصمیمگیریها بر اساس «دادههای واقعی» صورت میگیرد، نه حدس و گمان یا اعمال سلیقه شخصی. این امر نه تنها شفافیت را تضمین میکند، بلکه چابکی سازمان را در مواجهه با انحرافات پروژه به طرز چشمگیری افزایش میدهد. در همین راستا، در حال طراحی بسترهای اولیه برای بهرهگیری از ابزارهای هوشمند در قالب برنامه تحول دیجیتال شرکت هستیم.
در حوزه نوآوری و تکنولوژی، بخش تحقیق و توسعه (R&D) در بسیاری از شرکتهای ایرانی جنبه تشریفاتی دارد. در صبا نفت وضعیت چگونه است؟ آیا خروجی ملموسی داشتهاید؟
ما به R&D به عنوان یک پیشران عملیاتی نگاه میکنیم، نه یک بخش لوکس سازمانی. ساختار تخصصی تحقیق و توسعه در صبا نفت با رویکردی کاملاً آیندهنگر شکل گرفته است. ما فرآیندهای ارزیابی فناوری را طراحی کردهایم تا هر ایده یا راهکار نوآورانهای که مطرح میشود، به صورت نظاممند غربال و بررسی شود.
در حال حاضر تمرکز اصلی تیم R&D ما روی فناوریهای نوین صنعت ساختمان و پروژههای عمرانی است؛ مواردی نظیر مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM)، هوشمندسازی، پایداری و راهکارهای نوین فنی. دنیا به این سمت رفته و اگر ما امروز خود را با این روندهای جهانی همسو نکنیم، در آینده نزدیک مزیت رقابتی خود را از دست خواهیم داد.
این آیندهنگری چقدر در کنترل ریسک پروژهها به شما کمک میکند؟
بسیار زیاد. بخشی از کار ما در این حوزه، «آیندهپژوهی و رصد مستمر تحولات صنعت» است. ما با بهرهگیری از دیدگاههای تخصصی، سناریوهای پیشروی بازار را شبیهسازی میکنیم. این کار مستقیماً ریسکهای استراتژیک شرکت را در پروژههای بزرگ کاهش میدهد و آمادگی سازمان را برای مواجهه با تغییرات ناگهانی بازار بالا میبرد.
به عنوان یک بنگاه اقتصادی، بخش سرمایهگذاری صبا نفت چطور قرار است این ایدهها و فناوریها را به سودآوری یا پروژه واقعی تبدیل کند؟ آیا تغییر ساختاری در مدلهای مالی خود داشتهاید؟
بله، در حوزه مطالعات سرمایهگذاری و تجاریسازی، رویکرد ما کاملاً تحلیلی و آیندهنگر شده است. ما روی ارتقای نظام مطالعات اقتصادی، بررسی روندهای بازار و تحلیل ظرفیتهای توسعهای تمرکز کردهایم.
در بخش مالی، دیگر به روشهای سنتی محدود نیستیم؛ به طور جدی در حال بررسی مدلهای جدید سرمایهگذاری، شناسایی ابزارهای نوین تأمین مالی و تحلیل فرصتهای متنوع در حوزه املاک و مستغلات با نگاهی به روندهای منطقهای و بینالمللی هستیم.
معمولاً در فرآیند سرمایهگذاری پروژهها، شائبههایی در خصوص نحوه کارشناسی یا توجیه اقتصادی طرحها پیش میآید. صبا نفت برای جلوگیری از این شائبهها چه سازوکاری دارد؟
پاسخ ما به این دغدغه، «استانداردسازی» و «مستندسازی» است. ما سازوکارهای ارزیابی پروژهها را توسعه دادهایم و فرآیندهای کارشناسی را استانداردسازی کردهایم. تقویت مستندسازی و همچنین گسترش تعاملات بینبخشی به ما کمک کرده تا تصمیمگیریها در حوزه سرمایهگذاری بسیار منسجمتر، علمیتر و کارشناسیتر انجام شود. هیچ پروژهای بدون عبور از این فیلترهای سختگیرانه کارشناسی، مصوب نخواهد شد.
در نهایت این رویکرد جدید چه جایگاهی برای صبا نفت در صنعت و بازار رقم خواهد زد؟
هدف نهایی ما ایجاد یک همافزایی راهبردی است. وقتی شما کنترل پروژه هوشمند و مدیریت مدرن را با تحقیق و توسعه پویا و مطالعات سرمایهگذاری دقیق ترکیب میکنید، نتیجه آن افزایش بهرهوری، کاهش هدررفت منابع و بهبود جدی تصمیمسازی است. این همافزایی، بنیانهای لازم برای رشد متوازن، توسعه پایدار و ورود صبا نفت به پروژههای بزرگتر، هوشمندتر و البته اقتصادیتر را فراهم میکند تا جایگاه رقابتی شرکت بیش از گذشته تثبیت شود.
