عرشه ناوهای هواپیمابر از چه چیزی ساخته شده است؟
اقتصاد۲۴- اما فراتر از ابعاد بزرگ عرشه و تجهیزات پیشرفتهای مانند سامانههای پرتاب منجنیقی (Catapult) و تجهیزات متوقفکننده هواپیما (Arresting Gear)، خودِ ساختار عرشه نیز یک شاهکار مهندسی محسوب میشود. از فاصله دور ممکن است تصور کنید عرشه ناو مانند باند فرودگاههای زمینی از بتن یا آسفالت ساخته شده است، اما ظاهر آن گمراهکننده است؛ زیرا عرشه پرواز ناوهای هواپیمابر مدرن کاملاً از فولاد ساخته میشود.
البته این فولاد نیز از نوع معمولی نیست، بلکه فولاد دریایی با استحکام بالا است که هم برای مقاومت در شرایط نبرد و هم برای تحمل فشار مداوم عملیات روزانه پروازی طراحی شده است. علاوه بر این، سطح فولادی عرشه بهطور ویژه آمادهسازی و پوششدهی میشود تا در برابر گرمای شدید مقاومت کند و سطحی زبر و ضدلغزش برای هواپیماها و ملوانانی که روی عرشه فعالیت میکنند فراهم آورد.
از چوب تا فولاد زرهی
وقتی صحبت از عملیات ناوهای هواپیمابر مدرن میشود، سامانه پیچیده پرتاب هواپیما بدون تردید یکی از مهمترین تجهیزات روی عرشه پرواز است. با این حال، نباید اهمیت ساختار خود عرشه را نادیده گرفت. در سالهای ابتدایی هوانوردی دریایی، بسیاری از ناوهای هواپیمابر دارای عرشهای با تختههای چوبی بودند که روی سازهای فولادی قرار میگرفت، اما از زمان جنگ جهانی دوم، عرشههای فولادی زرهی به استاندارد این شناورها تبدیل شدند.
عرشه فولادی نهتنها هنگام حملات دشمن از خود ناو و هواپیماهای مستقر در آشیانه زیر عرشه محافظت میکرد، بلکه بهعنوان بخشی از سازه اصلی کشتی نیز عمل میکرد. ضخامت عرشه فولادی ناوهای هواپیمابر در هر کلاس متفاوت است و مشخصات دقیق آن معمولاً به دلیل اهمیتش در بقای شناور محرمانه باقی میماند. با این حال، ساختار فوقسنگین آن تضمین میکند که هم عرشه پرواز و هم کل ناو در میدان نبرد از استحکام و حفاظت بالایی برخوردار باشند.
البته ضخامت فولاد تنها بخشی از ماجراست. سازندگان کشتی اقدامات دیگری نیز انجام میدهند تا عرشه بتواند هم شرایط سخت دریا را تحمل کند و هم در هر شرایط آبوهوایی، عملیات برخاست و فرود هواپیماها را با ایمنی کامل انجام دهد.
بیشتر بخوانید: SIRENA؛ شهپاد خارق العاده اوکراین با سرعت ۹۰ کیلومتر و توان حمل ۳۰۰ کیلو مواد منفجره
جایی که ایمنی و استحکام به هم میرسند
اگر گفته شود عرشه پرواز یک ناو هواپیمابر دائماً تحت فشار قرار دارد، باز هم حق مطلب ادا نشده است. لاستیک هواپیماها، نیروی واردشده هنگام برخورد هواپیما با کابلهای متوقفکننده، حرارت شدید پسسوز موتورهای جت، جریان پرقدرت خروجی موتور، سوخت جت و مایعات هیدرولیک، همگی به عرشه فشار وارد میکنند. علاوه بر اینها، باد، امواج و سایر عوامل محیطی دریا نیز بهطور مداوم بر عرشه اثر میگذارند. با وجود همه این عوامل، جای تعجب نیست که عرشه پرواز ناو هواپیمابر یکی از خطرناکترین محیطهای کاری باشد.
برای مقابله با این شرایط، سطح فولادی عرشه با پوششی ضدلغزش پوشانده میشود. این پوشش تنها از ساختار عرشه در برابر گرمای شدید و سایر آسیبها محافظت نمیکند، بلکه سطحی با اصطکاک بالا ایجاد میکند تا از سر خوردن هواپیماها، خودروها و نیروهای مستقر روی عرشه جلوگیری شود و در بدترین حالت، مانع سقوط افراد یا تجهیزات به دریا هنگام عملیات شود.
این پوشش ضدلغزش پس از مدتی استفاده باید دوباره اجرا شود و طول عمر آن به نوع پوشش و شرایطی که در معرض آن قرار میگیرد بستگی دارد. برای مثال، در سال ۲۰۲۵ پوشش ضدلغزش ناو هواپیمابر USS Gerald R. Ford برای نخستین بار از زمان ورود این ناو به خدمت در سال ۲۰۱۷ تعویض و ارتقا یافت؛ عملیاتی که در مجموع سه هفته طول کشید.
این پوشش تنها به ناوهای هواپیمابر محدود نمیشود و روی انواع مختلف شناورهای نظامی نیز مورد استفاده قرار میگیرد. به دلیل اهمیت بالای آن، نیروی دریایی آمریکا بهطور مداوم به دنبال روشهای کارآمدتر برای استفاده و اجرای این پوشش است. در یک ناو هواپیمابر مدرن، پوشش ضدلغزش به همان اندازه فولادی که روی آن قرار گرفته اهمیت دارد و یکی از حیاتیترین بخشهای ساختار عرشه پرواز به شمار میرود.
