افشای چتهای محرمانه مقامات آمریکا در سیگنال؛ جزئیات گروه مخفی با حذف خودکار پیامها
اقتصاد۲۴- در قلب واشنگتن، درست در جایی که ارتباطات رسمی باید ثبت و قابل پیگیری باشند، استفاده گسترده از پیامرسانهای رمزگذاریشده با قابلیت حذف خودکار، شکاف تازهای میان الزامات حقوقی و رفتار عملی مقامهای ارشد ایجاد کرده است. افشای این رویهها اکنون بحث درباره مرز میان امنیت ارتباطات و مسئولیتپذیری نهادی در ساختار قدرت واشنگتن را دوباره زنده کرده است.
آتلانتیک در گزارشی نوشت: اسناد تازه منتشرشده نشان میدهد که مقامات ارشد دولت دونالد ترامپ، از جمله پیت هگست وزیر دفاع، مارکو روبیو وزیر امور خارجه و ژنرال دن کین رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، حتی پس از جنجال افشای گفتوگوهای محرمانه در پیامرسان «سیگنال» و هشدار شخص رئیسجمهور، همچنان از این اپلیکیشن برای هماهنگیهای دولتی استفاده میکردند؛ آن هم در گروههایی که پیامهای آنها بهطور خودکار حذف میشد.
برنامههای جنگ اشتباهی ارسال شد!
ماجرا از آنجایی اهمیت پیدا کرد که دونالد ترامپ پس از افشای ارسال اشتباهی برنامههای جنگی برای جفری گلدبرگ، سردبیر نشریه آتلانتیک، در آوریل ۲۰۲۵ گفته بود: «شاید بهتر باشد تا دیگر از پیامرسان سیگنال استفاده نکنیم.»
با این حال، اسناد جدید نشان میدهد که تنها ده روز بعد، مائوریسیو کلاور-کارونه، نماینده ویژه وقت آمریکا در آمریکای لاتین، در گروهی موسوم به «MMM» با مارکو روبیو و مشاور او، مایک نیدهام، از طریق سیگنال در حال تبادل پیام بوده است.
افشای گفتوگوها در گروه برنامهریزی جنگ ایران و اوکراین
این اسناد در پی شکایت سازمان Democracy Forward و بر اساس قانون آزادی اطلاعات آمریکا (FOIA) از سوی وزارت خارجه منتشر شده است. مجموعه جدید شامل ۱۳ گفتوگوی گروهی در پیامرسان سیگنال است که پیشتر سابقه انتشار نداشت. هرچند محتوای کامل این گفتوگوها منتشر نشده، اما نام گروهها و اعضای آنها نشان میدهد که استفاده از سیگنال در میان مقامات بلندپایه دولت ترامپ بسیار گستردهتر از آن چیزی بوده که قبلا تصور میشد.
از جمله گروههای شناساییشده میتوان به گروه (برنامهریزی جنگ ایران و اوکراین) اشاره کرد که حضور مقامهای ارشد سیاست خارجی آمریکا در آنها تأیید شده است.
بیشتر بخوانید:فیلم / ترامپ از احتمال حمله دوباره به ایران گفت
یکی از مهمترین یافتههای اسناد منتشرشده، وجود گروهی با حضور مارکو روبیو، پیت هگست و ژنرال دن کین است که مدیریت آن بر عهده رئیس ستاد مشترک ارتش بوده و پیامهای آن پس از هشت ساعت بهصورت خودکار حذف میشده است. این موضوع بار دیگر پرسشهایی درباره رعایت قوانین فدرال آمریکا در زمینه حفظ و بایگانی مکاتبات رسمی دولت مطرح کرده است.
همچنین گروه دیگری با حضور ۱۷ مقام ارشد، از جمله جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، و هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی، بهگونهای تنظیم شده بود که پیامهای آن پس از یک هفته حذف شوند.
آغاز تحقیق رسمی درباره تخلفات
سازمان Democracy Forward این موارد را به عنوان موارد احتمالی نقض قانون اسناد فدرال توصیف کرده و از سازمان ملی آرشیو و اسناد آمریکا خواسته است تا درباره این موضوع تحقیقات رسمی آغاز کند. این سازمان معتقد است اگر مقامهای ارشد دولت درگیر چنین تخلفی باشند، مداخله نهادهای نظارتی ضروری خواهد بود.
بیاعتنایی کاخ سفید به اسناد منتشر شده
کاخ سفید، اما اهمیت این اسناد را کماهمیت جلوه داده است. آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید انتشار این اطلاعات را اخبار قدیمی خواند و تأکید کرد که پیامرسان سیگنال از جمله نرمافزارهایی است که بهطور رسمی روی تلفنهای دولتی نصب شده است.
چرا پیامرسان سیگنال اینقدر پرطرفدار است؟
سیگنال یکی از امنترین پیامرسانهای رمزگذاریشده جهان به شمار میرود و به دلیل رمزنگاری سرتاسری، حتی مدیران این پلتفرم نیز به محتوای پیامها دسترسی ندارند. با این حال، استفاده از آن برای تبادل اطلاعات طبقهبندیشده در دولت آمریکا مجاز نیست. با وجود این محدودیت، بسیاری از مقامهای کنونی و پیشین دولت آمریکا گفتهاند که به دلیل کندی و محدودیت سامانههای رسمی ارتباطات دولتی، همچنان برای هماهنگیهای روزمره از سیگنال استفاده میکنند.
پس از افشای نخستین جنجال مربوط به سیگنال، مقامهای دولت ترامپ از این رویه دفاع کرده بودند. آنها استدلال میکردند که این برنامه روی تلفنهای دولتی نصب شده و برای برخی امور اداری مورد تأیید است. با این حال، نگرانی اصلی منتقدان نه استفاده از این پیامرسان، بلکه فعال بودن قابلیت حذف خودکار پیامها و احتمال از بین رفتن اسناد رسمی دولت است.
سال گذشته، قاضی فدرال جیمز بواسبرگ، به مارکو روبیو دستور داده بود تا تمام سوابقی را که ممکن است در نتیجه استفاده از پیامرسانهای خصوصی در معرض حذف قرار گرفته باشند، بازیابی کند. این دستور پس از آن صادر شد که وکلای دولت نتوانستند به دادگاه اطمینان دهند تمامی پیامهای رسمی ردوبدلشده در سیگنال حفظ شدهاند. در پی این حکم، دولت اعلام کرد نرمافزارهای جدیدی روی تلفنهای دولتی نصب کرده است تا از بایگانی خودکار پیامها اطمینان حاصل شود.
با وجود انتشار اسناد جدید، وزارت خارجه اعلام کرده اطلاعات مربوط به مسائل دفاعی، اطلاعاتی یا سیاست خارجی را حذف نکرده و بخشهای سانسورشده صرفا به دلایل حقوقی، حفظ حریم خصوصی یا محرمانه بودن روند تصمیمگیری دولت پوشانده شدهاند. با این حال، این موضوع به معنای بیاهمیت بودن محتوای پیامها نیست و همچنان احتمال دارد برخی گفتوگوها پیش از انتشار اسناد بهطور کامل حذف شده باشند.
انتقاد به عدم وجود شفافیت اعضای دولت
اسناد منتشرشده همچنین نشان میدهد نام چند گروه و برخی اعضای آنها به دلایل مربوط به حریم خصوصی حذف شده است؛ اقدامی که انتقادهایی را درباره میزان شفافیت دولت برانگیخته است.
یکی از گروههای ناشناس تقریبا همان ترکیب اعضای گروه مشهور مربوط به عملیات علیه حوثیها را داشته است؛ گروهی که پیشتر بهدلیل اضافه شدن اشتباهی سردبیر آتلانتیک به آن خبرساز شده بود. در گروههای دیگر نیز مقامهایی مانند استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ، و مارکو روبیو حضور داشتهاند.
بر اساس قوانین فدرال آمریکا، مقامهای دولتی موظف هستند که حتی در صورت استفاده از پیامرسانهای خصوصی، نسخهای از مکاتبات رسمی خود را حفظ و در سامانههای دولتی ثبت کنند. وزارت خارجه در دادگاه اعلام کرده بود مارکو روبیو هنگام ارسال پیامهایی که ممکن است اسناد رسمی محسوب شوند، از قابلیت حذف خودکار استفاده نمیکند. همچنین این وزارتخانه از نصب سامانه شرکت LeapXpert روی برخی تلفنهای دولتی خبر داد؛ نرمافزاری که پیامهای سیگنال را ثبت و بایگانی میکند تا الزامات قانونی حفظ اسناد رعایت شود.
با این حال، نمایندگان وزارت دادگستری در جلسات دادگاه اذعان کردند که نمیتوانند با قطعیت اعلام کنند پیامهای قدیمی سیگنال بهطور خودکار حذف نشدهاند.
دولت تا چه اندازه به قوانین خود پایبند است؟
در مجموع، اسناد تازه منتشرشده نشان میدهد که استفاده از سیگنال در دولت ترامپ نه اقدامی محدود، بلکه رویهای رایج در میان مقامهای ارشد بوده است. هرچند تاکنون مدرکی مبنی بر تبادل اطلاعات طبقهبندیشده در اسناد جدید منتشر نشده، اما تداوم استفاده از گروههای دارای قابلیت حذف خودکار پیامها، همچنان پرسشهای جدی درباره میزان پایبندی دولت به قوانین ثبت و نگهداری اسناد رسمی آمریکا ایجاد کرده است.
