هدف اروپا اقدام نظامی علیه ایران نیست/ آمریکا به دنبال ائتلاف دریایی جدید؛شرط اروپا آتشبس واقعی است
اقتصاد۲۴- توافق هستهای با عربستان تنها یکی از نمونههای ناکارآمدی سیاست خارجی دولت ترامپ است. نمونههایی چون مذاکرات مربوط به جنگ اوکراین، طرح پیشنهادی ترامپ برای غزه و حتی تفاهم اخیر با ایران نیز همگی با شتابزدگی، ضعف کارشناسی و نداشتن راهبرد بلندمدت تدوین شدهاند.
واشنگتن به دنبال ائتلاف دریایی جدید است؟
براساس گزارشات، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، از بریتانیا و فرانسه خواسته تا در تشکیل یک ائتلاف دریایی برای حفاظت از تنگه هرمز نقش محوری ایفا کنند.
هدف ادعایی این طرح، ایجاد مأموریتی بینالمللی برای مقابله با مینهای دریایی، اسکورت کشتیهای تجاری و بازگرداندن امنیت به تنگه هرمز، به عنوان یکی از مهمترین آبراههای انرژی جهان است.
در همین چارچوب، آمریکا و بریتانیا در حال برنامهریزی برای برگزاری نشستی بینالمللی در لندن هستند تا درباره تقسیم مسئولیت کشورها، نحوه مشارکت ناوهای جنگی و مأموریتهای مختلف این ائتلاف تصمیمگیری شود.
با این حال، پنج تن از مقامات آمریکایی و بریتانیایی که با این روند آشنا هستند میگویند که مذاکرات هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد و انتظار نمیرود که در آینده نزدیک پیشرفت قابل توجهی حاصل شود.
هدف اقدام نظامی علیه ایران نیست
به گفته این منابع، هگست نخستین بار در تماس تلفنی روز جمعه با وزیر دفاع بریتانیا، وس استریتینگ، این پیشنهاد را مطرح کرد. محور گفتوگو، چگونگی بسیج متحدان برای حمایت از امنیت دریایی و دفاع از آزادی کشتیرانی بود، نه مشارکت در حملات نظامی علیه ایران.
پس از آن نیز هگست و استریتینگ در گفتوگویی سهجانبه با کاترین ووترین، وزیر نیروهای مسلح فرانسه، درباره راههای همکاری برای اطمینانبخشی به کشتیرانی در منطقه رایزنی کردند. منابع بریتانیایی میگویند لندن همچنان در حال هماهنگی با دیگر کشورهای اروپایی برای بررسی امکان شکلگیری چنین مأموریتی است.
بیاعتمادی اروپا به دولت ترامپ
با وجود این رایزنیها، دولتهای اروپایی همچنان نسبت به پیوستن به این ائتلاف تردید دارند. به گفته دو مقام اروپایی، یکی از مهمترین دلایل این تردید، نحوه رفتار دولت ترامپ در آغاز جنگ با ایران است.
به گفته این منابع، آمریکا و اسرائیل پیش از آغاز حملات هوایی علیه ایران در ماه فوریه، هیچگونه هماهنگی جدی با متحدان اروپایی انجام ندادند و حتی آنها را از تصمیم خود مطلع نکردند. این موضوع باعث شده تا بسیاری از دولتهای اروپایی احساس کنند که در تصمیمات امنیتی، صرفا ناظر بودهاند، نه شریک اثرگذار.
کریس کونز، سناتور دموکرات نیز با انتقاد از رویکرد دولت ترامپ گفت حملات علیه ایران بدون مشورت با کنگره آمریکا و بدون هماهنگی با متحدان انجام شد و طبیعی است که اکنون واشنگتن نتواند انتظار حمایت گسترده از آنان داشته باشد.
به گفته او، دولت ترامپ نباید از عدم همراهی متحدان شگفتزده شود؛ زیرا خود آنها را از روند تصمیمگیری کنار گذاشته است.
شرط اروپا آتشبس واقعی است، نه موقت!
موضع رسمی لندن نیز نشان میدهد که بریتانیا میان حمایت از آزادی کشتیرانی و مشارکت در عملیات نظامی آمریکا تفاوت قائل است.
وس استریتینگ تأکید کرده است که بریتانیا نه در حملات تهاجمی آمریکا علیه ایران مشارکت داشته و نه قصد دارد تا در آینده وارد چنین عملیاتی شود. با این حال، لندن از اصل حفظ امنیت کشتیرانی و آزادی عبور و مرور تجاری در تنگه هرمز حمایت میکند.
اما حتی در این زمینه نیز کشورهای اروپایی شرط مشخصی دارند؛ آنها معتقدند تا زمانی که آتشبس میان ایران و آمریکا به توافقی پایدار تبدیل نشود، تشکیل یک مأموریت دریایی میتواند نیروهای خارجی را مستقیما در معرض درگیریها قرار دهد.
دونالد ترامپ روز دوشنبه اعلام کرد که مذاکرات با ایران همچنان ادامه داشته و احتمال دستیابی به یک توافق پایدار وجود دارد، اما تهران این ارزیابی را تأیید نمیکند. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران تصریح کرده است که وضعیت کنونی را نمیتوان «آتشبس» توصیف کرد.
نگرانی پنتاگون از طولانی شدن استقرار نیروهای آمریکایی
در این میان، ترافیک دریایی در منطقه همچنان با اختلال جدی روبهرو است. دهها نفتکش و کشتی تجاری که حامل نفت و سایر کالاها هستند، همچنان در خلیج فارس متوقف ماندهاند.بر اساس دادههای شرکت امنیت دریایی ویندوارد اینتلیجنس، در روز ۲۷ ژوئیه هیچ نفتکشی از تنگه هرمز عبور نکرده است. همچنین پس از اعلام محاصره دریایی توسط در ۲۰ ژوئیه، میزان عبور کشتیهای تجاری از بابالمندب ۲۲ درصد، عبور نفتکشها ۳۹ درصد و تردد کشتیهای مرتبط با عربستان ۴۶ درصد کاهش یافته است.
همزمان، آمریکا همچنان دو ناو هواپیمابر، چندین ناو جنگی و حدود دو هزار و پانصد تفنگدار دریایی را در منطقه نگه داشته است. اما ادامه این استقرار طولانیمدت نگرانیهایی را در داخل پنتاگون ایجاد کرده است.
یکی از مقامهای پیشین ارتش آمریکا که در جریان این بحثها قرار دارد هشدار داده است که حضور مداوم ناوهای هواپیمابر و زیردریاییها باعث به تعویق افتادن برنامههای تعمیر و نگهداری آنها شده و این موضوع میتواند در آینده بر آمادگی رزمی نیروی دریایی آمریکا تأثیر منفی بگذارد. به گفته او، ادامه عملیات در منطقه بدون بازنگری در منابع و توان عملیاتی، در بلندمدت برای ارتش آمریکا هزینهبر خواهد بود.
