اقتصاد۲۴- سالها بود که نسل Z را با برچسبهایی مثل «تنبل»، «کمحوصله» یا «وابسته به موبایل» توصیف میکردند. اما پژوهشگران روانشناسی و جامعهشناسی میگویند آنچه از بیرون بیانگیزگی به نظر میرسد، ممکن است نتیجه زندگی در دنیایی باشد که هر روز نامطمئنتر از دیروز میشود.
نسل Z یا «زومرها» چه کسانی هستند؟
نسل Z یا «زومرها» به افرادی گفته میشود که بین سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۲ (حدود ۱۳۷۶ تا ۱۳۹۱ شمسی) متولد شدهاند. این نسل که امروز حدود ۱۴ تا ۲۹ سال سن دارد، نخستین نسلی است که از کودکی با اینترنت، گوشی هوشمند و شبکههای اجتماعی رشد کرده و نگاه متفاوتی به کار، موفقیت، سلامت روان و آینده دارد.
نسلی که با بحران بزرگ شد
برخلاف نسلهای قبل، بسیاری از جوانان متولد اواخر دهه ۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰ از همان ابتدای ورود به بزرگسالی با مجموعهای از بحرانها روبهرو شدند؛ از همهگیری کرونا و تعطیلی مدارس و دانشگاهها گرفته تا افزایش بیسابقه هزینههای زندگی، دشواری خرید یا اجاره خانه، تغییرات اقلیمی و نگرانی از آینده شغلی.
در چنین شرایطی، طبیعی است که بسیاری از آنها احساس کنند حتی تلاش زیاد هم لزوماً به موفقیت منجر نمیشود.
چرا انگیزه کمتر شده است؟
روانشناسان معتقدند وقتی انسان احساس کند کنترل کمی بر آینده خود دارد، انگیزه برای برنامهریزی و تلاش نیز کاهش پیدا میکند. این موضوع با تنبلی تفاوت دارد.
نسل Z هر روز اخبار جنگ، بحران اقتصادی، هوش مصنوعی، تغییرات بازار کار و مشکلات محیطزیستی را دنبال میکند. این حجم از اخبار منفی میتواند احساس ناامنی و اضطراب مزمن ایجاد کند.
شبکههای اجتماعی؛ شمشیر دولبه
اینستاگرام، تیکتاک و سایر شبکههای اجتماعی فرصت یادگیری و ارتباط را فراهم کردهاند، اما همزمان مقایسه دائمی با دیگران را هم تشدید کردهاند.
تماشای موفقیتهای ظاهری دیگران، سفرهای لوکس، درآمدهای بالا و سبک زندگی ایدهآل میتواند این احساس را ایجاد کند که «همه جلو افتادهاند، جز من.» این مقایسه مداوم یکی از عوامل مهم کاهش رضایت از زندگی و افزایش اضطراب در میان جوانان است.
آیا نسل Z واقعاً تنبل است؟
شواهد علمی چنین چیزی را تأیید نمیکنند. بسیاری از متخصصان معتقدند نسل Z به جای امنیت شغلی صرف، به دنبال تعادل بین کار و زندگی، سلامت روان و معنا در کار است.
آنها بیشتر از نسلهای قبل درباره فرسودگی شغلی، مرزهای شخصی و اهمیت استراحت صحبت میکنند؛ موضوعی که گاهی از سوی نسلهای قدیمیتر به اشتباه به عنوان کمکاری تعبیر میشود.
چگونه میتوان امید را دوباره ساخت؟
کارشناسان توصیه میکنند:
زمان استفاده از شبکههای اجتماعی را مدیریت کنید.
اهداف کوچک و قابل دستیابی برای خود تعیین کنید.
فعالیت بدنی منظم را در برنامه روزانه قرار دهید؛ ورزش یکی از مؤثرترین راهها برای کاهش اضطراب است.
ارتباطات واقعی با خانواده و دوستان را تقویت کنید.
اگر احساس ناامیدی یا اضطراب طولانیمدت دارید، از روانشناس کمک بگیرید.
