
اقتصاد۲۴- سازمان تأمین اجتماعی در بیش از چهار دهه گذشته، بارها شاهد تغییر در رأس مدیریتی خود بوده است؛ تغییراتی که در برخی دورهها به فاصله چند سال و در برخی مقاطع حتی چند ماه یکبار اتفاق افتادهاند. مرور اسامی مدیران و سرپرستان این سازمان از سالهای پس از انقلاب نشان میدهد میزان ثبات مدیریتی در دولتهای مختلف یکسان نبوده است.
از میان دولتهای پس از انقلاب، دولت محمود احمدینژاد با هشت مدیر و سرپرست، پرتغییرترین دوره مدیریت سازمان تأمین اجتماعی بوده است. پس از آن، دولت حسن روحانی با پنج مدیر یا سرپرست قرار دارد. در مقابل، در دوره ریاستجمهوری محمدعلی رجایی و سیدعلی خامنهای (رهبر شهید انقلاب اسلامی)، مدیریت سازمان در تمام این دورهها در اختیار یک نفر باقی ماند.
البته در سالهای نخست پس از انقلاب، ساختار سیاسی کشور با دورههای متفاوتی از جمله دولت موقت و شورای انقلاب مواجه بود؛ به همین دلیل این دورهها را جداگانه در جدول آوردهایم. دولت موقت از بهمن ۱۳۵۷ تا آبان ۱۳۵۸ بر سر کار بود و پس از استعفای بازرگان، شورای انقلاب اداره امور کشور را برعهده گرفت.
از دولت موقت تا امروز؛ مدیران تأمین اجتماعی چند بار جابهجا شدند؟
دولت / دوره مدیران و سرپرستان سازمان تأمین اجتماعی تعداد مدیران تعداد جابهجایی
دولت موقت؛ مهدی بازرگان محمد زاوش ۱، ۰
دوره شورای انقلاب سیدمهدی اسدی خوانساری، محمد مقدسی، هاشم جعفری معیری ۳، ۲
دولت ابوالحسن بنیصدر سیدمهدی اسدی خوانساری، محمد مقدسی، هاشم جعفری معیری، سیدابوالفضل غرضی موسوی خواجویی ۴، ۳
دولت شهید محمدعلی رجایی سیدابوالفضل غرضی موسوی خواجویی ۱، ۰
دولت شهید آیتالله سیدعلی خامنهای سیدابوالفضل غرضی موسوی خواجویی ۱، ۰
دولت اکبر هاشمی رفسنجانی سیدابوالفضل غرضی موسوی خواجویی، محمدحسن طریقت منفرد، مهدی کرباسیان ۳، ۲
دولت سیدمحمد خاتمی مهدی کرباسیان، محمد ستاریفر، محمدحسین شریفزادگان ۳، ۲
دولت محمود احمدینژاد محمدحسین شریفزادگان، غلامرضا سلیمانی، داود مددی، حسینعلی ضیایی، علی ذبیحی، رحمتالله حافظی، سیدمجید موسویان، سعید مرتضوی ۸، ۷
دولت حسن روحانی صمدالله فیروزی، سیدمحمدتقی نوربخش، انوشیروان محسنی بندپی، محمدحسن زدا، مصطفی سالاری ۵، ۴
دولت سیدابراهیم رئیسی میرهاشم موسوی ۱، ۰
دولت مسعود پزشکیان مصطفی سالاری، غلامحسین محمدی ۲، ۱
اگر معیار را تعداد افرادی قرار دهیم که در طول یک دولت در رأس سازمان تأمین اجتماعی قرار گرفتهاند، دولت محمود احمدینژاد در صدر قرار میگیرد. در این دوره هشت نفر در مقاطع مختلف مسئولیت سازمان را برعهده داشتند: محمدحسین شریفزادگان، غلامرضا سلیمانی، داود مددی، حسینعلی ضیایی، علی ذبیحی، رحمتالله حافظی، سیدمجید موسویان و سعید مرتضوی. در واقع از نخستین مدیر این دوره تا آخرین مدیر، هفت جابهجایی در رأس سازمان اتفاق افتاد. در میان این تغییرات، سیدمجید موسویان تنها برای مدت کوتاهی به عنوان سرپرست فعالیت کرد و پس از آن سعید مرتضوی به ریاست سازمان رسید.
در سوی دیگر این جدول، دورههای طولانی ثبات مدیریتی نیز دیده میشود. سیدابوالفضل غرضی موسوی خواجویی از اسفند ۱۳۵۹ تا آذر ۱۳۷۰ در رأس سازمان تأمین اجتماعی قرار داشت؛ دورهای نزدیک به ۱۱ سال که بخش مهمی از دهه ۶۰ و سالهای ابتدایی دهه ۷۰ را دربرمیگیرد.
بیشتر بخوانید:مدیرعامل تأمین اجتماعی از واریز حقوق بازنشستگان خبر داد+ اعلام زمان و جزئیات پرداخت حقوق
او در دولتهای بنیصدر و شهید رجایی و رهبر شهید انقلاب نیز در رأس سازمان باقی ماند و حتی بخشی از دولت هاشمی رفسنجانی را نیز با همین سمت آغاز کرد. پس از او، مهدی کرباسیان نیز از آذر ۱۳۷۰ تا مهر ۱۳۷۶، حدود شش سال مدیر سازمان بود.
در دولت سیدمحمد خاتمی سه نفر در رأس سازمان قرار گرفتند: مهدی کرباسیان، محمد ستاریفر و محمدحسین شریفزادگان. کرباسیان که از دولت هاشمی رفسنجانی در سمت خود باقی مانده بود، تا مهر ۱۳۷۶ به کار ادامه داد. پس از او ستاریفر حدود چهار سال مدیریت سازمان را برعهده گرفت و در شهریور ۱۳۸۰ جای خود را به شریفزادگان داد.
دولت روحانی یکی از دورههایی بود که تغییرات مدیریتی در سازمان در فاصله زمانی نسبتاً کوتاه رخ داد. نوربخش از شهریور ۱۳۹۲ تا زمان فوتش در آبان ۱۳۹۷ مدیرعامل سازمان بود؛ پس از آن چند دوره سرپرستی شکل گرفت تا در نهایت مصطفی سالاری به مدیریت سازمان رسید. مصطفی سالاری در ادامه، یکی از معدود مدیرانی شد که در دو مقطع متفاوت مدیریت سازمان تأمین اجتماعی را برعهده گرفت؛ نخست از تیر ۱۳۹۸ تا شهریور ۱۴۰۰ و بار دیگر از مهر ۱۴۰۳ تا مرداد ۱۴۰۵. سازمان تأمین اجتماعی نیز در گزارشی او را نخستین مدیرعامل پس از انقلاب معرفی کرده که در دو مقطع به این سمت رسیده است.
آخرین تغییر در رأس سازمان تأمین اجتماعی در ۲۱ مرداد ۱۴۰۵ اتفاق افتاد؛ زمانی که غلامحسین محمدی با حکم وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی به عنوان سرپرست سازمان منصوب شد و جای مصطفی سالاری را گرفت. به این ترتیب، دولت مسعود پزشکیان تاکنون شاهد دو دوره مدیریت در رأس سازمان بوده است.