بورس در نیمه دوم سال دوباره میتازد؟ / صنایع پالایشی و پتروشیمی و دارویی کدام یک مورد توجه خواهند بود؟
اقتصاد۲۴- بازار سهام در نیمه نخست سال، مسیر پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشت. شاخصها در ماههای ابتدایی سال رشد قابل توجهی را تجربه کردند، اما در ادامه با نوسانات و اصلاحهایی نیز همراه شدند. در این میان، عواملی مانند تغییرات نرخ ارز، سیاستهای پولی و مالی، تحولات سیاسی و انتظارات سرمایهگذاران، نقش تعیینکنندهای در جهتگیری بازار ایفا کردند.
اکنون در آستانه ورود به نیمه دوم سال، فعالان بازار در انتظار انتشار صورتهای مالی ۶ ماهه شرکتها هستند؛ گزارشهایی که میتواند تصویر روشنتری از سودآوری صنایع مختلف ارائه دهد و مسیر سرمایهگذاری را برای ماههای پایانی سال مشخص کند. در همین حال، پرسشهای متعددی درباره تداوم رشد بورس، وضعیت نرخ ارز، محدودیتهای انرژی، تداوم محاصره و صنایع پیشرو در نیمه دوم سال مطرح است.
پس از بازگشایی بازار، به دلیل جاماندگی بورس از سایر بازارها توجه سرمایهگذاران به بازار سهام افزایش یافت و بورس با رشد مواجه شد
سیاوش غفاری، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با تجارتنیوز درباره وضعیت بازار سهام در نیمه نخست سال بیان کرد: «نیمه اول سال را میتوان دوره مناسبی برای بازار سهام دانست. پس از بازگشایی بازار، به دلیل جاماندگی بورس از سایر بازارها، بهویژه بازارهای طلا و ارز، توجه سرمایهگذاران به بازار سهام افزایش یافت و بورس با رشد مواجه شد.»
اثر اصلاحات ارزی دولت، پس از بازگشایی بازار سهام در رشد بورس نمایان شد
غفاری در ادامه توضیح داد: «اصلاحات ارزی که دولت در آذر و دیماه ۱۴۰۴ انجام داده بود، هنوز فرصت کافی برای انعکاس در قیمت سهام پیدا نکرده بود. پس از آن نیز کشور وارد فضای تنش شد و در ادامه جنگ اتفاق افتاد؛ بنابراین در زمان بازگشایی بازار، بخشی از رشد بورس ناشی از همین جاماندگی بود.»
او افزود: «در ادامه، خوشبینی ایجادشده در پی تفاهمنامهای که امضا شد نیز موجب شد بازار همچنان شرایط مناسبی داشته باشد. پس از اینکه تفاهمنامه عملا کنار رفت نیز مجددا شاهد رشد شتابان بازار بودیم که این موضوع به عاملی محرک برای بورس تبدیل شد.»
شرایط رکودی موجود در کشور موجب شده جذابیت برخی بازارها و همچنین فعالیتهای کسبوکارها کاهش پیدا کند و بخشی از نقدینگی ایجادشده مسیر خود را به سمت بازار سهام پیدا کند
این کارشناس بازار سرمایه درباره نقش نقدینگی در رشد بورس بیان کرد: «تمامی این عوامل در شرایطی رخ داد که رشد نقدینگی نیز از بازار سهام حمایت میکرد. برآورد ما این است که طی ۶ ماه نخست سال، رشد نقدینگی قابل توجهی رخ داده و این موضوع از رشد بازار سهام پشتیبانی کرده است.»
او ادامه داد: «بهویژه آنکه شرایط رکودی موجود در کشور موجب شده جذابیت برخی بازارها و همچنین فعالیتهای کسبوکارها کاهش پیدا کند و بخشی از نقدینگی ایجادشده مسیر خود را به سمت بازار سهام پیدا کند.»
بخش قابل توجهی از جاماندگی بازار سهام نسبت به سایر بازارها جبران شده است
غفاری در واکنش به این پرسش که آیا میتوان انتظار تکرار رشد نیمه اول سال را در نیمه دوم داشت، گفت: «با فرض تداوم شرایط فعلی، یعنی نه توافق جامعی شکل بگیرد و نه کشور وارد یک جنگ تمامعیار دیگر شود و درگیریها در همین سطح محدود ادامه پیدا کند، نمیتوان انتظار داشت رشد شتابانی مشابه نیمه اول سال تکرار شود.»
او دلیل این موضوع را چنین توضیح داد: «بخش قابل توجهی از جاماندگی بازار سهام نسبت به سایر بازارها جبران شده است.»
غفاری تاکید کرد: «با این حال، نکته مهم دیگری وجود دارد و آن تغییر رویکرد دولت، بهویژه در بانک مرکزی و وزارت اقتصاد و در مجموع در بدنه دولت، نسبت به قیمتگذاری دستوری است؛ چه در حوزه کالاها و خدمات و چه در زمینه نرخ ارز.»
غفاری بیان کرد: «به نظر میرسد رویکرد دولت در این زمینه تغییر کرده و همین مساله میتواند از تداوم رشد بازار سهام حمایت کند.»
پویایی نرخ ارز مرکز مبادله میتواند از رشد بورس حمایت کند
این کارشناس بازار سرمایه در واکنش به وضعیت نرخ حواله اظهار کرد: «امروز نرخ بازار ارز تجاری در محدوده ۱۷۰ هزار تومان قرار دارد و همزمان با رشد نرخ بازار آزاد واکنش نشان میدهد و به صورت ماهانه نیز افزایش منطقی خود را دنبال میکند. این نرخ سرکوب نمیشود که برای مدت طولانی ثابت بماند و همین مساله میتواند به تداوم رشد بازار سهام کمک کند.»
غفاری در ادامه با اشاره به تجربه سالهای گذشته گفت: «در چند سال گذشته، بهویژه در دوره مدیریت قبلی بانک مرکزی، شاهد سرکوب نرخ ارز در سامانه نیما بودیم. در آن شرایط، هر زمان نرخ ارز نیما اصلاح میشد و یک پله افزایش پیدا میکرد، بازار سهام نیز رشد میکرد و پس از آن وارد یک دوره رکودی میشد تا زمانی که مجددا نرخ ارز اصلاح شود.»
او درباره تاثیر تغییر این رویکرد بر بازار سهام افزود: «اگر فرض کنیم این رویکرد کنار گذاشته شده و نرخ ارز بازار تجاری به صورت منطقی و معقول، به شکل ماهانه افزایش پیدا کند، این مساله موجب خواهد شد سهام نیز دیگر درجا نزند.»
در صورتی که قیمت ارز به طور مستمر افزایش یابد، قیمت سهام نیز در نهایت خود را با این نرخ تطبیق خواهد داد
غفاری ادامه داد: «در صورتی که قیمت ارز به طور مستمر افزایش یابد، قیمت سهام نیز در نهایت خود را با این نرخ تطبیق خواهد داد. بنابراین، با توجه به شرایط فعلی و وضعیت بازار ارز، میتوان انتظار داشت قیمت سهام نیز خود را با نرخ ارز تنظیم کند و در صورتی که روند افزایشی دلار ادامه داشته باشد، بازار سهام نیز در نیمه دوم سال به رشد خود ادامه دهد.»
در نیمه دوم سال ممکن است با محدودیتهای انرژی جدیتری مواجه شویم که برای برخی صنایع چالشبرانگیز خواهد بود
غفاری در ادامه درباره ریسکهای انرژی در نیمه دوم سال گفت: «در نیمه دوم سال ممکن است با محدودیتهای انرژی جدیتری مواجه شویم که برای برخی صنایع چالشبرانگیز خواهد بود. یکی از مهمترین این موارد، مساله گاز است.»
او با اشاره به آسیبهای واردشده به زیرساخت گاز کشور در جریان جنگ بیان کرد: «گفته میشد حدود ۲۵ درصد از ظرفیت تولید گاز کشور آسیب دیده است. تلاشهایی برای بازسازی انجام شده و بخشی از این بازسازی نیز صورت گرفته است، اما امسال امکان بازیابی کامل ظرفیت از دسترفته وجود نخواهد داشت.»
این کارشناس بازار سرمایه افزود: «در نتیجه، همچنان حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از ظرفیت تولید گاز کشور از دست رفته است و این مساله میتواند در فصل زمستان صنایع را با چالش مواجه کند.»
او درباره نحوه مدیریت این محدودیتها گفت: «در حال حاضر برنامه دولت در این زمینه به صورت شفاف مشخص نیست و هنوز روشن نیست که در صورت محدودیت، اولویت با صنایع خواهد بود یا مصرفکنندگان خانگی و شهرها.»
غفاری تاکید کرد: «این مساله میتواند تولید برخی شرکتها، بهویژه شرکتهای با مصرف بالای انرژی مانند تولیدکنندگان فولاد و محصولات پتروشیمی، را تحت تاثیر قرار دهد و برای روند تولید آنها چالش ایجاد کند.»
تداوم محاصره، واردات و صادرات شرکتها را تحت فشار میگذارد
غفاری در واکنش به دیگر چالشهای نیمه دوم سال به موضوع محاصره اشاره کرد و گفت: «یکی دیگر از چالشهای نیمه دوم سال، مساله محاصره است. در حال حاضر برخی شرکتها در زمینه واردات مواد اولیه با چالش مواجه شدهاند. اگر این شرایط ادامهدار شود، هم در بخش واردات مواد اولیه و هم در زمینه صادرات محصولات تولیدی شرکتها با مشکل مواجه خواهیم شد.»
او درباره اهمیت مسیرهای دریایی در تجارت کشور اظهار کرد: «بیش از ۸۰ درصد ارزش تجارت کشور به خلیج فارس و دریای عمان وابسته بوده است که متاسفانه در شرایط فعلی این ظرفیت تقریبا از دسترس خارج شده است.»
غفاری ادامه داد: «مسیرهای دریای خزر، حملونقل ریلی و حملونقل جادهای نیز به هیچ عنوان نمیتوانند ظرفیت از دسترفته را جبران کنند.»
او در ادامه خاطرنشان کرد: «بنابراین، تداوم محاصره میتواند فشار مضاعفی بر شرکتهایی وارد کند که صادرات محصولات یا واردات مواد اولیه آنها وابستگی بالایی به مسیرهای دریایی دارد.»
صنایع پالایشی و پتروشیمی در نیمه دوم سال همچنان مورد توجه هستند
این کارشناس بازار سرمایه در پاسخ به این پرسش که کدام صنایع در نیمه دوم سال میتوانند شرایط بهتری داشته باشند، گفت: «به طور کلی، در میان صنایعی که میتوانند در نیمه دوم سال جذابتر باشند، به نظر من پالایشیها همچنان مورد توجه قرار خواهند داشت و پتروشیمیها نیز نسبت به بسیاری از صنایع دیگر شرایط جذابتری خواهند داشت.»
میتوان انتظار داشت صنعت دارویی در نیمه دوم سال شرایط مناسبی داشته باشد
غفاری درباره وضعیت صنعت دارو نیز اظهار کرد: «داروییها نیز میتوانند شرایط مناسبی داشته باشند؛ چراکه دارو در گروه کالاهای اساسی قرار میگیرد و در تامین و واردات مواد اولیه مورد نیاز این صنایع، قطعا اولویتهایی در نظر گرفته خواهد شد؛ بنابراین احتمال اینکه این صنایع با چالش جدی در تامین مواد اولیه مواجه شوند، کمتر است.»
او در ادامه به سیاست دولت در حوزه دارو اشاره کرد و گفت: «دولت در حوزه دارو نشان داده است که رویکرد آن پذیرش افزایش قیمت برای جلوگیری از ایجاد قحطی و کمبود شدید دارو است؛ بنابراین میتوان انتظار داشت صنعت دارویی در نیمه دوم سال نیز شرایط مناسبی داشته باشد.»
با توجه به رشد نقدینگی و افزایش نرخ ارز، به نظر میرسد بانکیها در نیمه دوم سال بتوانند شرایط بهتری نسبت به برخی صنایع دیگر داشته باشند
غفاری درباره صنعت بانکی نیز بیان کرد: «صنعت بانکی نیز از دیگر صنایعی است که میتواند مورد توجه قرار گیرد. این صنعت در سالهای گذشته موضوعاتی مانند تجدید ارزیابی داراییها را داشته است.»
این کارشناس بازار سرمایه در پایان خاطرنشان کرد: «با توجه به رشد نقدینگی و همچنین افزایش نرخ ارز، به نظر میرسد بانکیها نیز در نیمه دوم سال بتوانند شرایط بهتری نسبت به برخی صنایع دیگر داشته باشند.»
