
اقتصاد ۲۴- معرفی مهرداد اخلاقی کتابچی به عنوان وزیر پیشنهادی دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، نام مدیری را بار دیگر در سطح ملی مطرح کرده که بخش عمده سابقه حرفهای او در ساختار صنعتی و فناورانه وزارت دفاع سپری شده است. او برخلاف چهرههای نظامی با سابقه فرماندهی، بیشتر با مدیریت مجموعههای تخصصی صنایع دفاعی و هوافضایی شناخته میشود.
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، در ۱۳ مهر ۱۴۰۵ نام اخلاقی را برای تصدی وزارت دفاع به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد. این معرفی در حالی صورت گرفته که سابقه این مدیر عمدتا در بخشهایی از وزارت دفاع شکل گرفته که مستقیما با توسعه توان صنعتی، هوافضایی و موشکی کشور ارتباط دارند. در نتیجه، بررسی کارنامه او بیش از آنکه بر حضور سیاسی یا رسانهای متمرکز باشد، به مسیر مدیریتی او در صنعت دفاعی بازمی گردد.
اطلاعات منتشر شده درباره زندگی شخصی و تحصیلات مهرداد اخلاقی محدود است و آنچه در منابع رسمی و گزارشهای خبری درباره او دیده میشود، عمدتا به مسئولیتهای حرفهای اش مربوط است. یکی از مهمترین نقاط قابل اشاره در این سوابق، حضور او در مجموعههای صنعتی مرتبط با وزارت دفاع و به ویژه حوزه هوافضاست.
اخلاقی در سالهای فعالیت خود در این ساختار، از سطوح مختلف مدیریتی عبور کرده و در نهایت به ریاست سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع رسیده است. همین سابقه، تصویری متفاوت از او نسبت به مدیرانی ارائه میکند که پیش از رسیدن به وزارت دفاع، عمده فعالیتشان در ستادهای نظامی، فرماندهی یگانها یا مسئولیتهای سیاسی و امنیتی بوده است.
۲۱ آبان ۱۳۹۳ یکی از تاریخهای مهم در کارنامه مدیریتی اخلاقی است. در این تاریخ، حسین دهقان، وزیر وقت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، او را به عنوان مدیرعامل سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع منصوب کرد. اخلاقی در این جایگاه جانشین سیدمهدی فرحی شد که پس از آن به معاونت امور صنعتی وزارت دفاع منصوب شد.
اهمیت این مسئولیت از آن جهت بود که سازمان صنایع هوافضا یکی از بخشهای تخصصی و صنعتی وزارت دفاع محسوب میشود و فعالیت آن با حوزههایی نظیر صنایع موشکی، هوافضایی و تولید و توسعه تجهیزات مرتبط است. بنابراین، ریاست این مجموعه صرفا یک عنوان مدیریتی معمول در ساختار اداری وزارت دفاع نبود و با یکی از بخشهای مهم توان صنعتی و فناورانه کشور ارتباط داشت.
در مراسم معارفه، حسین دهقان سابقه فعالیت اخلاقی در سطوح مختلف سازمان هوافضا و صنایع تابعه را مورد توجه قرار داده و بر تجربه او در این مجموعه تاکید کرده بود. نام اخلاقی دست کم در گزارشهای منتشرشده دو سال پس از آن انتصاب نیز همچنان به عنوان رئیس سازمان صنایع هوافضا دیده میشد.
بخش دیگری از سوابق مهرداد اخلاقی کتابچی به حضور نام او در اسناد تحریمی بین المللی بازمی گردد. در قطعنامه ۱۷۴۷ شورای امنیت سازمان ملل که در سال ۲۰۰۷ تصویب شد، نام او با عنوان رئیس گروه صنعتی شهید باقری در فهرست افراد مرتبط با برنامه موشکی ایران قرار گرفت.
نام اخلاقی بعدها در اسناد اتحادیه اروپا نیز دیده شد. در این اسناد، نام او با عنوان «Mehrdad Akhlaghi-Ketabachi» ثبت شده و تاریخ تولد ۱۰ سپتامبر ۱۹۵۸، برابر با ۱۹ شهریور ۱۳۳۷، برای او درج شده است. همچنین در همین اسناد از سوابق او در سازمان صنایع دفاع و سازمان صنایع هوافضا نام برده شده است.
این بخش از سابقه اخلاقی را میتوان در کنار مسیر حرفهای او در صنایع دفاعی بررسی کرد که نشان میدهد فعالیت او از سالها قبل در حوزههایی متمرکز بوده که ارتباط نزدیکی با صنعت دفاعی و برنامههای هوافضایی و موشکی کشور داشتهاند.
بخش قابل توجهی از ظرفیت صنعتی و فناورانه حوزه دفاعی کشور در سازمانها و مجموعههای تابعه وزارت دفاع قرار دارد. از این منظر، سابقه مدیریتی در بخش صنعتی وزارت دفاع میتواند یکی از مهمترین ویژگیهای کارنامه وزیر پیشنهادی باشد.
اخلاقی نیز بخش قابل توجهی از مسیر مدیریتی خود را در همین ساختار طی کرده است. او ابتدا در مجموعههای صنعتی دفاعی و مرتبط با صنایع موشکی فعالیت داشت و سپس به یکی از بالاترین سطوح مدیریتی در سازمان صنایع هوافضا رسید. به همین دلیل، معرفی او به عنوان وزیر پیشنهادی را میتوان ادامه همان مسیر حرفهای، اما در سطحی گستردهتر دانست.
اکنون با معرفی مهرداد اخلاقی به مجلس، کارنامهای که سالها در لایههای تخصصی وزارت دفاع شکل گرفته، در معرض بررسی نمایندگان قرار گرفته است. مطابق قانون، معرفی به مجلس به معنای آغاز به کار در وزارتخانه نیست و ادامه این مسیر به بررسی برنامهها و کسب رای اعتماد نمایندگان بستگی دارد.
اگر اخلاقی موفق به کسب رای اعتماد شود، مسئولیت او از مدیریت یک سازمان تخصصی به هدایت مجموعهای بسیار گستردهتر ارتقا خواهد یافت که علاوه بر بخشهای صنعتی، حوزههای مختلف مرتبط با پشتیبانی نیروهای مسلح و سیاست گذاری دفاعی را نیز دربرمی گیرد.
اطلاعات موجود درباره مهرداد اخلاقی کتابچی بیشتر از یک مدیر صنعتی و دفاعی باسابقه حکایت دارد تا چهرهای سیاسی یا رسانهای. سابقه ریاست سازمان صنایع هوافضا، فعالیت در مجموعههای مرتبط با صنایع دفاعی و ثبت نام او در اسناد تحریمی بین المللی، مهمترین بخشهای شناخته شده از کارنامه این مدیر ۶۸ ساله را تشکیل میدهد که حالا با معرفی او به عنوان گزینه وزارت دفاع، وارد مرحله تازهای شده است.