اقتصاد۲۴- دو مقام آمریکایی اعلام کردهاند که نیروهای ایالات متحده در خاورمیانه آمادگی دارند ظرف «۹۶ ساعت پس از دریافت دستور» از دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، عملیات نظامی جدید و احتمالاً گستردهای علیه ایران آغاز کنند.
منابع آگاه در مورد میزان آمادگی ارتش آمریکا برای اجرای عملیات نظامی علیه ایران به سیانان گفتهاند اکنون نیروهای کافی در منطقه مستقر شدهاند تا حملات احتمالی را اجرا کنند. بر اساس این گزارش دامنه عملیات جدید آمریکا احتمالاً فراتر از حملات محدود برای حفظ وضع موجود خواهد بود. در این چارچوب عملیات جدید بر خلاف گذشته هدفشان صرفاً «کوتاه کردن چمن» و از بین بردن موقت تواناییهای ایران، از جمله رادارها، پرتابگرها و دیگر تجهیزات نظامیای نیست چرا که تهران میتواند بهسرعت آنها را بازسازی کند. دو مقام آگاه به سیانان گفتهاند، از زمانی که ترامپ در اوایل سال جاری میلادی عملیات رزمی تمامعیار را متوقف کرد، حملات آمریکا عمدتاً در چارچوب عملیات محدود انجام شده است.
یکی از این مقامها به سیانان گفت: «عملیات جدید، تلاشی بزرگ خواهد بود.» شماری دیگر از مقامهای فعلی و پیشین آمریکا که از گفتوگوهای داخلی درباره برنامهریزی نظامی اطلاع دارند نیز همین ارزیابی را مطرح کردهاند. برخی از آنها معتقدند مسئله دیگر این نیست که آیا ترامپ دستور حمله را صادر خواهد کرد یا نه، بلکه پرسش اصلی زمان صدور چنین دستوری است.
به باور این افراد، دستور احتمالی میتواند در هر مقطعی تا پیش از پایان سال جاری میلادی صادر شود، هرچند به گفته آنها، محتملترین زمان برای این اقدام پس از انتخابات میاندورهای آمریکا خواهد بود.
مقامهای آمریکایی اذعان کردهاند که نیروهای ایران اکنون با تاکتیکهای نظامی آمریکا آشنایی بیشتری پیدا کردهاند و به همین دلیل، ارتش ایالات متحده برای انهدام مؤثر تمام اهداف موردنظر خود با دشواری بیشتری روبهرو خواهد شد. با این حال، فرماندهان ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) و مقامهای پنتاگون در حال تدوین فهرستی گسترده از اهداف احتمالی هستند که زیرساختهای انرژی ایران، مراکز نظامی و تأسیسات هستهای را نیز دربر میگیرد.
به گفته مقامهای آمریکایی، ترامپ هنوز درباره اقدام بعدی خود پس از انتخابات میاندورهای تصمیم نهایی نگرفته است، اما به نظر میرسد به سمت صدور دستور برای انجام عملیاتی گسترده تمایل دارد. با این حال، آنها هشدار دادهاند که ترامپ در گذشته نیز در مقاطعی به انجام اقداماتی مشخص تمایل نشان داده، اما در آخرین لحظه از تصمیم خود عقبنشینی کرده است.
کاخ سفید از اظهارنظر در اینباره خودداری کرد. یکی از مقامهای ارشد پنتاگون نیز در بیانیهای به سیانان گفت: «وظیفه وزارت دفاع، برنامهریزی است و این وزارتخانه باید گزینههای نظامیای را که رئیسجمهور دستور اجرای آنها را صادر میکند، تدوین و اجرا کند.»
بر اساس گفتههای دو منبع دیگر که از موضوع اطلاع دارند، ارزیابیهای اطلاعاتی اخیر آمریکا نشان میدهد که ایران و نیروهای انصارالله یمن، احتمال ازسرگیری حملات آمریکا و احتمالاً اسرائیل را بسیار جدی گرفتهاند. این منابع که از ارزیابیهای اطلاعاتی اخیر آمریکا آگاه هستند، گفتهاند اگر ایالات متحده و اسرائیل عملیات نظامی جدیدی علیه ایران آغاز کنند، تهران و نیروهای انصارالله احتمالاً بیدرنگ با حمله به نیروها و تأسیسات آمریکایی در سراسر منطقه و حتی احتمالاً فراتر از آن پاسخ خواهند داد.
سیانان پیشتر گزارش داده بود که در یادداشتی غیرمحرمانه به تاریخ ۲۳ اکتبر، جی کلایتون، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، خطاب به مارکو روبیو، وزیر خارجه این کشور، نوشته است که بر اساس یافتههای دستگاه اطلاعاتی آمریکا، «ایران تلاشهای خود برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی را بهطور قابلتوجهی افزایش داده است» و تلاشها برای طراحی چنین حملاتی «در خاورمیانه و برخی کشورهای دیگر به مراحل پیشرفته رسیده است».
بیشتر بخوانید:آخرین موضع ایران در مذاکرات با آمریکا چیست؟؛ شرط تهران برای ادامه دیپلماسی
با این حال، یکی از منابع آگاه از تازهترین ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا تأکید کرده است که مقامهای اطلاعاتی این کشور در حال حاضر بعید میدانند ایران و نیروهای انصارالله پیش از هرگونه حمله، اقدام به تشدید تنش و حملات پیشدستانه علیه نیروهای آمریکایی یا اسرائیل کنند. به گفته این منبع، با وجود این، اگر نیروهای آمریکا یا اسرائیل ابتدا ایران را هدف قرار دهند، تهران و نیروهای انصارالله برای پاسخگویی تردید نخواهند کرد.
به گفته یکی از منابع آگاه، تهدید منطقهای ناشی از ایران و نیروهای انصارالله یکی از دلایلی است که انتظار میرود آمریکا در روزهای آینده، روند خارج کردن بیسروصدای کارکنان خود از سفارتخانههایش در سراسر خاورمیانه را ادامه دهد.
در حال حاضر، سفارت آمریکا در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، تنها مرکز دیپلماتیک این کشور در منطقه است که دستور خروج کارکنان آن صادر شده است. با این حال، یکی از منابع به سیانان گفته است که انتظار میرود مراکز دیپلماتیک دیگر آمریکا نیز دستورهای مشابهی دریافت کنند. در مراکزی هم که چنین دستوری صادر نشود، شمار کارکنان با تعیین سقف مجاز حضور نیروها کاهش خواهد یافت.
همچنین، به گفته یک مقام آمریکایی، به نیروهای نظامی غیرضروری این کشور که قرار بود در چارچوب دوره بعدی جابهجایی نیروها به خاورمیانه اعزام شوند، اطلاع داده شده است که دیگر به منطقه فرستاده نخواهند شد. این تصمیم بر نگرانیها درباره احتمال تشدید قریبالوقوع تنشها در منطقه میافزاید.
برد کوپر، فرمانده سنتکام، روز یکشنبه از تنگه هرمز بازدید کرد؛ در شرایطی که ارتش آمریکا همچنان محاصره بنادر ایران را ادامه میدهد و به عبورومرور کشتیها از این آبراه حیاتی کمک میکند. سنتکام اعلام کرد کوپر در جریان پرواز با بالگرد بر فراز تنگه هرمز، «شرایط عملیاتی کنونی» را از نزدیک بررسی کرده است. او همچنین با نیروهای نظامیای دیدار کرد که مینهای ایرانی را از مسیر کشتیرانی پاکسازی کردهاند.
کوپر در بیانیهای ادعا کرد: «ما همچنان شانهبهشانه شرکای خود در خلیج فارس و صنعت کشتیرانی ایستادهایم.» او افزود: «این بازدید بر تعهد راسخ ما به تداوم آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز تأکید میکند.» با وجود افزایش شمار نفتکشهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، قیمت نفت همچنان بالا مانده است؛ بخشی از این وضعیت به نگرانیها درباره احتمال حملات ایران بازمیگردد.
یکی از مقامهای آمریکایی اذعان کرده است که ادامه وضعیت کنونی در اطراف تنگه هرمز در بلندمدت «غیرقابل دوام» است. به گفته او، اگر در آخرین لحظه پیشرفت دیپلماتیکی حاصل نشود، این وضعیت میتواند یکی از دلایلی باشد که ترامپ را به سمت اقدام نظامی سوق دهد؛ آن هم در شرایطی که همچنان درباره وجود راهبردی گستردهتر در کاخ سفید برای پایان دادن به درگیریها پرسشهایی مطرح است.
بر اساس گفتههای دو مقام آمریکایی و یک منبع امنیتی اسرائیلی، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای انجام حملات جدید علیه ایران فشار آورده است، اما مقامهای آمریکایی از او خواستهاند تا زمانی که دولت ترامپ برای اجرای عملیات مشترک آمادگی پیدا نکرده، حملات را به تعویق بیندازد.
منبع امنیتی اسرائیلی به سیانان گفت: «نتانیاهو واقعاً خواهان حمله مشترک به ایران پیش از انتخابات بود و تلاش کرد ترامپ را متقاعد کند، اما ترامپ چراغ سبز نشان نداد.» به گفته این منبع، یکی از دلایل مخالفت ترامپ این بود که ایال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، به ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، گفته بود حمله به ایران میتواند به انتخابات اسرائیل آسیب بزند و به تعویق افتادن آن منجر شود.
این منبع امنیتی اسرائیلی افزود که همین نگرانی در تصمیم ترامپ برای موافقت نکردن با حمله مشترک پیش از انتخابات نقش داشته است. اسرائیل طی هفته گذشته در حال آمادهسازی برای احتمال انجام حملات بیشتر علیه ایران بوده و از مقامهای آمریکایی خواسته است از این حملات حمایت کنند و با مشارکت خود، توان آنها را افزایش دهند. یک منبع سوم که در جریان این موضوع قرار گرفته است، این اطلاعات را در اختیار سیانان گذاشت.
به گفته این منبع، مقامهای ارشد آمریکایی، از جمله دونالد ترامپ، از اسرائیل خواستهاند فعلاً از حمله خودداری کند. در عوض، آنها این پیام را منتقل کردهاند که دو کشور بهزودی عملیات مشترکی را آغاز خواهند کرد.
به گفته تمام منابعی که با سیانان گفتوگو کردهاند، اسرائیل ظاهراً در کوتاهمدت برنامه حملات بیشتر به ایران را به تعویق انداخته، اما در حال آمادهسازی مقدمات برای احتمال اجرای عملیات مشترک با آمریکا است؛ عملیاتی که احتمال میرود پس از انتخابات میاندورهای آمریکا انجام شود.
منبعی که در جریان این برنامهریزیها قرار دارد، افزود اسرائیل تا حدی با تعویق حملات جدید موافقت کرده است، زیرا برای دفاع موشکی به حمایت آمریکا نیاز دارد. در صورت حمله به ایران، تهران و نیروهای انصارالله احتمالاً دست به اقدام تلافیجویانه خواهند زد؛ این در حالی است که ذخایر مهمات دفاعی اسرائیل در جریان جنگ تحت فشار قرار گرفته است.
یکی از منابع آگاه از گزارشهای اطلاعاتی آمریکا همچنین گفت ارزیابیهای اخیر نشان میدهد که نتانیاهو و متحدانش همچنان، فراتر از نمایش نوعی «پیشرفت» و ادامه تضعیف حکومت ایران، هدف راهبردی روشنی ندارند.
نتانیاهو این هفته در سخنرانی خود در مراسم فارغالتحصیلی نیروهای ارتش اسرائیل اعلام کرد که دستور او به ارتش، موساد و دیگر نهادهای امنیتی این کشور، سرنگونی حکومت ایران است.
همان منبع به سیانان گفت: «طرحها آمادهاند و در انتظار تأیید ترامپ هستند؛ این اقدام ممکن است پس از انتخابات میاندورهای انجام شود.»