سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا به کجا ختم می‌شود؟
اقتصاد۲۴- مذاکره ایران و آمریکا برای پایان جنگ، وضعیت نامشخصی دارد. در حالی که سومین ناوگروه هواپیمابر در مسیر منطقه سنتکام قرار دارد، صبح امروز یک پایگاه نظامی آمریکا در بحرین هدف حمله پهپادی قرار گرفت.
در حوزه سیاسی، اخبار جدیدی درباره تبادل پیام میان تهران و واشنگتن وجود ندارد و تحلیل‌ها بر دوگانه درگیری نظامی یا تشدید فشار اقتصادی و محاصره متمرکز شده است. اخبار رسمی و غیررسمی می‌گویند که فعالیت میانجی‌ها همچنان ادامه دارد و در حال حاضر قطر نقشی پررنگ‌تر و محوری‌تر بر عهده گرفته است. پاکستان نیز همچنان به عنوان میانجی اصلی کار می‌کند.
عباس عراقچی روز دوشنبه در اسلام‌آباد در جلسه شورای وزیران خارجه سازمان اکو شرکت می‌کند و با مقامات پاکستانی نیز دیدار خواهد کرد.
پینگ‌پونگ جنگ لفظی تهران ـ واشنگتن
مقامات ایران و آمریکا در روز‌های جاری از طریق تریبون‌های عمومی یا شبکه‌های اجتماعی پاسخ یکدیگر را می‌دهند. این فضا بعد از پایان انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره و ورود به دوره فعلی تشدید شده است.
امروز محمدباقر قالیباف، رئیس هیئت مذاکره‌کننده ایران، در اظهاراتی گفته بود که ایران در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» باقی نخواهد ماند. رئیس مجلس در جلسه علنی ۲۴ آبان تأکید کرد: «برای ما اصلاً مهم نیست که آمریکا می‌خواهد مذاکره کند یا جنگ؛ اگر ۷ شرط منطقی ما که نتیجه مجاهدت‌های ملت ایران است را بپذیرند، مسیر توافق باز است، اما اگر این‌بار آمریکایی‌ها خطایی کنند، جغرافیای نبرد را توان و اراده نیرو‌های مسلح ایران تعیین خواهد کرد، نه خواست و اراده آنها. دود جنگ جدید به چشم خیلی‌ها خواهد رفت.»
پیش از این نیز محسن رضایی در یکی از مصاحبه‌های خود تأکید کرده بود که مذاکره‌ای میان ایران و آمریکا در جریان نیست.
آسوشیتدپرس در گزارشی که دیروز منتشر کرد، بر این موضوع تأکید داشت که ترامپ پس از انتخابات، اظهارات متناقضی درباره موضوع ایران دارد. پیش از این، دونالد ترامپ در اظهاراتی گفته بود که آمریکا به توافق با ایران نیازی ندارد و آن روز‌ها دیگر گذشته است. این در حالی است که از سوی دیگر، رویترز خبر داد ترامپ به مشاوران خود گفته است: «ممکن است تا زمانی که ایران یا حوثی‌ها اقدام تحریک‌آمیزی انجام نداده‌اند، از حملات جدید خودداری کند. با این حال، هنوز درباره چگونگی پایان دادن به جنگ تصمیم نهایی نگرفته است.»
وزرای خزانه‌داری و خارجه آمریکا نیز در روز‌های گذشته اظهارات تندی درباره ایران داشتند.
بیشتر بخوانید:جنگ ایران و آمریکا؛ ماجرای حذف جی‌دی ونس و انهدام رادار آمریکا در بحرین چیست؟
نگاهی به صحبت‌های مطرح‌شده در نشست خبری سخنگوی وزارت امور خارجه در ۲۴ آبان نیز نشان می‌دهد در پاسخ‌های بقایی ردی از تحرکات جدید و اعلام‌شده دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن وجود ندارد.
گره هسته‌ای در مذاکرات ایران و آمریکا
اخبار رسمی و غیررسمی نشان می‌دهد که ایران و آمریکا دو طرف خط غنی‌سازی و پروژه هسته‌ای ایستاده‌اند. مجموع این اخبار و اظهارنظر‌ها نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها به دنبال دریافت امتیاز هسته‌ای و تعیین تکلیف ۴۰۰ کیلوگرم ذخایر اورانیوم ۶۰ درصد ایران هستند. ایران، اما می‌گوید در این مرحله هیچ مذاکره هسته‌ای با آمریکا نخواهد کرد و این موضوع صرفاً پس از برآورده شدن ۷ شرط ایران، تحقق مطالبات و پایان جنگ روی میز قرار خواهد گرفت.
بقایی امروز در نشست سخنگویی، در پاسخ به سؤال خبرنگاری که راجع به پذیرش کاهش سطح غنی‌سازی پرسش کرده بود، پس از پاسخ یک‌کلمه‌ای خود به این سؤال، صحبت‌های خود را تکمیل و تأکید کرد که «اصلاً ایران و آمریکا به این مرحله نرسیده‌اند.»
نگرانی از تحرکات مستقل اسرائیل
با وجود این‌که گادی آیزنکوت از سوی اسحاق هرتزوگ به عنوان مأمور تشکیل کابینه منصوب شده، اما به نتیجه رسیدن این مأموریت در شرایط فعلی در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. نتانیاهو بر موضوع تشکیل دولت وحدت ملی در اسرائیل با مشارکت آیزنکوت تأکید می‌کند و آیزنکوت نیز فعلاً برای تشکیل ائتلاف با چالش مواجه شده است.
در این فضا، نگرانی اصلی در داخل و خارج اسرائیل این است که نتانیاهو بخواهد با اهدافی سیاسی، دست به اقدام علیه ایران بزند و جنگ را به صورت یک‌جانبه آغاز کند. این احتمال و نظرات مختلف در فضای سیاسی و حاکمیتی اسرائیل باعث بروز اختلافاتی شده است که اختلاف نتانیاهو و ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، به عنوان یکی از نمونه‌های آن مطرح می‌شود.
در این سو نیز مقامات ایران تأکید کردند که اگر اسرائیل یا آمریکا جنگ جدید را به صورت مشترک یا یک‌طرفه آغاز کنند، هر دوی آنها مورد حمله قرار خواهند گرفت. در روز‌های اخیر، سفر رومن گوفمان، رئیس سازمان موساد، به واشنگتن مورد توجه تحلیلگران و رسانه‌ها قرار گرفت.
آرایش نظامی آمریکا در خاورمیانه
رسانه‌ها می‌گویند با اضافه شدن ناو هواپیمابر تئودور روزولت و گروه رزمی آن به نیرو‌های مستقر در حوزه عملیاتی سنتکام، بیشترین حضور ناو‌های هواپیمابر آمریکایی در منطقه از زمان حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ رقم خواهد خورد. برآورد‌ها حاکی از آن است که سومین ناو هواپیمابر نیروی دریایی آمریکا ظرف ۳۶ ساعت آینده به منطقه خواهد رسید. پیش از این نیز منابع رسانه‌ای و OSINT گزارش داده بودند که پل هوایی انتقال تجهیزات و لجستیک آمریکایی به منطقه همچنان برقرار است. در حال حاضر، استقرار نیرو‌های زمینی، هوایی و دریایی آمریکا در منطقه چشمگیر ارزیابی می‌شود.
