کشور در بحران آب فرو رفته؛ تهران در جیرهبندی خاموش است. دولت بهجای هشدارهای احساسی و توصیه به داشتن «مخزن خانگی»، باید همین امروز بسته اضطراریِ آزمودهشده را اجرا و با مردم شفاف حرف بزند: برای نمونه همان روند ۵۰ لیتر/نفر/روز، همراه با نقشه زمانبندی، تعرفه بازدارنده، تعمیر نشتها و منابع اضطراری. هرچیز جز این، مدیریت بحران نیست و تنها مدیریت کمبود و انتقال ریسک به خانوادهها و شهروندان بی دفاع ایرانی است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران میگوید: ذخایر سدهای تامینکننده آب تهران هماکنون در کمترین میزان ۶۰ سال اخیر قرار دارد که تاکنون چنین وضعیتی را تجربه نکرده بودیم و هماکنون وضعیت منابع سطحی قرمز و بسیار شکننده است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با اشاره به ناترازی چهارهزار تا پنجهزار لیتری در شبکه آبرسانی پایتخت گفت: با مدیریت مصرف و همکاری مردم، این وضع قابل کنترل است.
کارشناسان معتقدند بدون اصلاح ساختار مدیریتی و تغییر نگاه سیاستی به بهرهوری آب در کشاورزی، دستیابی به تولید پایدار و امکان صادرات محصولات غذایی در اقلیم خشک ایران دور از دسترس خواهد بود.
خشکسالی امروز تنها یک فاجعه زیستمحیطی نیست، بلکه بحران چندوجهی اقتصادی، اجتماعی و حتی امنیتی است. پاییز بیباران ۱۴۰۴ شاید مقدمهای باشد برای آیندهای که در آن آب، مهمترین و کمیابترین کالای اقتصادی کشور خواهد بود؛ آیندهای که اگر امروز به آن نپردازیم، فردا دیگر فرصتی برای جبران نخواهد بود.
با توجه به مدت زمان تاب آوری بسیار کم سدهای لتیان، ماملو، لار و امیرکبیر و لزوم کاهش برداشت از این سدها، تصمیمات ویژهای برای کاهش مصرف آب شهروندان تهرانی، به میزان حداقل ۱۰ درصد بیشتر از مقدار کنونی اتخاذ شد.
سازمان هواشناسی نشان میدهد از حدود ۲۵ سال پیش میانگین بارش سالانه کشور بهطور پیوسته کاهش یافته و الگوی بارش نیز نامنظمتر شده است و بارشها بیشتر به صورت رگباری شکل میگیرند.
رئیس شورای اسلامی اصفهان نسبت به کاهش شدید ذخایر سد زایندهرود و تبعات آن هشدار داد و گفت: اگر روند کاهش ذخیره سد ادامه یابد، تا ۴۵ روز آینده، تأمین آب شرب شهروندان نیز با مشکل مواجه خواهد شد.
یک استاد دانشگاه هشدار میدهد که سرانه آب ایران به حدود هزار مترمکعب در سال رسیده؛ رقمی که مطابق معیار سازمان ملل، مرز بحران آبی است و کشور را در آستانه کمبود مطلق قرار میدهد.
رییس شورای اسلامی استان هرمزگان گفت: بخشهایی از شرق استان سالهاست با بحران جدی کمآبی و تنش آبی مواجه هستند. بهویژه در شهرستانهای سیریک، جاسک، بشاگرد و همچنین جزیره قشم، وضعیت آبرسانی به روستاها به مرحلهای بحرانی رسیده است.
کاهش بارندگیها شرایط خشکسالی را در اقلیم خراسان رضوی حادتر و سدها را خالی از آب کرده است.کلانشهر مشهد در تابستانی که گذشت هیچ بارشی را ثبت نکرد، روند بیبارشی حتی تا اواسط مهرماه جاری نیز ادامه داشته و تاکنون بارانی در این کلانشهر باریدن نگرفته است.
وضعیت منابع آب ایران نشان از وخامت اوضاع دارد به گونهای که در سال آبی جاری ۱۹ سد در آستان خشکی قرار گرفته و ۳ سد با آب صفر درصدی دست و پنجه نرم میکنند.
از مجموع پنجسد تأمین کننده آب تهران، ۳ سد به حجم مرده رسیدهاند و با توجه به اینکه بارشهای پاییزی موثری فعلا در مهرماه پیش بینی نشده، نیاز به مدیریت مصرف آب در نخستین ماه پاییز ضرورتی جدی دارد.
درصد پرشدگی سدهای امیرکبیر ۱۵ درصد، لتیان ۲۵ درصد، لار دو درصد، طالقان ۴۱ درصد و ماملو هشت درصد است. آنطور که سخنگوی صنعت آب مدعی شده، بهجز سد طالقان، بقیه سدهای تهران یا به «حجم مرده» رسیدهاند یا نزدیک به آن هستند
بحران آب ایران را نمیتوان فقط به تغییرات اقلیمی یا کاهش بارندگی نسبت داد. این بحران بیش از هر چیز، بحران حکمرانی آب است. سیاستهای کوتاهمدت، نبود شفافیت و نگاه بخشی، ما را به مرز ورشکستگی آبی کشانده است.
سخنگوی صنعت آب کشور گفت: هم پیش بینی مراجع بین المللی و هواشناسی کشور در پاییز نشان دهنده کم بارشی سخت است و این ما را ملزم میکند برنامه ریزی سختگیرانه برای آب شرب و واقع بینانه برای کشاورزی داشته باشیم.
احداث سدهای متعدد در افغانستان تنش آبی جدی به شرق ایران وارد کرده است. این در حالی است که با وجود معاهده آب ایران و افغانستان، تنشها و اختلافات بسیاری درباره نحوه اجرای معاهده و میزان آب تحویلی به ایران از سوی افغانستان وجود داشته و دارد.
رئیس شاخه زمین شناسی فرهنگستان علوم میگوید: از دهه شصت و به ویژه پس از سال ۱۳۸۰، بیش از ۵۰ سد بزرگ و بندکوچک متعدد بر روی رودخانههایی که به دریاچه میریزند، ساخته شده است