در جنگ ۴۰ روزه، عدهای به ناچار خانه و زندگی خود را رها کردند و به شهرهای امنتر پناه بردند، اتفاقی که در جنگ ۱۲ روزه هم رخ داد. وزارت میراث فرهنگی معتقد است این رفتار مردم نشاندهنده تغییر در الگوی سفر است، اما برخی کارشناسان بر این نظرند که این تغییر الگو، متأثر از تغییر سبک زندگی در شرایط حاضر است.
براساس گزارش مرکز آمار ایران، اگرچه نرخ بیکاری کل کشور در زمستان ۱۴۰۴ برای جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر به ۷.۶ درصد رسیده و نسبت به سال قبل ۰.۲ واحد درصد کاهش یافته، اما وضعیت بیکاری جوانان مسیر متفاوتی را طی کرده است.
بر اساس جدیدترین دادههای مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری جمعیت ۱۵ ساله در زمستان ۱۴۰۴ به ۷.۶ درصد رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۰.۲ واحد درصد کاهش نشان میدهد. در همین راستا نرخ مشارکت اقتصادی ۳۹.۷ درصد بوده است.
براساس گزارش مرکز آمار ایران، اگرچه نرخ بیکاری کل کشور در زمستان ۱۴۰۴ برای جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر به ۷.۶ درصد رسیده و نسبت به سال قبل ۰.۲ واحد درصد کاهش یافته، اما وضعیت بیکاری جوانان مسیر متفاوتی را طی کرده است.
درست است که در شرایط جنگی قرار داریم و هزینههای دفاع از وطن و بازسازی مناطق آسیب دیده جنگی بسیار بالاست، اما نمی توان از معیشت کارگران غافل شد و آنها را در کوران مشکلات اقتصادی با سایه سنگین تعدیل نیروی کار به حال خود رها کرد.
رکورد ۳۱۸ هزار درخواست کار در یک روز، تنها یک عدد نیست؛ نشانهای است از بازاری که زیر فشار جنگ، قطعی اینترنت و نااطمینانی، همزمان شغل از دست میدهد و بهدنبال آن میدود.
طبق اعلام معاون وزیر کار، جنگ ۴۰ روزه منجر به بیکاری ۲ میلیون نفر در ایران شده است، اما حمید حاجاسماعیلی، فعال کارگری، در گفتوگو با اقتصاد ۲۴ تأکید میکند که با احتساب پلتفرمها، فضای مجازی و بازار غیررسمی، تعداد واقعی بیکاران به ۳ تا ۴ میلیون نفر میرسد و دولت تاکنون برای این گروهها برنامه حمایتی نداشته است.
تعدیل ۲۰۰ نیرو در دیجیکالا، به عنوان بزرگترین فروشگاه آنلاین ایران، خبرساز شد. «مسعود طباطبایی»؛ مدیرعامل دیجیکالا در این باره میگوید: «مهمترین پیامد اعتراضات، جنگ و آتشبس کاهش قدرت خرید و تغییر الگوی مصرف بود
اقتصاد ایران که پیش از جنگ هم با تورم بالا، فقر گسترده و ضعف ساختاری دستوپنجه نرم میکرد، حالا با موجی از بیکاری مواجه شده که هم ناشی از تخریب مستقیم و هم حاصل اختلال در تولید، تجارت و سرمایهگذاری است.
۱۶۵ هزار نفر در بازه زمانی بهار تا تابستان ۱۴۰۴ که مصادف با جنگ ۱۲روزه بوده از جمعیت شاغلان کم شده؛ این کاهشی تنها ارقامی آماری نیست بلکه با تداوم فراز و فرودهای اقتصادی، خود را در قالب موجهای تازه بیکاری، تعدیل نیرو و کوچک شدن کسبوکارها نشان داده.
نرخ بیکاری مردان در مقاطع تحصیلی روندی کاهشی داشته است؛ از ۶.۲٪ در کارشناسی به ۲.۶٪ در کاردانی و کمتر از ۱٪ در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری رسیده است.در میان زنان، بیکاری در تمامی مقاطع بهمراتب بالاتر بوده است.
تورم مهرماه ۱۴۰۴ با ثبت ۵ درصد رشد ماهانه، نه تنها سفره مردم بلکه چشمانداز بازار کار را نیز تهدید کرده است. در شرایطی که کار کردن به معنای کاهش قدرت خرید است، انگیزه و بهرهوری به شدت کاهش مییابد. جوانان یا به مهاجرت روی میآورند، یا وارد بیکاری پنهان میشوند، یا سراغ بازارهای غیرمولد میروند. این وضعیت چرخهای از رکود، ناامیدی و تحلیل سرمایه انسانی ایجاد میکند.
دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهند که در استان خوزستان با رقم 10.6 درصدی، بیشترین نرخ بیکاری را در تابستان تجربه کرد و کمترین نرخ بیکاری با رقم 4.1 درصدی به استان آذربایجان غربی اختصاص یافت.
وجود ۸ میلیون راننده در یک اقتصاد بحرانزده، نه نشانهای از کارآفرینی دیجیتال، بلکه گواهی از فرار بزرگ نیروی انسانی از حوزههای حیاتی اقتصاد است. سیاستگذاران باید با اصلاح محیط کسبوکار، حمایت واقعی از تولید و احیای زیرساختها، مسیر را برای بازگشت نیروی کار به بخشهای مولد هموار کنند؛ در غیر اینصورت، اقتصاد ایران با از دست دادن مغزها و بازوان خود، به سوی افول بلندمدت حرکت خواهد کرد.
متاسفانه مسئولان نتوانستهاند برای جوانان، اشتیاق، امکانات و شرایط اشتغال مناسب را ایجاد کنند. علت مهاجرت گسترده جمعیت فعال کشور از تحصیلکرده تا تکنسین و نیروی فنی این است که از شرایط موجود زده شدهاند و شوق به تحصیل و کار را از دست دادهاند. متأسفانه بسیاری از جوانانی که در تاکسیهای اینترنتی کار میکنند، از همین قشر تحصیلکرده هستند که برخی حتی فوق لیسانس و دکترا دارند.
بیکاری پدیدهای چندبعدی است که به دلایل متنوعی ایجاد میشود. بیکاری اصطکاکی اغلب کوتاهمدت و ناشی از جابجاییهای فردی است. بیکاری ساختاری به تغییرات اساسی در اقتصاد مربوط است و بلندمدت محسوب میشود. بیکاری دورهای نیز در دوران رکود اقتصادی و کاهش تقاضا رخ میدهد.
رئیس کمیسیون حمل و نقل و ترانزیت اتاق بازرگانی ایران، گفت: برای تعلیق بیمه سبز رانندگان ایرانی که از آغاز سال ۲۰۲۴ میلادی شروع شده و تا پایان نیمه اول این سال ادامه دارد هنوز گرهگشایی نشده است و این موضوع امروز اصلیترین دغدغه کمیسیون حمل و نقل است.