اقتصاد۲۴؛ میناسادات حسینی- تشکیل سرمایه ثابت ناخالص یکی از مهمترین شاخصهایی است که آینده اقتصاد را ترسیم میکند. این متغیر در واقع بیانگر میزان سرمایهگذاریهای زیرساختی است که منجر به افزایش تولید میشود و هرچه رشد کند به این معناست که سرمایههای تولیدی یک اقتصاد در یک دوره زمانی مشخص، رشد کرده است.
طبق گزارش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در آبانماه ۱۴۰۴ نسبت به ماه مشابه سال قبل رشد منفی ۷.۹ درصدی داشته است که میتواند در آینده تبعات سنگینی برای اقتصاد ایران داشته باشد. نخستین تاثیر کاهش نرخ تشکیل سرمایه ثابت ناخالص، کاهش رشد اقتصادی است. کاهش اشتغالزایی، تداوم استهلاک صنعتی، کاهش بهره وری تولید و رشد نرخ بیکاری نیز از دیگر تبعات آن است.
علاوه بر این عدم سرمایه گذاری جدید و بهروز کردن خطوط تولید در کنار بالا رفتن استهلاک تولید، منجر به کاهش ظرفیت تولید نیز خواهد شد. به طور کلی، این یک نشانه نگرانکننده برای اقتصاد ایران است. اما چرا نرخ تشکیل سرمایه در ایران منفی شد؟
پیامد تعلیق، عدم تصمیمگیری کسبوکارها و سرمایهگذاران و مصرفکنندگان است
فرشید شکرخدایی، رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران در گفتوگو با اقتصاد ۲۴ گفت: پیامد تعلیق، عدم تصمیمگیری کسبوکارها و سرمایهگذاران و مصرفکنندگان است.
وی با بیان اینکه در این دوره طرحهای توسعهای متوقف میشوند، گفت: استراتژی همه فعالان در دوره تعلیق، حفظ وضع موجود است. در حفظ وضع موجود، دیگر کسی به فکر توسعه و اشتغال نیست، بلکه تنها میخواهد بنگاه زنده بماند.
نرخ منفی تشکیل سرمایه در ایران
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و تامین مالی اتاق ایران با تاکید بر اینکه ادامه تعلیق بیشک ما را دچار فرسوده شدن کسب و کارهای داخلی میکند، افزود: ۸ سال است که نرخ تشکیل سرمایه در ایران منفی است، به این معنا که سرمایهگذاریهایی که انجام میشود، تکافوی حتی استهلاک سرمایه قبلی را نمیکند، زیرا باید بیشتر از چیزی که مستهلک میشود سرمایهگذاری کنیم تا نرخ تشکیل سرمایه مثبت شود.
به گفته شکرخدایی، اتفاقی که افتاده این است که وقتی نرخ تشکیل سرمایه منفی میشود به این معناست که ما به اندازه کافی سرمایهگذاری نمیکنیم.
انگیزه سرمایهگذاری از دست رفت
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و تامین مالی اتاق ایران در مورد دلایل عدم سرمایهگذاری در ایران، گفت: بخشی از این عدم سرمایهگذاری به دلیل عدم امکان سرمایهگذاری خارجی است و بخشی دیگر، این است که به طور کلی، وقتی تعلیق زیاد شود، انگیزه سرمایهگذاری کم میشود.
شکرخدایی در پاسخ به این سوال اقتصاد ۲۴ مبنی بر اینکه «در چنین شرایطی ایرانیان روی به سرمایهگذاری در کشورهای دیگر میآورند یا خیر؟» گفت: پاسخ خیر است، سرمایهگذاران تنها حفظ وضع موجود میکنند. در این شرایط، مهمترین منبعی که در کشور در حال هدر رفتن است، زمان است.
آسیب تعلل دولت در تصمیمگیری به کسب و کارها
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و تامین مالی اتاق ایران با بیان اینکه آنچه به واسطه آن نسل جدید به شدت معترض است، زمان است، گفت: فرصتها دارد از بین میرود وعدم تصمیمگیری در نهادهای تصمیمگیر به شکلی که تعیین تکلیف را مدام به عقب میاندازند، چیزی که ما بهعینه شاهدیم که در حاکمیت، دولت و مجلس همه عاشق این موضوع هستند که تعیین تکلیف این شرایط را عقبتر میاندازند و تصمیم نمیگیرند.
بیشتر بخوانید: وضعیت «نه جنگ، نه صلح» بدترین شرایط برای متغیرهای اقتصادی است/ قیمت دلار در دوراهی جهش و ریزش
شکرخدایی با تاکید بر اینکه اتفاقی که میافتد از بین رفتن فرصتهای نسل جوان است، افزود: دریچه عالی جمعیتی ما از بین رفت، زیرا تصمیمات بهموقع گرفته نشد.
۱۰ سالی که میتوانست فرصتی برای شکوفایی اقتصاد باشد از دست رفت!
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و تامین مالی اتاق ایران در پاسخ به این سوال که «سرمایههای معطلمانده به سمت چه بازارهایی میرود؟» گفت: این سرمایهها به جای اینکه به سمت کارهای مولد برود، تبدیل به چیزهای نقدشونده مثل طلا و دلار میشود.
شکرخدایی با بیان اینکه آنچه از بین میرود و نمیتوان آن را جایگزین کرد عمر است، افزود: ما یک بازه ۱۰ ساله را در زمینه سرمایهگذاری در کشور از دست دادیم.
ایرانیان هم در کشور خودشان سرمایهگذاری نمیکنند
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و تامین مالی اتاق ایران گفت: نهتنها خارجیها در ایران سرمایهگذاری نمیکنند، بلکه خود ایرانیان نیز در کشور سرمایهگذاری نمیکنند.
شکرخدایی با تاکید بر اینکه باید درِ کشور را باز کنیم و خود را برای این کار آماده کنیم، گفت: اقتصاد باید محور کشور باشد، این در حالی است که اقتصاد در حال حاضر یار کمکی است یعنی ایدئولوژی و سیاست چرخ اصلی است و اقتصاد چرخ پنجم است. هر زمانی که اقتصاد چرخ اصلی شد، آن زمان محورهای این چرخ درست خواهد شد.