اقتصاد۲۴- حداقل ۱۸۰ نفر از دانشجویان دانشگاههای تهران پیامکی با مضمون «به علت حضور در تجمع غیر قانونی اخیر، تردد شما در محوطه دانشگاه تا زمان اعلام نتیجه نهایی پرونده ممنوع میباشد» را دریافت کردند.
«حضور جناب عالی در تجمع غیرقانونی اخیر خلاف مقررات آموزشی و انضباطی محسوب میشود. بدین وسیله به اطلاع میرساند از تاریخ صدور این ابلاغیه، هرگونه حضور و تردد شما در محوطه دانشگاه و اماکن آموزشی تا زمان تشکیل جلسه کمیته انضباطی و اعلام نتیجه نهایی پرونده، ممنوع میباشد». از دوشنبه سوم اسفندماه، حداقل ۱۸۰ نفر از دانشجویان دانشگاههای تهران با پیامکی به مضمون بالا مواجه شدهاند. طبق شنیدهها و اطلاعات موجود، بیش از ۶۰ دانشجو نیز بدون دریافت این پیامک و فقط با ابلاغ شفاهی مسئولان حراست از حضور در دانشگاهها منع شدهاند. سیل برخوردهای انضباطی در حالی به راه افتاده که بسیاری از بندهای قانونی موجود در «شیوهنامه انضباطی مصوب سال ۱۴۰۳» نقض شده است. «حسین سیماییصراف»، وزیر علوم، ۲۹ بهمن درباره کمیتههای انضباطی گفته بود: «بنای ما این است که دانشگاه محیطی برای مفاهمه، گفتوگو و شنیدن دیدگاههای دانشجویان باشد. دانشجویان مطالباتی دارند که در مواردی امکان طرح دیدگاههای خود را نداشتهاند، ازاینرو شوراهای انضباطی میتوانند زمینهای برای گفتوگو و شنیدن این نظرات باشند. البته اگر تخلفی براساس آییننامهها و شیوهنامهها اثبات شود، متناسب با آن تصمیمگیری خواهد شد». اما در واقعیت آنچه در حال اجراست، برگزاری جلسات ۱۵ دقیقهای و حتی کمتر در کمیتههای انضباطی دانشگاههاست. دانشگاه امیرکبیر نیز روز سهشنبه در اطلاعیهای اعلام کرد: «دانشگاه صنعتی امیرکبیر اعلام میدارد در اسرع وقت رسیدگی به پرونده دانشجویان خاطی از هر طیفی آغاز و هیچگونه اغماضی در این خصوص صورت نخواهد گرفت»؛ اطلاعیهای که خبر از شروع رسمی برخوردهای انضباطی و سخت با دانشجویان میدهد.
دانشگاه تهران یکی از آن دانشگاههایی بود که در این هفته شاهد تجمعات مختلفی بود؛ تجمعاتی که گاهی به درگیریهای خشونتآمیزی نیز منجر شد. اما این تجمعات تبعاتی هم داشت. در این دانشگاه، تعداد زیادی از دانشجویان از صبح سهشنبه پنجم اسفندماه به کمیته انضباطی احضار شدهاند، «علی» از دانشجویان این دانشگاه میگوید: «درحالحاضر آمار دقیقی وجود ندارد، اما از صبح سهشنبه با فاصله زمانی ۱۵ دقیقه به ۱۵ دقیقه، در حال برگزاری جلسات تفهیم اتهام در کمیته انضباطی برای دانشجویان هستند. با توجه به این زمانبندی و اطلاعرسانیهای انجامشده در محافل دانشجویی، حداقل ۴۰ تا ۵۰ دانشجو فقط در روز سهشنبه به کمیته انضباطی دعوت شدهاند. نکته جالب این است که تا به حال حداقل سه دانشجو گفتهاند که در هفته اخیر تهران نبودهاند، اما آنها را برای فعالیت در دانشگاه به کمیته انضباطی احضار کردهاند». بسیاری از دانشجویان نیز از حضور در دانشگاه منع شدهاند. «علی» توضیح میدهد: «از روز دوشنبه چهارم اسفند تعدادی دانشجو ممنوعالورود شدهاند. روند ممنوعالورود شدن از سهشنبه شدت گرفته و حالا در تمام درهای دانشگاه مأموران حراست در حال چککردن نام و اطلاعات دانشجویان از کارت دانشجویی آنها هستند».
در دانشگاه علم و صنعت آمار دقیقی از تعداد پروندههای انضباطی تشکیلشده وجود ندارد، اما تخمین دانشجویان این دانشگاه، عددی بین ۸۰ تا صد مورد احضار به کمیته انضباطی است. «یوسف» یکی از این دانشجویان، درباره این موج احضارها میگوید: «دانشگاه علم و صنعت یک هفته زودتر از دیگر دانشگاهها بازگشایی شد، در هفته آخر بهمنماه کلاسها به صورت مجازی برگزار شد و در هفته اول اسفند به شکل حضوری دانشگاه شروع به کار کرد. از همان هفته شروع مجازی کلاسها، پیامک دعوت به کمیته انضباطی ارسال شد، عمده اتهامات و دلایلی که به دانشجویان احضارشده اعلام میشد، مربوط به اتفاقات دانشگاه در دیماه و بهویژه شبهای تجمع در خوابگاهها بود». او میگوید در این زمان دانشجویان احضارشده که بیشترشان خوابگاهی بودند، به علت تعطیلی خوابگاه امکان حضور نداشتند. اما از یکشنبه سوم اسفندماه، موج جدیدی از تشکیل پرونده انضباطی در دانشگاه علم و صنعت شروع شده است؛ موجی که این بار مشخصا به دلیل فعالیت دانشجویان در خود دانشگاه از دوم اسفندماه است. «یوسف» ادامه میدهد: «از روز دوشنبه تماسها و ارسال پیامکها دوباره شروع شد. این بار یک اتفاق عجیبی که افتاده، این بود که با دانشجویان تماس گرفتند و با وجود اینکه اتهامات باید در جلسه حضوری تفهیم اتهام گفته شود، به شکل تلفنی شروع به ذکر کردن اتهامات انضباطی پشت تلفن کردند». در این دانشگاه، جز تشکیل پروندههای متعدد انضباطی، از روز یکشنبه سوم اسفندماه، پیامکهایی مبنی بر ممنوعالورودی دانشجویان نیز ارسال شده است: «درحالحاضر آمار دقیقی از ممنوعالورودها نداریم، اما تعدادی از دانشجویان پیامک دریافت کردهاند». «یوسف» میگوید دوشنبهشب ۴ اسفند، نیروهای حراست دانشگاه به خوابگاههای دانشگاه علم و صنعت نیز ورود کردهاند و بدون طیشدن فرایند قانونی به عدهای دستور تخلیه خوابگاه را دادهاند: «دوشنبهشب آمدهاند و به تعدادی از دانشجویان خوابگاهی گفتهاند باید جمع کنید و از خوابگاه بروید. صبح سهشنبه نیز مسئولان حراست با در دست داشتن فهرستی بلندبالا، در حال بررسی کارتهای دانشجویی و جلوگیری از ورود عده زیادی از دانشجویان به دانشگاه هستند».
دانشگاه امیرکبیر نیز در هفته گذشته شاهد تجمعات دانشجویی متعددی بوده است. در این دانشگاه از دوشنبه چهار اسفندماه کمیته انضباطی شروع به کار کرده و تعدادی از دانشجویان به کمیته احضار شدهاند. یکی از دانشجویان احضارشده میگوید: «در جلسه تفهیم اتهام فقط به گزارشهایی که خودشان داشتند، استناد کردند. در این دو روز نیز فقط به پروندههای مربوط به اتفاقات روز شنبه رسیدگی شده و دانشجویانی که پروندههایی مربوط به روزهای دیگر دارند، به کمیته احضار نشدند». از صبح روز سهشنبه پنجم اسفندماه نیز فهرستی از ممنوعالورودیها از سوی حراست تعیین شده است.
بیشتر بخوانید: واکاوی شعارهای جنجالی در دانشگاهها؛ چرا دانشجویان به پرچم و پهلوی رسیدند؟
«شنبه دوم اسفند، در دانشکده روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی تجمعی برگزار شد. این تجمع کاملا مسالمتآمیز بود و دانشجویان با در دست داشتن عکس دانشجویان کشتهشده در دیماه و همخوانی چند ترانه در حال سوگواری بودند. در همان هنگام نمایندگانی از دفتر حراست و دفتر ریاست دانشگاه آمدند و به دانشجویان گفتند ما دیگر دانشجوی بازداشتشده نداریم، پس شما نباید تجمعی برگزار کنید. این در حالی است که تا آن روز چند دانشجو همچنان بازداشت بودند». همین ماجرا، شروع تجمعات در دانشگاه شهید بهشتی بود. «علیرضا» که از دانشجویان این دانشگاه است میگوید در روز یکشنبه نیز دانشجویان قراری برای تجمعی مسالمتآمیز در ساعت ۱۲ گذاشتند، اما در آن روز نیروهای بسیج دانشجویی از ساعت هشت صبح در محل تجمع جمع شدند: «روز یکشنبه تعداد زیادی از دانشجویان بسیجی با همراهی برخی مسئولان دانشگاه در محل تجمع قرار گرفتند. وقتی دانشجویان جمع شدند و شروع به حرکت به سمت محل اصلی تجمع کردند، این افراد نیز آنها را دنبال کردند که در مسیر درگیریهایی ایجاد شد. در نهایت ساعت ۱۴:۳۰ دانشجویان متفرق شدند». «علیرضا» از شروع تشکیل پروندههای انضباطی و ممنوعالورود کردن دانشجویان میگوید: «الان حداقل برای ۱۵ دانشجو پرونده انضباطی تشکیل شده است. از این موارد دستکم دو مورد هستند که طی این هفته تهران نبودند، اما برای آنها پرونده انضباطی تشکیل شده است». دانشگاه شریف نیز در هفتههای اخیر صحنه اعتراضات مختلفی بوده است. طبق آمار موجود حداقل ۱۳ دانشجو ممنوعالورود شدهاند و تعدادی دانشجو نیز به کمیته انضباطی احضار شدهاند. «حسین» دانشجوی دانشگاه شریف است، او درباره این احضارها میگوید: «از روز دوشنبه چهارم اسفندماه دعوت به کمیتههای انضباطی شروع شده و تا الان تعداد زیادی دانشجو تفهیم اتهام شدهاند. در جلسات برگزارشده اتهامات سنگینی بدون ارائه اسناد متقن به دانشجویان نسبت دادهاند».
به نظر میرسد در روند کمیتههای انضباطی اخیر اشکالات پیاپی در شیوهنامه انضباطی مصوب شهریور ۱۴۰۳ وجود دارد. در ابتدا با استناد به گفتههای کسانی که احضار شدهاند، در جریان روند تفهیم اتهام، اصل ۱۲ اصول حاکم بر رسیدگی، «اصل ارائه مبانی تصمیم» نقض شده است، در این اصل آمده: «شوراها باید پس از بررسی و صحتسنجی گزارشات یا شکایات، دلایل تصمیم خود را براساس مستندات، شواهد و قرائن متقن در حکم صادره ذکر کنند.... صرف گزارش اعلامی از سوی هریک از منابع حقیقی و حقوقی که مستند به ادله یقینی نباشد، نمیتواند مبنای احراز تخلف قرار بگیرد». اما درحالحاضر به گفته دانشجویان این شیوهنامه اجرائی نمیشود. در تبصره یک ماده ۶۷ شیوهنامه انضباطی ذکر شده است: «دعوت از دانشجو جهت حضور در دبیرخانه شورای انضباطی در تمام مراحل رسیدگی از طریق اطلاعرسانی تلفنی و با رعایت حداقل بازه زمانی پنج روز است». درحالحاضر دانشگاهها تنها چهار روز است که باز شدهاند و تعدادی از دانشجویان بدون رعایت بازه زمانی قانونی، در کمتر از ۲۴ ساعت پس از تماس، موظف به حضور در کمیته انضباطی شدهاند. درباره ممنوعالورودیها نیز اقدامی خلاف ماده ۱۱۷ شیوهنامه اتفاق افتاده. در این ماده عنوان شده: «چنانچه در اجرای تبصره ۲ ماده ۶ آییننامه انضباطی رئیس دانشگاه دستور جلوگیری از ورود دانشجو را صادر کند، اجرای این دستور مستلزم ابلاغ مکتوب آن به دانشجو با قید زمان شروع و پایان ممنوعیت است»، اما درحالحاضر با توجه به پیامکهای دادهشده و برخورد مسئولان حراست، نه ابلاغ مکتوبی داده شده و نه زمان پایان این ممنوعیت به شکل مشخص ذکر شده است.